Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis
Seite
162v
Einzelbild herunterladen
 

more ſecularium ſuper decima litisuel parte alia pro diuerſa terrarumcōſuetudine preter expenſas uictualium cum litigantibus receptis pignoribus pro ſalario cōuenitis: nōattendentes ꝙ ad hoc uobis ⁊ alijsclericis ſint eccleſiaſtici redditus deputati: ut ex ipſis honeſte uiuere debeatis: ⁊ infra. Ideoqꝫ mandamusquatenus ab huiuſmodi exactionibus decetero abſtinentes uigorē iudiciarium gratis ſtudeatis litigantibus impartiri: nō obſtāte qd̓ in fraudem a quibuſdā proponit̉: ꝙ id exigat̉ nomine aſſeſſorū: cū nec iuſtū iudiciū iudici uēdere liceat: ⁊ uenalesſnīe ab ipſis etiam ſecularibus legibus reprobant̉. Dem liuonien̄.ep̄o ⁊ eis qui cuꝫ ipſo fratribus ſūt.Eus ꝗ eccl̓iā ſuā noua ſemꝑprole fecūdat: ⁊ infra. Ne igitur: ſi diſpars ī uobis obſeruātia fuerit ⁊ diſſimil̓ habitus apud eos ꝗbvnū euangeliū predicatis: ſcandalūſuſcitetur: mandamus quatenus eonon obſtante ꝙ inter uos monachiſūt ⁊ canonici regulares: uel alij etiāregularē uitā ſub alia diſtrictiōe profeſſi: oēs parit̓ in vnū regulare ꝓpoſitū ⁊ honeſtū habitū quātū ad hocſpectat officiū cōformetis. DemVUm decorē domus dei: ⁊ infra. Interdum ludi fiūt in eccleſijs theatrales: ⁊ nō ſolū ludibriorum ſpectacula ītroducunt̉ ī eis mōſtra laruāruꝫ: uerū etiā in aliquibus

feſtiuitatibus diaconi preſbyteri acſubdiaconi inſanie ſue ludibria exercere p̄ſumūt: ⁊ infra. F. v. mandamꝰquatenus ne per huiuſmodi turpitudinē eccleſie inquinet̉ honeſtas: prelibatam ludibriorū cōſuetudine: uelpotius corruptelā curetis a ur̄is eccleſijs extirpare. Dē ī ꝯci. generali.T clericoꝝ mores ⁊ actꝰ ī melius reforment̉ ꝯtinent̓ ⁊ caſteuiuere ſtudeāt vniuerſi preſertim inſacris ordinibꝰ cōſtituti ab om̄i libidinis uicio p̄cauētes maxime illo ꝓpter ꝗd uenit irā dei in filios diffidētie qͣtenꝰ in ꝯſpectu omnipotētis deipuro corde ac mūdo corpore ualeant mīſtrar̄. Ne uero facilitas uenieincentiuū tribuat delinquēdi: ſtatuimus: ut ꝗ cōprehēſi fuerint incōtinētie uicio laborare: prout magis autminus peccauerīt: puniant̉ ẜm canonicas ſanctōes: quas efficatius ⁊ diſtrictiꝰ p̄cipimꝰ obẜuari: ut quos diuinus timor a malo nō reuocat: tp̄al̓ſaltē pēa cohibeat a pcc̄o. Si ꝗs igitur hac de cā ſuſpēſus p̄ſūpſerit celebrare diuīa: nō ſolū eccl̓iaſticis bn̄ficijs ſpoliet̉: uerū ēt ꝓ duplici cl̓pa ꝑpetuo dēpōat̉. Prelati uero ꝗ talesp̄ſūpſerint in ſuis iniꝗtatibꝰ ſuſtineremaxime obtētu pecunie ul̓ alteriꝰ cōmodi tp̄al̓: pari ſubiaceāt ultōi. Quiāt ẜm religionis ſue morē n̄ abdicarunt copulā cōiugalē: ſi lapſi fuerintgrauiꝰ puniant̉: cū legitimo mr̄imonio uti poſſint. ¶Dem in eodem.

