in temporalibus cauſis iuri ſuo: ⁊ ſibi laicum iudicem ꝯſtituere: preſertim vbi aduerſarij uoluntas acceditac tenere iuramentum ſuper hoc interpoſitum reſpondiſti: īmemor cōſtitutionis qua cauetur pacto pͥuato̓rum iuri publico minime derogari. Cum ergo ius hoc in mileuitan̄.⁊ carth. concilio ſit ſpecialiter ꝓmulgatum: ne clerici clericoſ relicto ſuopontifice: ad iudicia publica pertrahant: alioquin cauſam pe̓rdant: ⁊ acommunione habeantur extranei:⁊ tam epiſcopi qͣꝫ diacones ſeu quilibet clerici in criminali: ſeu in ciuilinegocio: ſi derelicto eccl̓iaſtico iudicio publicis iudicijs ſe purgare voluerint etiam ſi pro eis ſit lāta ſententia: locum ſuum amittant: ⁊ hoc incriminali actione: in ciuili vero perdānt quod euicerint: ſi ſuum locummaluerint obtinere: manifeſte patetꝙ non ſolum inuiti: ſed etiam volūtarij paciſci nō poſſunt: vt ſeculariaiudicia ſubeant. cum non ſit beneficium hoc perſonale: cui renunciari

valeat: ſed potius toti collegio eccleſiaſtico ſit publice indultum: cui priuatorum pactio derogari non pōt:nec iuramēntum licite ſeruari potuit: qd̓ cōtra canonica ſtatuta illicitispactionibus informatur.¶ Dem beluacen̄. epiſcopo.fra. Inſuper poſtulaſti: an cuꝫUm contingat interdum: ⁊ inaliqui clerici deputati ſeruitio capl̓ibeluac. aut aliorum clericorum tuedioceſis ſuper exceſſibus impetuntur: ſint cogendi coraꝫ te: vel potiuscoram illis quibus ſeruiunt querelantibus reſpondere: cum illi ſibi iuriſdictionem huiuſmodi vendicareꝯtendant: licet illos excōmunicarenon valeant: vel alias etiam coercere. Super quo taliter reſpōdemus:ꝙ ad te vtpote ordinarium de talibus debent conquerentes habererecurſum: maxime̓ ſi ſuper his impetuntur: que in tua noſcuntur dioceſi ꝯmiſiſſe: niſi forte hi quibus delinquentes ipſi deſeruiunt ex indulgentia vel conſue̓tudine ſpeciali iu-

non poteſt: nec alium iudicem habere̓. xi. q. i. clericum. ⁊. iii. q. vi. non liceat. jͣ.de iura. calum. c. i. in fi. Item ab alio non poteſt recipere ordinem: niſi ab epiſcopo ſuo: ergo nec iudicium quod eſt maius. ſic argumentatur canon. ix. q.ii. nullus primas. jͣ. de parro. c. iii. Item non poteſt ab alio prelato petere aīeiudicium quod eſt occultumlto fortius non poteſt petere iudicium ꝑſonejͣ. d̓ pe. ⁊ remiſ. oīs vtriuſqꝫ.