Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis
Seite
228r
Einzelbild herunterladen
 

IIIE

poſtmodū duxit diuidas ab eodē.FLex. iii. papien̄. ep̄o. Itus peruenit ꝙ cum. h. papien̄. D audientiam noſtri apoſtolaciuis filiam ſuam cuidam filioꝝ. l.vellet dare vxorem: iurauit ꝙ ſi illēhabere eam caſu aliquo interueniēte non poſſet alteri filio quem de alia vxore genuerat: eandem matrimonio cōpularet. contractis auteꝫa filio priore ſponſalibus quidamconſanguinitatem inter eos eſſe iuramentis interpoſitis firmauerunt.Ideoqꝫ prefatus. h. eandem darealteri filio nititur ut iurauit. ſed quoniam ſcriptum eſt ꝙ ſpōnſam fratrꝭfrater habere non poteſt: mandamus: quatenus eum ſuum implerepropoſitum non permittas: ſed utpenitentiam agat de illicito iuramēto monitōne p̄miſſa ec. diſtrictionecompellas. Dem panormitano archiep̄o.mento promittunt ſe aliquasE illis autem qui preſtito iuramulieres ducturos: ⁊ poſtea eis incognitis dimittunt terraꝫ: ſe ad partes alias tranſferentes: hoc tibi volumus innoteſcere: ꝙ liberum eritmulieribus ipſis: ſi non amplius in

facto eſt proceſſum: ad alia ſe votatranſferre: recepta tamē de periuriopenitentia: ſi per eas ſtetit quo minꝰfuerit matrimoniū conſumatum. Dem Paduano ep̄o.ta viro ⁊ detenta: cum inter viꝫEmuliere que eſt inuita tradi⁊ vim ſit differentia: vtrum poſteaconſenſus interceſſerit: certum nobis nihil poſtea expreſſiſti: nihil certuꝫ inde tibi poſſumus reſponder̄. Dem cantuarien̄ archiep̄o.ꝙ conſuluiſti: quid debeat obX litteris: ⁊ infra. De hoc autēſeruari: quando inter aliquos ſponſalia contrahuntur: nec intelligit alter ꝙ alter proponit: reſpondemusꝙ inſpiciendum eſt iudici ſi matrimonium contracturi ad id faciendum ſint idonei ſcientia ⁊ etāte quocognito ſi alter non intellexerit qd̓alter propoſuit: ad cōmunem verbiintelligentiaꝫ recurratur: ⁊ cogaturvterqꝫ verba prolata in eo ſenſu retinere quem ſolent recte intelligentibus generare.Dem vigilien̄. epiſcopo.¶Ponſaꝫ alterius maxīe ſi ē nu̓Ibili etati ꝓxīa: nullꝰ ꝯſanguineoꝝ aliquo modo ſibi pōt mr̄ionio