ar. jͣ. de ſimo. dilectus. ubi de hoc. ſemper tamen preſumitur eſſe malum. ut. i.q. i. nullus. l. ij. niſi manifeſte probetur contrarium. videtur enim corrumpereiudicem. licet ſit ar. contra. xiiij. q. v. non ſane. vincen.d More ſecularium. mos iſte de decima parte litis exigenda contra legemeſt: ut in aut̓. de iudi. §. ne autem. colla. vi. ubi delegatus etiā a principe nō hꝫniſi duos aureos in principio litis ⁊ duos ī fine. ⁊ hoccū cā excedit centū aureos:al̓ nihil: ut ibi dr̄. ar. C. de teſta. l. ꝯſulta. ordinarius aūtnō debet hr̄e: niſi ſportulasiij. q. iij. offcrat̉. ar. contra. Cde epiſco. ⁊ cleri. aut̓. generaliter. ſed ibi decima parsdatur aduerſario ſed nō iudici. vnde nō ꝯtradicit. Aduocatus etiā ſuper certa parte litis cum clientulo paciſcinon debet. C. de poſtul. l. ſiquis aduocatorum.e Preter expenſas. delegati .n. iudices debent hr̄eexpenſas qn̄ proficiſcunt̉ extra domiciliū ſuum: ſicut teſtis. iiij. q. iij. 5. uenturis. qꝛnemo cogitur ſuis ſumptib̓militare. jͣ. de ſimo. cū ſit romana. ⁊ sͣ. de p̄ſcrip. cuꝫ exofficij. ⁊. xxviij. q. i. iā nunc.⁊ de ſuo nō tenet̉ quis facer̄bn̄ficium. x. q. ij. p̄carie. munera .n. nō ſumptus prohibentur .i. q. i. iudices. ⁊ modica exēnia reciꝑe pn̄t. ff. deoffi. preſi. l. plebeſcita. exennia .n. non ſunt lucra. ff. deoffi. procon. l. ſolent. §. ulti.ea tamē moderatōe ne ꝑducant̉ ad nimiā quantitatemut ibi: ⁊ ne litigatoribꝰ enorme damnū infligant. arg. x..q. iij. illud. immo ſi pauperes ſunt litigantes: debentetiā a ſumptibus abſtinere:qꝛ nec tūc ordinarius habetſportulas. in aut̓. de man. prin. §. ſit tibi quoqꝫ. col. iij. Ordinarius aūt nūqͣꝫdebet habere expenſas. nā ideo ſtipendia ſunt cōſtituta. xxiij. q. i. militare: immo ⁊ cū de mādato pͥncipis ad aliā prouinciā ꝓficiſcit̉: debet expendere illaque domi expenderet. in aut̓. de man. prin. §. illud tn̄. col. iij. qn̄qꝫ tn̄ ordinarius recipit expēſas cū eccleſiā ꝯſecrat. jͣ. d̓ ſimo. cū ſit romana: ⁊ cū uiſitat ꝓuinciam ſuā. jͣ. de cēſi cū apl̓us. ⁊. c. ſopite. ⁊. c. cū nuꝑ. Itē ſi ordinarius dat delegatū: tūc ipſe dꝫ ei facere expēſas. sͣ. de of. or. inter cetera. licet quidā ꝯͣriū faciant: qd̓ tn̄ facere nō debent. vn̄ poſſet ab eis repeti tanqͣꝫ indebitū. ar. jͣ. de magiſtris ꝓhibeas. ⁊. jͣ. de cenſi. procuratores. in fi. ⁊. xviij. di. qm̄. ⁊. c. ſequenti.f Gratis ſtudeatis. Gratis ergo debꝫ iudex iudiciariū ordinē īpartiri: nō tn̄propterea reprobant̉ expēſe. teſtis .n. gratis dꝫ ferre teſtimoniū: ⁊ tn̄ recipit expenſas. iiij. q. iij. §. uenturis. Sic ⁊ ꝓcuratori nō ꝓhibent̉ ſūptus: ſed paciſcide certa parte litis prohibet̉. ff. de pac. l. ſūptus. ⁊ fideiuſſori ꝓhibet̉ de certaꝑte paciſci ꝗ fideiuſſerat iudicatū ſolui. ff. mā. l. ſi remunerādi. §. maurꝰ paulꝰ. bg Nomine aſſeſſorū. aſſeſſor .n. bn̄ pōt petere mercedē. quia ſuis ſumptibꝰad hoc non cogitur. xxviij. q. i. iam nūc. nemo enim de ſuo beneficiū facere cogitur. x. q. ij. precarie. ⁊ sͣ. de preſcrip. cum ex officij. ⁊ merces ſibi pro laboreſuo cōſtitui debet. xij. q. ij. charitatē. ⁊ iuriſconſultus bene pōt uendere rectumconſilium. xi. q. iij. non licet. ⁊. xiiij. q. v. non ſane. ⁊ dicit lex ꝙ ſpe premioruꝫinuitandus eſt aſſeſſor. C. de aſſeſ. l. i.h Reprobentur. ita ꝙ nō ſit opus