III

¶ Crapula ⁊ ebrietate oēs cle¶ Lrici diligenter abſtineāt. Unde vinū ſibi tēperent: ⁊ ſe vino. Necad bibendum quiſpiaꝫ incitetur: cuꝫebrietas ⁊ mentis inducat exiliuꝫ: ⁊libidinis prouocet incentiuum. Vn̄de illum abuſuꝫ penitus decernimꝰabolendum: quo in quibuſdaꝫ partibus ad potus equales ſuo modoſe obligant potatores: ⁊ ille iudiciotalium plus laudatur qui plures inebriat: ⁊ calices fecundiores exhaurit. Si quis autem ſuper his ſe culpabilem exhibuerint: niſi a ſuperiore commonitus ſatiſfecerit: ab officio uel beneficio ſuſpendatur.¶ Dem in eodem.Lerici officia uel cōmerciaſecularia non exerceant maxime inhoneſta. Mimis ioculatoribus ⁊ hiſtrionibus non intendant:⁊ tabe̓rnas prorſus euitent: niſi fortecauſa neceſſitatis in itinere cōſtituti.Ad aleas ⁊ taxillos nō ludant: nechuiuſmodi ludis interſint. Coronā⁊ tonſuram habeant congruentē: ⁊ſe in officijs eccleſiaſticis ⁊ alijs bonis ſtudijs exerceant diligent̓. Clauſa deferant deſuꝑ indumenta nimiabreuitate uel longitudine non notāda. Pannis rubeis aut uiridibus:necnon manicis aut ſotularibus cōſuticijs frenis ſellis pectoralibus calcaribus deauratis: aut aliam ſuperfluitatem gerentibus non utantur.Cappas manicatas ad diuinum officium intra eccleſiam non gerant.ſed nec alibi qui ſunt in ſacerdotio⁊ perſonatibus conſtituti: niſi iuſtacauſa timoris exegerit habitum trāſformari: fibulas omnino non ferant

neqꝫ corrigas auri uel argenti ornatum habentes: ſed nec annu̓los: niſiquibꝰ cōpetat ex officio dignitatis.Pontifices autē in publico ⁊ in eccleſia ſuper indumentis lineis omēsutantur: niſi monachi fuerint: quosoportet ferre habitum monachalēPallijs diffibulatis non utantur inpublico: ſed uel poſt colluꝫ uel antepectus hincinde connexas.¶ Onorius. iij. ambian̄. epiſcopo.¶X litteris pontini comitis intelleximus: ꝙ quidam clericiſue terre potiꝰ ſecularibus negociationibus qͣꝫ officiis diuinis intēdūt:⁊ gaudere uolentes priuilegio clericali nolunt ſtatutis patrie quibus qͦtiens expedit: ſicut laici ſe tuēntur innegociationum ſuarum queſtibusſubiacere: ⁊ infra. Mādamus quatenus: ſi tales tertio a te cōmoniti abhuiuſmodi non refipuerint: ſed pretermiſſis diuinis officiis negociationibus inſtiterint ſupradictis: cum factō priuilegium abiiciant clericale:tu quo minus: dum his ſe implicāt:de ſuis facultatibus ſtatutis ⁊ conſuetudinibus patrie ſubiaceant nondefendas eoſdem.De cohabitatione clericoruꝫ ⁊ mulierum.E concilio maguntinen̄.Nhibendum eſt: ut nullus ſacerdos feminasde quibus ſuſpicio po-teſt eē retineat: ſed neqꝫillas quas canones concedunt matrem amitam ⁊ ſororeꝫ: qꝛ inſtigante

