Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis
Seite
86v
Einzelbild herunterladen
 

ꝙ licet in iudicio conuenientē recōuenire ualeat is qui coraꝫ iudice cōuenitur: coram arbitris tamen reconuenire non pōt: cum arbitri iudicare non ualeant: niſi de̓ his tantūſuper quibus in eos extiterit compromiſſum. Dem rectori ⁊ frībus hoſpitalis ſācti barthol̓. lucaniUm olim ſuꝑ eligendo in hoſpitali ueſtro rectore ⁊ fratribus: int̓ vos ⁊ priorē ſācti barthol.lucan̄. coram iudicibus delegatisqueſtio verteretur: ⁊ utraqꝫ ꝑs ī eoscompromittentes ipſorum arbitriūſe promiſerit ſeruaturam: ſuper prolato ab ipſis arbitrio utrinqꝫ dubitatio eſt exorta: quam petiſtis per ſedem apo. declarari. Nos igitur publico inſtrumento arbitrū continēte diligenter inſpecto cognouimusꝙ ſecundū formam arbitrii: pͥor ſācti barthol̓. luca. tenetur habere cōcilium cum familia hoſpitalis eiuſdem: ⁊ tractare cum ea de inueniendo rectore: propter quod dicimusꝙ niſi prior ſuper inueniendo rectore tractauerit cum familia hoſpitalis ⁊ ipſius concilium requiſierit: n̄habet poteſtatem eligendi rectoreꝫ⁊ ſi alio modo eum elegerit: eius electio haberi debet irrita ⁊ inanis:Uerum habito cum familia ſuperhoc concilio ⁊ tractatu prior liberepoteſt rectorem eligere dumtaxatidoneum: ſiue cōcordet: ſiue diſcor-

det familia cum ipſo ſuꝑ inuentōnerectoris. De in ꝯcilio generali:Ontingit interdum: ꝙ cuꝫ actori ⁊ infra. Ad hoc generaliter prohibemus: ne ſuper rebus ſpiritualibus compromittatur in laicūqꝛ nō decet ut laicus in talibus arbitretur. ¶Dem piſano archiep̄o.Er tuas litteras intimaſti: ꝙcum ſuper executioni arbitruqd̓ inter hoſpitalarios ſancti ioannis ⁊ plebanum de piſcia ſuper hoſpitali ſancti allucii latum erat: a nobis litteras accepiſſes: ⁊ infra. Plebanus ꝓpoſuit: ꝙ ad cauſā tractandam ꝓcuratori dedit generale mādātum: non tamen ei mandauit: utſine ſpeciali mandato compromittere poſſet vel tranſigere ſuper eo: ⁊preterea ꝓcurator iam dictus d̓ aſſēſu canonicorum ſuoꝝ non fuerat inſtitutus: Et ideo dicebat arbitriumnon ualere: preſertim cum ꝓcuratōfines mandati exceſſerit: ⁊ arbitriuꝫfuerit per vnū clericū ⁊ duos laicoſꝓmulgatū: lꝫ ipſi de aſſenſu genuen̄. archiep̄i. cui cā commiſſa fueratarbitriū ꝓtuliſſēt: ⁊ infra. Suꝑ quof. t. t. r. ꝙ ſi ex parte plebāi arbitriuꝫreceptū fuerit: indiſtīcte ratū haberidebet: ac per hoc iuxta tenorē mandati ap. executioni mādari. Si vero receptum non fuerit: refert: utruