Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis
Seite
222v
Einzelbild herunterladen
 

referuntur. Illud vero quod opponentes inducunt: fidem aut charitateꝫ: aliaſqꝫ virtutes paruulis vtpote non conſentientibus non infundi: a pleriſqꝫ non conceditur abſolute: ⁊ propter hoc inter doctoretheologos queſtio referatur: alijsaſſerentibus per virtutem baptiſmiparuulis quidem culpam remitti:ſed gratiam non conferri: nōnullisdicentibus dimitti peccatum ⁊ virtutes infundi habentibus illas quoad habitum non quo ad vſum: donec perueniat ad etatem adultam.Uerum quidam ex hac ſolutioneinueniſſe ſe credunt viam ad aliasqueſtiones: argumentantes ex eoquod dicimus paruulis in baptiſmate peccatum originale dimitti:quod ⁊ adultis dormientibus vel amentibus peccatū ſi baptiſent̉ ratōne ſimili dimittat̉. Cuꝫ .n. neutri ſentiant tunc vel cōſentiant: dicunt idēin conſimilibus iudicandum. Hicvero dicimus diſtinguenduꝫ ꝙ peccatum eſt duplex originale .ſ. ⁊ actuale. originale quod abſqꝫ conſenſucontrahitur. actuale quod committitur cum conſenſu. originale igiturquod ſine conſenſu cōtrahitur ſineꝯſenſu ꝑ viꝫ remittitur ſacramēti actuale vero quod conſenſu cōtrahit̉ſine conſenſu minime relaxat̉. Sedad huc queritur: quare non ſaltemoriginale peccatum amentibus ⁊dormiētibus in baptiſmo ſicut paruulis dimittatur. Ad hoc taliter reſpondendum: ꝙ dominus qui totum hominem ſaluum fecit in ſabbato: opus imperfectionis non nouit: ⁊ ob hoc peccata non ex parteſed ex toto dimittit. preterea penaoriginalis peccati eſt carentia u̓iſionis dei: actualis vero pena peccatieſt gehenne perpetue cruciatus. vn̄

ſi dimittetur alicui primum alteronon dimiſſo: talis non caret viſionedei propter originale dimiſſum: etcruciaretur in gehenna perpetuopropter reatum criminis actualis.ſed hec tanqͣꝫ incompaſſibilia ſeſeminime patiuntur: immo ſibi mutuo aduerſantur. Iteꝫ queriturvtrum dormientibus ⁊ amentibusſacramenti ſaltem caracter in baptiſmate imprimatur: ut excitati a ſōno vel ab egritudine liberati nonſint denuo baptiſandi. Sunt autēnonnulli qui dicunt ꝙ ſacramentaque per ſe ſortiuntur effectuꝫ: ut baptiſmus ⁊ ordo ceteraqꝫ ſimilia: nōſolum dormientibus ⁊ amentibusſed inuitis ⁊ contradicentibus ⁊ ſinon quantum ad rem quantum tamen ad caractereꝫ conferunt̉ cū nōparuuli ſolum qui non conſentiuntſed ficti qui quāuis non ore: cordetamen diſſentiunt recipiant ſacramentum. Sed opponitur talibusꝙ qui fuiſſent inuiti ⁊ reluctātes immerſi: ſaltem ratione ſacramenti adiuriſdictionem eccleſiaſticam pertinerent. vnde ad ſeruandam regulāfidei chriſtiane forent ratōnabilitercompellendi. verum id eſt chriſtiane religioni contrariuim: ut ſemperinuitis ⁊ penitus contradicens adrecipiendam ⁊ ſeruandam chriſtianitateꝫ aliquis compellatur: ꝓpterquod inter inuituꝫ ⁊ inuitū: coactū⁊ coactum alij non abſurde diſtinguunt: ꝙ is qui terroribus atqꝫ ſuꝑplicijs violenter attrahitur: ⁊ ne detrimentū incurrat: baptiſmi ſuſcipitſacramentum: talis ſicut ⁊ is qui ficte ad baptiſmū accedit caractereꝫſuſcipit chriſtianitatis impreſſum ⁊ipſe tāqͣꝫ ꝯditiōnaliter volens: licetabſolute non velit cogendus eſt adobſeruantiā fidei chriſtiane: in quo