⁊ de pen. di. vi. placuit. Sicpoſſet contingere ꝙ omnesſubditi epiſcopi alium ſibiiudicem eligerent. Laicusvero bene poteſt alium iudicem ſibi eligere in ciuili negocio. ff. de iudi. l. i. ⁊. ii. ſedin criminali non. xi. q. i. ſiꝗscum clerico. ⁊. C. de iuriſdic.om. iudi. item in criminali.clerici tamen arbitros benepoſſunt eligere preter ꝯſenſum epiſcopi. sͣ. de arbi. c. i.⁊. ii. ⁊. c. dilecti. ⁊ per totumtitulum. Item dixi ꝙ illi priuilegio ſiquis ſuadente: renunciare non poteſt: tamenclericus verberatus a laicovel ab alio poteſt ei remittere iniuriam quantum ad ſe:ſed non quantū ad eccleſiaꝫxxiii. q. iiii. ſi is qui. lxiii. di.ſalonitarie.i ¶ Concilijs ſit. que ꝯcilia.tu hēs. xi. q. i. īolita. ⁊. c. plauit. quoꝝ v̓ba h̓ ponuntur.k ¶ Ne clerici. hic ponit tenorem. c. inolita. ⁊. c. placuitquoꝝ v̓ba hic ponunt̉l ¶ Pertrahant. ⁊ ſic trahuntur inuiti: ⁊ ideo punitur ille qui eos trahit: ⁊ ſic loquitur. c. inolita in actore.m ¶ Cauſam perdant. Sed nunquid per ſnīaꝫ an ipſo iure: H. dicebat: ꝙ ipſo iure ꝑdit cauſam. ſꝫ videtur potius ꝙ ꝑ ſnīam. ar. p̄dicti. c. inolita. vbi dicit:ꝯuentus: ⁊ cauſam perdit. ⁊. C. d̓ iuriſdic. om. iu. item in criminali. vbi dicit: actor actione cauſe mulctetur: reus ꝓ ꝯdemnato hēatur. ⁊ ar. p̄dicti. c. placuit. vbidixit: locum ſuum amittat: qd̓ verius videt̉ op. ad h̓ ar. jͣ. d̓ exceſ. p̄la. grauem.Hoc dicit io. h. ꝯtra. Sꝫ nunꝗd intelligimus hanc penā imponendaꝫ ſtatiꝫvel poſt contentioneꝫ vel poſt litꝭ ꝯteſta. vl̓ tm̄ ſi perſeuerat vſqꝫ ad finē cauſe.Et vr̄ certe: ꝙ poſtqͣꝫ vocatus eſt ad iudicium. xi. q. i. inolita. vbi dicit ad iudicia publica non pertrahant: ſi ꝯtrafecerint cauſaꝫ ꝑdant. ⁊. c. placuit. vbi dicit:qui de ſeculari iudice poſcit auxilium ⁊cͣ. ⁊. C. d̓ iuriſdic. om. iudi. itē in crimīali: vbi dicit qui inuocauerit in vetito examine. Sed videt̉: ꝙ ante litis conteſt.poſſit penitere: nec incidit in penam. ff. rem ra. habe. amplius hoc. ⁊. ff. de inius vo. l. quāuis ⁊. ff. de iuriſdic. om. iu. ſi cuꝫ venerit. ⁊ ar. illius. c. placuit. vbidicit ſi crimē fuit intentatū: vel ciuilis cā cōmota ꝑ que v̓ba innuitur: ꝙ lis fuitꝯteſtata. immo etiā vr̄: ꝙ qn̄cunqꝫ ante ſnīam licitum ſit penitere. ar. ff. d̓ inof.teſta. papinianus. §. meminiſſe. ⁊. C. d̓ his ꝗbus ut indig. alia cā. ⁊. ff. qd̓ me.cā. ſi cū exceptione. §. hec actio. ⁊. §. ſatis. Hu. dicebat: ꝙ h̓ non eſt locus penitentie. benignius tn̄ eſt ⁊ tutius dicere: ꝙ ante litꝭ ꝯteſ. ſine pena deſiſtere poteſtarg. illius. c. placuit. qꝛ ꝓmptiores debemus eſſe ad miſericordiā qͣꝫ ad rigorem. ff. d̓ ac. ⁊ obli. l. arrianus. poſt