¶¶ Crapula. iiij. di. deniqꝫ. Crapula dicit̉ quantū ad ſuperfluitatēy ciborū: ⁊ dicit̉ crapula quaſi cruda epula. Ebrietas quātū adpotū: ⁊ dicit̉ ebrietas ab e qd̓ eſt ſine: ⁊ bria qd̓ eſt mēſura. vn̄ ebriust qui ſine mēſura bibit. vn̄ oratiꝰ. fecūdi calices quē nō fecere diſertūt ¶ Uel bn̄ficio. hoc relinquit̉ arbitrioris ut delinquentē ſuſpendat ab officio ul̓ beneficio. Quid ſi dicat iudex: ſuſpendote ab officio uel beneficio? dic ſuꝑ hocut noͣ. jͣ. de cleri. ex.mi. latores. in glo.uel notula que incipit: ⁊ etiam. ber.¶c Lerici. nonAexerceāt qd̓qui fecerint ab officio ſuo degradent̉.xci. di. clericus. immo nunqͣꝫ d̓ manuſua exeat pſalteriuꝫde con. di. v. nunqͣꝫin princib ¶ Et tabernas. xliiij. di. clerici.c ¶ Ad aleas. hocꝓhibet̉ clericis ī tātum ꝙ qui publicealeator eſt: repellit̉ apromotōe. jͣ. de exceſ. p̄la. int̓ dilectosnec debēt eſſe inſpectores ludi huiuſmodi. ī aut̓. d̓ ſanc.cp̄i. §. interdicimuscoll̓. ix. ⁊ tribus annis arceant̉ a mīſterio: ut ibi dicit̉. Sꝫuidetur ꝙ pͥmo ſitamonendusᵐ anteqͣꝫ puniatur. ut. xxxv. di. c. i. Sed hoccredo in beneficioobtento: ſecus ī obtinendo: quia multa impediūt que nōdeijciunt. xv. q. i. §.ulti. ⁊ ſupra de iureiuran. quēadmod̓.⁊. jͣ. de exceſ. prela.inter dilectos. Sed nunquid poteſt repeti quod perdit̉ in alea: Dicunt quidam ꝙ non: ſed pauperibus eſt eroganda pecunia illa: ar. xiiij. q. v. nō ſane. Cum turpitudo uerſat̉ ex utraqꝫ parte: melior eſt conditio poſſidentis. ff. de condi. ob tur. cauſam. l. ſi obturpē. §. ubi aūt.hec fuit opi. plac. Alij dicunt ꝙ poſſit repeti ⁊ melius. ff. de alea. l. ul.ī fi. ubi dicit̉: ꝙ ſi ſeruus uel filiuſfamilias amiſerit patri uel dn̄o dabitur repetitio: ⁊ etiā uſqꝫ ad. l. annos: ut dicit greca cōſtitutio: ⁊ ſi quisexiſtens in alea rem ſuam uendidit: nō tenet̉ de euictione. ff. quaꝝ re.ac. nō da. l. ij. §. i. ⁊. C. de reli. ⁊ ſumpti. fu. in aut̓. alearum uſus. ſeruandum eſt qd̓ ibi dicitur.d ¶ Congruentem: ut uideantur differre a monachis.e ¶ Non notanda. ar. pro medio ſpectanda. sͣ. de offi. dele. querenti.ff. de acqui. re. do. l. adeo. §. cum quis.f ¶ Deauratis. hoc ſine licentia principis etiā laicus habere nō debetC. de ueſti. ele. ⁊ aura. l. nemo. li. xi. tamē conformabunt ſe in ueſtibucōſuetudini regionis: ne uideantur hypocrite. ut. xxx. di. ſi quis virorum. ⁊. iiij. di. erit autem: ne uileſcat dignitas clericalis. lxxx. di. ep̄i. dehac materia dicitur. xxi. q. iiij. in ſumma. io.g ¶ Cauſa timoris. tūc enī habitus monachalis propt̓ hoc ſuſceptusnon preiudicat. sͣ. qd̓ me. ca. perlatū. ⁊ ita clericus iuſta de cauſa pōtpoſtponere habitum clericalem nec cenſent̉ apoſtata.h ¶ Annulos. per annulum enī preſumit̉ matrimonium. ar. xxx. q. v.