conſuetudinem retinens: intellige qͣꝫuis non retineatur quo ad actum: tam̄quo ad aptitudineꝫ retinetur: ſicut conſueuit dici de iuſticia. ff. de iuſti. ⁊ iu.l. iuſticia. ẜm ꝙ iuſticia eſt in creatura. Abſolute .i. indifferenter.ꝝ Ex hac ſolutione: ⁊ ita oritur queſtio ex ſolutione: ſic. sͣ. de vo. ex multa.a In ꝯſimilibꝰ. ar. ꝙ de ſimilibus ſil̓e iudiciuꝫ debeteſſe. sͣ. de reſcript. inter ceteras. ⁊ sͣ. de trāſla. inter corꝑalia. ⁊ sͣ. de re iudi. in cāis⁊. ff. de legi. non poſſunt. etC. de legi. l. ulti. ⁊ sͣ. de confir. uti. cum dilecta. quia vbieadem ratio ⁊ idem ius: utibi. ⁊ sͣ. ti. proxi. cum marthe. §. finali.b Duplex. de conſec. di.iiii. non ex quo.t Sine conſenſu partiuijͣ. de re. iur̄. oīs res. ⁊ de cō.di. iiii. filius dei.d Imperfectionis. duplicitatis enim deus aſpernator eſt. xxii. q. v. qui peierar̄operatus eſt. §. ex his omnibus.s Ex parte. de cōſe. di. iiii.regenerante. ⁊ de pe. di. iiii.ſunt plures. Et eſt arg. ꝙaliquis excōicatus eſt pluribus excōmunicationibus:ſi abſoluatur oīo eſt abſolutus. ſed eſt arg. contra. jͣ. deſen. ex. eum pro cauſa. ii. q.iii. §. preuaricator. v̓ſi. ſi crīaplura. Item arg. ꝙ nihil reputatur actum: dum aliꝗdſupereſt ad agenduꝫ. vii. q.i. nihil. ⁊. xxxviii. di. que ipſis. C. ad ſille. l. vlti. ⁊ arg. ꝙſententia non debet ꝓ ꝑtevalere ⁊ pro ꝑte non valereff. famil̓. herciſ. in hoc iudicio. Iteꝫ non valet ꝓ partealiquid fieri: niſi id totū fiatff. de ꝓcura. in cauſe. ff. proderelicto. l. iii. ff. de tranſac.cū hi. ſic nec liberatur pigꝭlicet de parte debiti ſit ſatiſfactum. C. de diſtra. pig. qͣꝫdiu. ⁊ qui aliquid debet facere: faciendo ꝓ parte nonliberatur. ff. de v̓bo. obli. inexecutionibus. §. penul. etimpietas eſt ab eo qui iuſtus eſt dimidiam ſperare veniam. ut in prealleg§. ſunt plures.¶¶ Carentia viſionis. Paruuli .n. qui ſine baptiſmo decedunt: in tenebrismanent. de conſe. di. iiii. nulla preter. ⁊ pena illa mitiſſima eſt omniū. de cōſecra. di. iiii. regenerante: ⁊ tamen ſempiterno igne puniuntur. di. e. firmiſſime. Sed mitis dicitur pena illa carentie viſionis reſpectu aliaruꝫ: ſed morserpetua dicitur. xxx. q. i. ad limina.g¶ Propter originale. Sed nonne propter actuale debetur carentia viſionis dei adulto? Quid ergo expedit hic originali dimitti: cum ⁊ ſi dimittat̉:tamen debet̉ carentia viſionis dei ad aliud .ſ. actuale. nam ⁊ vbi aliquid debetur ex pluribus cauſis: vna remiſſa: alia petitio reſtat. vnde qui repudiauit ſucceſſionem ꝑ vnde liberi: admittit̉ ad ſucceſſionem ꝑ vnde cognati. ff.de ſuc. edic. l. i. §. ſed ⁊ videndū. ⁊ ar. ff. de ſer. vrba. pre. ſi domus. ar. ꝓ. ⁊ ꝯͣ.sͣ. de cā poſ. paſtoralis. ⁊ sͣ. de iudi. examinata. Sed pōt dici ꝙ hec rō ſuꝑficialis eſt: ⁊ prima verior eſt: quia deus opus imperfectōis non nouit: qꝛ inbaptiſmo omnia crimina dimittuntur. de conſe. di. iiii. regenerante. vel diuerſifica: ꝓ actuali reuera debetur: non ſoluꝫ carentia viſionis dei: ſed ⁊ maiorpena: ⁊ ita non directe: ſed pro originali debetur tantum carentia viſionis