litem vero ꝯteſt. non pōt vitare penā. ar. p̄dictaꝝ. ll. amplius hoc. ⁊. c. quāuis. ⁊ l. ſi cū venerit. ſꝫ in cauſa ſpirituali ſola d̓poſitio querimonie ſuffic̄: vt ab eccl̓ia tanqͣꝫ membꝝ putridum abſcindatur ⁊bn̄ficia alijs conferantur. jͣ. d̓ exceſſ. p̄la. grauem. Sed pōt dici: ꝙ illud ē ꝓpt̓exceſſum nimium: eo ꝙ in ſuuꝫ ep̄m tm̄ facimus attētare preſumpſit: vt merito augeri debeat pena. ff. d̓ re mili. omne delictū. §. i. ſꝫ de rigore debent puniri: ꝗ in vetitum examen alios trahunt.n ¶ A cōione ſacr̄oꝝ. qꝛ in penam reuocabuntur a ſacramentꝭ ad tp̄s. ar. ii. q.vi. catholicus. vel potius a cōione .i. officio ⁊ beneficio ſi clericus eſt pͥuetur: vtdicit Hu. ſed nimis rigida eſſet hec pena: nec etiam talis expoſitio ꝯſonat littere. Et ita dicit: ꝙ non ꝑdit locum ſuum: ſi ꝑdere vult qd̓ euicit: ⁊ hucuſqꝫ lotur in actore. ſequentia v̓ba ⁊ tam ep̄i ⁊cͣ. in reo.o ¶ Tam epiſcopi. h̓ ponit tenorem illius. c. placuit.p ¶ Purgare. ⁊ ſic loquitur in reo. c. placuit. Et ideo quia ſponte eligit vetituꝫiudicium punitur. ⁊ expone purgare .i. examinare cām ſuā. Et dic ꝙ voluerītcū effectu .i. fecerint. ꝙ examinaretur ibi cā. naꝫ ſi inuiti traherentur non puni-

rentur. Arg. ꝯͣ. sͣ. d̓ iudi. atſi clerici. ⁊. xi. q. i. in clericorum.¶ ¶ Pro eis lata ſit. Sed quid ſi contra eos lata ſit? Uidetur ꝙ nonteneat: quia ſnīa a nō ſuo iudice lata non tenet. sͣ. d̓ iudi. at ſi clerici. xi.q. i. clericoꝝ. Satis patet quid dicendum ſit: nam ſi obtineret ſnīa nōvaleret. ſed ſi ꝯͣ eos lata eſt: d̓ iure tenere non deberet. tamen quantumad ſe: ⁊ in odium illoꝝ ſeruabitur talisſnīa: ⁊ ꝯpelletur adhoc propter culpaꝫſuam: īmo ml̓to fortius ꝓ ꝯdēnato dꝫhaberi: ar. sͣ. d̓ renūci. qd̓ in dubijs.r ¶ Perdant .i. remque ab eo petebat̉de qua fuerunt abſoluti: ⁊ habebāturꝓ ꝯdemnatꝭ. ⁊ resilla dabit̉ actori: cuifacta eſt iniuria: qꝛreus aliter ſe conueniri non patiebaturqꝛ forte potens erat⁊ actor ipſum timebat: vnde nō audebat illum conuenirecoram ſuo iudice: ⁊ſic actor inuitus ⁊ coactus conuenit illūſic in precedenti caſu actor ꝑdit quodeuicit: ⁊ datur reo ꝗinuitus tractus fuitad iudicem alienuꝫſed ſi vterqꝫ fuerit inculpa tunc dꝫ dari ille eccleſie cui facta ē iniuria: ⁊ iuriſdictio eius ſpreta. ⁊ qd̓ dicit perdant qd̓ euicerint: intellige cum cā eſt ꝓpria clerici: ſecus ſi negociū ſit eccl̓ie: qꝛ delictū ꝑſone ⁊cͣ. xvi. q. vi. ſi ep̄m.g ¶ Si locum. ecce reus hꝫ electionē vl̓ ꝑdat cāꝫ vl̓ amittat