q Diuidas. ar. ꝯͣ. xxxv. q. iii. exͣordin aria. ſo. ibi exͣ naturalia eampolluit ⁊ nō maritali affectu h̓ v̓o tētaiit ī naͣlibꝰ ⁊ maritali affectua D audientiā. qd̓ ſi ille. hec cōditiō nulla fuit: qꝛ exquo deſpōIſatur vni fratrū: alius eam habere non poteſt. xxvii. q. ii. ſi ꝗsvxorem. ⁊. c. ſe. niſi forte anteiū contracta eſſent ſponſalia.tenjͣ. ti. ꝓxi. lr̄as. ⁊. c.acceſſit. ⁊. c. duo pueri. ceſſante eo qd̓dicit̉. sͣ. c. ꝓxi. xxviiq. ii. ſi quis deſpōſauerit.s Sponſā fratrisxxvi. di. §. ioannesxxvii. q. ii. ſi quis d̓ſponſauerit. arg. ꝯͣviii. q. i. olim. ⁊. jͣ. d̓diuor. c. vlti. Sol̓.illud myſticuꝫ fuit⁊ obtinuit in fratreſine ſobole defuncto: hodie ſecus.t Habere nō pōtSed vr̄ ꝙ hec rōnulla fuerit quia inter ens nullum obligatoriū vinculumde iure fuit ꝯtractūcōſanguinitate impediente: quia impoſſibiliū nulla eſtobligatio. inſtit. d.inuti. ſtipu. §. ſi impoſſibilis. ⁊. ff. queſen. ſine ap. reſcinpauluſ. Sꝫ impoſſibile eſt id qd̓ contra bonos mores ēff. de ꝯdi. inſt. filiuſfamilias. ⁊. xxii. q.ii. faciat homo. ⁊ eius quod eſſe non poteſt nulla eſt promiſſio. inſti. de inuti. ſtip. §. i. Et ar. op. in decre. grego. sͣ. de pac. c. vlti. ergohic nulla ſponſalia fuerunt: que ſunt promiſſio futuraꝝ nuptiaruꝫxxx. q. v. noſtrates. ff. de ſpon. l. i. ergo nulla fuerunt predicta ſponſalia: ergo non preſtant impedimentum: quo minus illa poſſit cōtrahere cum alio fratre. jͣ. ti. ꝓxi. lr̄as. ⁊. c. acceſſit. Sed ꝯͣ matrimoniū plerūqꝫ attenditur conſiderato facto non iure. sͣ. de biga. nuꝑ.⁊. C. de adul. eum qui. plus .n. in talibus conſiderat̉ qn̄qꝫ opinioqͣꝫ veritas. jͣ. qui fi. ſint le. cum inter. io. Quid ergo reſpōdes? poteſtdici ꝙ publice honeſtatis iuſticia impedit. ut. sͣ. c. proxi. ⁊. xxvii. q.ii. ſi quis deſponſauerit.u Propoſitum. quo illicitum fuit: ⁊ ideo non ſeruanduꝫ. xxii. q.iiii. in malis.x Compellas. ar. ꝙ quis compelli poteſt ad ſatiſfaciēdū de quolibet crimine. xxiii. q. iii. itaqꝫ. ⁊. vi. q. i. illi qui. ⁊. xxii. q. i. predicandū. ⁊ ad eccleſiam ꝑtinet decernere de quolibet peccato ⁊ corripereuēlibet chriſtianum. sͣ. de iudi. nouit. ber.d Eillis. tranſferentes. vnde non tenent̉ ſequi ipſum vagabundum. ff. de oꝑ. libe. quod niſi fiat. §. ex prouincia. Et ſic d̓ ſpōſa intelligunt quidam illud. c. xxxiiii. q. ii. ſi quis. Sed non eſt verum: immo de vxore iam cognita.z Liberum erit. poſt tres annos ẜm leges. C. de repu. l. ii. ⁊ hoc intellige de ſponſa de futuro: de qua hic loquitur: ſecus in ſponſa depreſenti. jͣ. e. in preſentia. ⁊. jͣ. de ſecū. nup. dn̄s noſter. Si per eas ſteterit. vnde in culpa fuerunt: quare imponit̉ eis penitentia. Sed ſi per eas ſtetit: quare dat eccleſia licentiā cōtrahēdi?Reſpondeo ne deterius inde contingat .ſ. periculū fornicationis.ſi. jͣ. qui cle. vel vo. veniens. ſed ſi per eas non ſteterit: quo minꝰ matrimoniū compleuiſſent: non imputaretur eis periuriuꝫ. jͣ. e. ſicut. ſihoc certum eſſet. ſi vero dubium eſſet: propter tale dubiū imponit̉eis penitentia ſaltem ad cautelam. Habes ergo vnum caſum inquo ſponſalia de futuro ſoluuntur. Alium habes. sͣ. de iureiuran.uemadmodū. Item ſi contrahit cuꝫ aliqua ꝑ verba de p̄ſenti. jͣ. e.