dei directe: ⁊ ſic non prodeſt dimiſſio originalis peccati: cū poſteaactuale ſuperuenit: tanqͣꝫ maius de quo nō penituit: quia qui peccat in vno factus eſt omniū reus. jͣ. de re iudi. defleat. Sed ꝑuulinullū peccatuꝫ habent actuale: ⁊ ideo nō eſt ſimile de amentibus ⁊dormientibus qui originali ⁊ actuali grauant̉: ⁊ ideo etiā originale non tollit̉: qꝛ nōprodeſſet nec debꝫꝓbari: quo probato non prodeſt. C.de ꝓba. ad probationeꝫ. ⁊ sͣ. de offi.dele. cū ꝯtingat. inilla glo. que incipitnota ꝙ non dꝫ. ⁊cͣ.h Incōpaſſibilia.ar. ꝙ eadeꝫ res nōoperat̉ contrarioseffectꝰ. lvii. di. ſi ꝗsin egritudine. preſumit̉ .n. ibi: ꝙ peccata non ſint dimiſſa ei ꝗ timore egritudinis baptiſaturque preſūptio nontollitur per baptiſmum: cum baptiſmus ip̄am inducatvnde non operat̉hos contrarios effectus. ſic eadeꝫ reſnon parit obligationem ⁊ liberatōemff. de ſolut. qui honinem. §. vlti.i Per ſe ſortiunt̉ideſt abſqꝫ conſenſu accipientis. lau.k Ad rem .i. qͣꝫtūad ſolutionem peccatorum.l Sed ficti. ut. i. q.i. ſicut ficti. ⁊ de conſecrati. di. iiii. ſoletqueri.m Contrariuꝫ. ar.ꝙ ad fideꝫ nullusdebet compelli inuitus: ſed ſicut libera voluntate perijtita libero arbitriocōuertatur. xlv. di.de iudeis. ⁊. c. quiſyncera. ⁊. xxiii. q.v. ad fidem. ar. ꝯtraxxiii. q. vi. c. i. vbi dicitur ꝙ paulus coactus venit ad fidem: ſed illud diuino iudicio fuit factum cuius facta ad conſequentiaꝫ trahinon debent. ſpeciale in ipſo fuit uel ita: paulus perſequebatur fideles ⁊ inter ipſa flagella mutatus fuit ⁊ factus uolens. xxiii. q. iiii.diſplicet. v̓. qualiter paulus ⁊cͣ.n Conditionaliter volens. Et ſic coacta voluntas voluntas eſt. xv. q. i. merito quare. Et ita coactio conditōnalis non impedit ſacramentum baptiſmi: ut hic patet: ſicut non impedit ſacramentum ordinis. lxxiiii. di. vbi iſta. xlv. di. de iudeis. neqꝫ ſacramentum matrimonij. xxii. q. iiii. inter cetera. ⁊. jͣ. de ſpon. veniens. Talia .n. iuramenta ſine interitu ſalutis eterne poſſunt ſeruari. sͣ. de iureiuran. ſivero. ⁊. c. cum contingat. impedit tamen matrimonium ſpirituale.sͣ. quod me. cauſa perlatum. ſed ibi fuit iuſtus metus mortis .ſ. quicadit in conſtantem virum: in predictis vero concor. non fuit metus qui caderet in conſtantem virum: ſed coactio quedā conditiōalis que non impedit matrimoniū ſpirituale ſiue carnale: quia ideꝫeſſet in vtroqꝫ. Sed nunquid ille qui conditionali coactione recipit ordinē tenetur cōtinere: bene videtur ꝙ ſic: quia coacta volūtas