locū ſi potius vult ꝑdere locū: nunꝗd hēbit qḋ euicit? ſic ſi actor fuit ī culpa: al̓snō: qꝛ factū iſtius nō dꝫ obeſſe actori innocēti: ⁊ ſic eſt caſus in quo tenet ſnīa a non ſuo indice lata.t ¶ Manifeſte patet. h̓ ergo pꝫ ar. ex p̄cedentibus ꝯcilijs: ꝙ nec īuiti: ⁊h̓ ex ꝯcilio mileuita. inolita. nec volētes ⁊ hoc ex ꝯcil̓. cart. placuit.u ¶ Paciſci pn̄t. vt iudicia ſecularia ſubeant. Sed nunquid tacite pn̄trenunciare ſuo foro: vr̄ ꝙ ſic reſpondendo coram laico? Arg. iii. q. vi.pulſatus. nā ⁊ papa renunciat ſuo foro. ii. q. vii. nos ſi incōpetent̓. ⁊. ꝙv. mandaſtis. multa .n. poſſumus tacite ad q̄ nō poſſumus nos pacto aſtringere. ff. d̓ ꝓcur. filiuſfamilias. §. veterani. ⁊. C. de pac. l. vlt. ⁊. Cde iura. calum. l. ii. in fi. Dicas ꝙ neqꝫ tacite neqꝫ exp̄ſſe pōt cl̓icus alium iudicē ꝯſtituere: īmo in eccl̓iaſticā ꝑſonā ſine licētia ſpāli ep̄i ſui cōſentire non pōt necillū in iudicē eligere. vt. iii. q. vi. non liceat. jͣ. e. ſignificaſti. vbi determinat̉ iſta dubitatio: vt ibi dicit.x ¶ Iuramentū. Sic ergo pꝫ: ꝙ ſi ꝯͣctus non tenet ſiue pactū: iuramentū de obſeruando ipſū ꝯtractū vel pactū nō tꝫ neqꝫ obligat. C. d̓ leg. n̄dubium: ⁊ qꝛ iuramentū ꝯtra bonos mores ⁊ vim legū ⁊ auctoritateꝫiuris nullius eſt momēti. ff. de le. i. ſiquis inꝗlinos. §. ſiquis. ⁊ qꝛ iuramentū non dꝫ eſſe vinculū iniꝗtatis. xxii. q. iiii. inter cetera. ⁊. jͣ. d̓ iureiur̄. quanto. Item ar. ꝙ ſi pͥncipale non tꝫ nec acceſſoriuꝫ. vt. C. d̓ vſur̄.eos. C. depoſiti. l. ſi depoſita pecunia. ⁊. l. p̄dicta non dubiū. ⁊. jͣ. d̓ fideinſtru. inter dilectos. ⁊ qꝛ idem iuris eſt in pͥncipali ⁊ in acceſſorio. sͣ. d̓offi. dele. prudentiā. in fi. Ar. ꝯͣ. jͣ. de iureiu. debitores. ⁊. c. cum ꝯtīgatſil̓r qd̓ iuris eſt in acceſſorio ⁊ in pͥncipali. ar. xxiii. q. i. paratus v̓ſus fi.v̓. nam ſi chriſtiana. in fi. alias eſt. c. Ar. ꝯͣ: ꝙ aliud eſt in acceſſorio qͣꝫin pͥncipali. ff. d̓ pac. l. iii. Arg. ꝯͣ ſublato acceſſorio tollitur principaleff. d̓ pac. l. ii. Arg. ꝯͣ. C. de remiſ. pig. creditricem. Item ſignatur cōtra.jͣ. d̓ iureiu. cum ꝯtingat. ubi iuramentum ſuper contractu ꝯͣ legeꝫ factoreſtitum ſeruatur: ⁊ ibi d̓ hoc. b.Um contingat. maxime .i. tantum. ſic xi. q. iii. ſiquis ep̄s dānatus. nam tm̄ ab illo puniēdus eſt vbi delinquit. vi. q. iii. placuit. jͣ. d̓ rapto. c. i. vbi de hoc. Uel dic: ꝙ lꝫ alibi poſſit excōicari: nontn̄ ab alio poteſt deponi qͣꝫ a ſuo dioceſano. ſecus ſi ciuiliter ageretur