ſi inter virum. ⁊. jͣ. de ſpon. duo. c. i. ber.¶d Emuliere. inter vim ⁊ vim. Hoc ideo dicit: qꝛ duplex eſt vis ſiue metus qui cadit in conſtantē virū: ⁊ ille metus excuſat: niſi poſtea ꝯſentiret. jͣ. ti. ꝓxi. de illis. ii. ⁊ alius metus vanus ſiue vis: ⁊ illa vis non excuſatjͣ. e. veniens. c. ꝯſultationi. ⁊ sͣ. de his que vi metuſue cau. fi. cum dilecti. ⁊. ff.de re iudi. ſi quis ab alio. ⁊ff. quod metus cauſa. l. intelligi. ii.b Certum. qꝛ neſciuit queviolentia fuit illata. vn̄ certūnon potuit dare reſponſuꝫxi. q. iii graue. ⁊. xxx. q. vlti.§. vl. ⁊ sͣ. e. iuuenis. vn̄ dicitlex: ut congruuꝫ poſſis habere reſponſum: inſere pacti exempluꝫ. C. de tranſac.ut reſponſum. poterat tam̄ſi voluiſſet reſpondere diſtinguendo inter vim ⁊ vimut. jͣ. c. veniens. ⁊. c. conſultationi. ſimile de eo qui renū.epiſco. c. i.e X litteris. ſcientia .i. diſcretione. Nam furioſus contrahere non poteſtquia non habet conſenſumxxxii. q. vii. neqꝫ furioſus.⁊. jͣ. e. dilectus. niſi per interualla dilucida laboraret. vii. qōe .i. qͣꝫuis triſte. iii. q. ix.indicas.d Etate. xii. annoꝝ in muliere. ⁊. xiiii. annoꝝ in viro.jͣ. ti. proxi. atteſtatiōes. et. c.continebatur. vel cum malicia ſupplet etatem. jͣ. ti. ꝓxi.de illis. ii. ⁊. c. vlti.e Intellexerit .i. ſi dicat ſenon intellexiſſe ſiue per ſe ſiue per interpretem. ff. de ver. obli. l. i. in fi. cū tam̄contrarium preſumatur: cum ſint eiuſdem vulgaris.f Propoſuit. Nota ẜm canones: ſi actor tantū dolū adhibet intelligendaſunt verba: ut reus intelligit. qui non adhibet dolum. xxii. q. v. §. item obijcitur. ⁊. c. quacūqꝫ. Si vero reus tantum: tunc ẜm ꝙ actor intelligit. xxii. q. v.§ ex his. ⁊. c. quicunqꝫ. ⁊. q. ii. ne quis. ſi ergo vterqꝫ dolum adhibet: locumhabet quod hic dicitur: vt verba prolata in ſuo proprio ſenſu intelligantur.Et ſic eſt ar. ꝙ non eſt credendū a ſignificatione verborum. niſi cum conſtetteſtatorem aliud voluiſſe. ff. de le. iii. non aliter. ⁊. jͣ. de ver. ſigni. intelligentia.ar. de conſe. di. iiii. rettulerunt. ⁊. ff. qui ⁊ a qui. ma. l. proſpexit. quia non exopinionibus ſingulorum: ſed cōmuni vſu nomina ſunt intelligenda. ff. deſuppel. le. l. labeo. ⁊ sͣ. de deci. ad audientiam. ar. ꝯͣ. C. de verbo. ſig. cuꝫ quidam. ⁊ de conſe. di. ii. in calice.g Intelligentiam. huiuſmodi ambiguitas verboꝝ qn̄qꝫ incidit in iudicijsqn̄qꝫ in contractibus. In iudicium circa litis exordium plus credit̉ actoriqͣꝫ reo. ff. de verbo. obli. inter ſtipulantem. §. i. poſtea in confeſſionibus vrgeri debet confitens: ut certum ꝯfiteatur: alioquin id accipiet̉ quod magis expedit aduerſario ſuo. ff. de ꝯfeſ. certum. ff. de inter. acti. de etate. §. nihil. Inꝯͣctibus ⁊ pactis diſtinguit̉: aut certum eſt ꝙ conſenſerūt: ⁊ tūc valet qḋ agit̉aūt ꝙ non ꝯſenſerunt: ⁊ tunc nō valet qd̓ agit̉. ff. de ꝯͣhen. emp. ⁊ ven. in venditionibus. ⁊. xxx. q. ii. vbi. Aut dubitat̉ quid ſenſerint: ⁊ tūc ſubdiſtingue:quia aut valet intellectus ẜm vnā partē aūt ẜm vtrāqꝫ: ſi ẜm vnam partē cōmodius eſt id accipi: ut res de qua agit̉ magis valeat qͣꝫ pereat. ff. de re. iu.quotiens idem ſermo. ⁊. ff. de v̓bo. obli. l. quotiens. ⁊ sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. ⁊. jͣ. de v̓bo. ſig. abbate. ſi ẜm vtrāqꝫ: tunc id quod v̓iſimilius eſt accipiendū eſt. ff. de v̓bo. obli. eum qui kalendis. ⁊ quod qn̄qꝫ conſueuit accidere. xxviii. di. de ſyracuſane. vel contra eum fit interp̄tatio: qui pactum appoſuit: qui debuit legere .i. pactū apertius apponere. ff. de pac. veteribus placꝫ⁊ ẜm promiſſorem fit interpretatio: quia liberum fuit ſtipulatori verba lateconcipere. ff. de verbo. obli. quicquid. ber.Ponſam. nubili. illud maxime ponitur proprie comparatiue: qꝛ exquo hꝫ. vii. annos: tenēt ſpōſalia. ⁊ ita null̓ ꝯſanguineoꝝ pōt eā hr̄e. jͣ.ti. ꝓxi. lr̄as. acceſſit. ergo multof.cum eſt ꝓxima nubili etati

I