appellare. ij. q. vi. §. venales. ⁊. C. qn̄ prouo. non eſt nc. l. venales. Si autem fuerit ſententia arbitri: tenet. ſed agens exea repellitur doli exceptio. C. de arbi. l. iij.Ad Eus qui. profeſſi. Ar. ꝙ ſicut in quolibet iuramento auctoritas papeintelligit̉ excepta. ut. sͣ. de reſcrip. ꝯſtitutus. a contrario ſenſu. ⁊ sͣ. de iureiu. uenientes. ita ⁊ in profeſſione. ar. jͣ. de regu. ⁊ tranſe. ad reli. qꝛ in inſulis.Hoc uerū intellige qͣꝫtū ad ſolēnitates. ſecus tn̄ eſt in his que ſunt de ſubſtan

tia ordinis. ut. jͣ. de ſtatu regu. cum ad monaſteriū. in fi. Cum autemiſti ſint diuerſarum profeſſionum: ſimul nō poſſunt eſſe in vna eccliaqꝛ dicit canon. hoīes diuerſe profeſſionis non ſociabis in vno eodqꝫ officio. xvi. q. vij. in noua. qꝛ quilibet ſe conformare debꝫ moribuseorum inter quos viuit. ut. xli. di. quiſquis. nā ex diuerſitate habitusgeneratur ſcandalxxxiij. q. v. qd̓ deopari. confirmabuntautem iſte ſe in ſuperiori habitu: ſedinteriꝰ ferant ueſtescongruentes ſue religioni. Et eſt h̓ ar.pro opinionē hugꝙ canonicus regularis poſſit fieri cāonicus in eccleſia ſeculari. ar. lxxiiij. di.quorundam. ⁊. lviijdi. c. ij. ſicut monachus poteſt eſſe epiſcopus in eccleſiaſeculari. xviij. q. i. c.i. io annes.k VUm laruarum. prohibituꝫ. eſt etiam cauſa ludibrij uti habtu monachali: uelalio religioſo: ⁊ grauiter punitur qui h̓facit. in aut̓ de ſanepiſco. §. ulti. col. ix⁊ ar. C. de ep̄i. aud̓.l. mime. non tamenhoc prohibetur repreſentare preſepedomini: herodemmagos: ⁊ qualiterrachel plorabit filios ſuos ⁊cͣ. que tangūt feſtiuitates illade quibus hic fitmentio: cum taliapotius inducant homines ad compunctionem qͣꝫ ad laſciuiā uel uoluptatem: ſicut in paſca ſepulchrū dn̄i: ⁊ alia repreſentant̉ ad deuotionem excitandam. Et ꝙ hoc poſſit fieri. eſt ar. de con. di. ij. ſemel. ⁊ di.iiij. queris. uerſus finem. ⁊ quodlibet feſtum eſt ſignum ⁊ repreſentatio preteritarum rerum. lxxv. di. qd̓ die dominico.l Feſtiuitatibus. ſcilicet ſancti Stephani ſancti Ioānis innocētiū.m Potius corruptelam. turpis cōſuetudo potius dicitur corruptela qͣꝫ conſuetudo: que citius eſt extirpanda. viij. di. mala cōſuetudo. ⁊ſupra de conſue. cum inter uos. ⁊. c. cum uenerabilis. ⁊ infra de exceſ.prela. c. inter dilectos.u T clericorum. ira dei. ut infra de exceſ. prela. clerici. ⁊. xxxij. qͥ vij. flagitia. ⁊ in aut̓. ut non lu. contra na. colla. vi. ⁊ tales ultino ſupplicio puniuntur. C. de adul. cum vir.o Facilitas. xxiij. q. iiij. eſt iniuſta. Et ſi ea que male uſurpant̉ omittimus: exceſſus viam alijs aperimus. xxxv. q. ix. loci. ⁊. xciij. diſtincti.peruenit.p. Pena. Si. ſi dicit lex: quos a uite decora domeſtice laudi exempla non reuocant: correctionis ſaltem medicina compellat. C. de emē.propin. l. vna. ⁊ ſupra de elec. cum in cunctis. in fine. ⁊. lxij. di. docendus eſt populus. ⁊ neceſſe eſt ut ferro abſcindantur vulnera que ⁊cͣ.lxxxiij. di. plurimos. in fine. ⁊ ferrum quippe noſtre mentis ⁊cͣ. vij. q.i. §. cum autem.q Deponatur. ecce quanta eſt pena illius qui celebrat ſuſpenſus. jͣ.de cle. excom. mi. clerici. ⁊. c. latores. Regionis. hoc dicitur propter orientales: qui utuntur matrimonio iam contracto etiam in ſacris ordinibus. infra de cleri. coniuga.cum olim. xxxi. di. aliter.