femine. ⁊ sͣ. de preſumpti. illud.i ¶ Niſi monachali. Ar. ꝙ monachus factus ep̄s nō penitus abſoluit̉ a regula monachali. de hoc noͣ. xvi. q. vij. in noua. Ar. contra. xviij. q. i. ſtatutum. b.X lr̄is. ſe tuent̉. cū iſti ſtatuta pr̄ie approbent ꝓ ſe: tenent̉ ea reciꝑe ꝯͣ ſe.¶ xix. di. ſi romanorū. ⁊. iiij. q. iij. §. ſi ꝗs teſtibus. ⁊. iij. q. viij. cuius ī agēdo: ⁊ ſi illa reprobāt nō debent ex eis cōmodū haberejͣ. de cenſi. cū olim. ⁊. C. d̓ re.cre. generalit̓ .i. ℟. in fi. ar. ꝯͣ.x. di. c. i. ⁊. xxxvij. di. ſi quidueri. ⁊. ij. q. vij. ſi hereticus. ⁊ar. sͣ. de excu. cū venerabil̓.l ¶ Tertio. hec eſt canonicaadmonitio. xvij. q. iiij. ſi ꝗsdomū. ⁊. c. de p̄ſbyterorum⁊. xxiiij. q. iij. de illicita. poſtquā admonitionē niſi deſtiterint: ꝑdūt pͥuilegiuꝫ illiuscanonis. xvij. q. iiij. ſi ꝗs ſuadente. ⁊. jͣ. de ſen. ex. in p̄ſentia. ⁊. c. cōtingit. admonitioenim ſemꝑ p̄cedere dꝫ vindictā. xij. q. ij. c. indigne. xviq. vij. oēs decime. ⁊ infra deſen. ex. ſacro approbante cōcil̓. in prin. veruntamen nonloquitur hic de illo priuilegio ſi quis ſuadente.m ¶ Negociationibus taliaenim clericis ſunt prohibitasͣ. e. c. clerici. ⁊. lxxxxviij. di.fornicari. ⁊. xiiij. q. iiij. clerici⁊ infra ne cle. uel mona. pertotum.n ¶ Cū facto. No. ꝙ ipſo facto amittit quis priuilegiumſuū. ut hic pꝫ. ⁊. jͣ. de ſen. ex.contingit. vnde fruſtra īplorat eccl̓ie auxiliū qui cōmittit in eā: ut in eodē. c. contingit: quia fruſtra implorat legis auxiliū qui cōmittit in legem. jͣ. de uſur. qꝛ fruſtra. ⁊ſeipſos reddūt indignos pͥuilegio ſuo. ſi. jͣ. de īmu. ec. culti. ⁊ ſi. xvij. q. iiij. c. frater. ⁊coep̄us. ſic ipſo facto appellatur. sͣ. de ap. dilecti. ⁊. c. utnr̄m. ⁊ facto renūciat ꝗs appellationi. sͣ. de offi. delega.gratum. ⁊. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. ex ore. Sed ipſo uerbo clericus priuilegio ſuo renunciare nō poteſt. sͣ. de fo. cōpe. ſi diligēti. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ꝯtingit.o ¶ Suis facultatibus. bene dicit ſuis. qꝛ propt̓ hoc facultatibꝰ eccleſie nō fitp̄iudiciū. qꝛ delictū ꝑſone ⁊cͣ. xvi. q. vi. ſi ep̄m. Et noͣ. qd̓ dicit: dū his ſe implicant qͣſi dicat: ſi nō implicāt ſe his: pͥuilegio eccleſiaſtico gaudebūt in rebꝰ ſuisſicut in rebus eccleſie. qd̓ ē bn̄ notand̓: qꝛ res clericorū ⁊ eccl̓iaꝝ eodē pͥuilegiogaudēt. xij. q. ij. eccl̓iarū ſeruos. ⁊. xvi. q. i. ſil̓r. Si uero ſe implicāt: tūc ceſſat pͥuilegiū: ⁊ ita ſuſpendit̉ pͥuilegiū alicuius ad tēpus ꝓpt̓ delictū. xv. q. vi. iuratos. ⁊. c. nos ſcōrū. ſi. C. de cur. fur. l. cū alijs. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ſacro. ⁊. lxxxi. di. ſiꝗſunt. ⁊. c. ſe. De eo. priuilegio dicit decre. ꝙ clericus uxoratus etiā tonſuratuspriuilegio clericali gaudere non poteſt. jͣ. de cle. cōiuga. ioan.Nhibendum eſt. retineat. ut. xxij. di. interdixit. ⁊. c. nullus. ⁊. c. pret̓¶ hoc. ⁊ lxxxi. di. cum omnibus.b ¶ Canones. xxxij. di. interdixit. lxxxi. di. cū oībus. Uidet̉ ꝙ canō iſte corigat oēs illos canones: cū illi ꝑmittāt hmōi mulieres cū clericis hītare mr̄emſororē ⁊ amitā. ⁊ idē ꝑmittit Inno. jͣ. e. c. a nobis. cōcordās pͥoribus canonibꝰSic ſolue hanc ꝯͣrietatē: qd̓ dicit̉ h̓ intellige de ſuſpectis clericis ⁊ iuuenibus⁊ de mulieribꝰ ſuſpectis: quia ſi ſuſpecte ſūt: nō debēt ſecū manere. xxxiiij. diquorundā. ꝯͣria loquunt̉ de illis mulieribꝰ de quibꝰ nulla eſt ſuſpicio mali: qꝛin talibus naturale fedus nihil ſeui crimīs ſuſpicari ꝑmiſit. jͣ. e. a nobis. ⁊. C.de ep̄i. ⁊ cle. eū qui. ⁊ sͣ. de p̄ſūp. cū in iuuentute. Itē in linea tranſuerſaliuſqꝫad ſecundū gradū pn̄t habere clerici cōſanguineas: ut. lxxxi. di. cū omnibus.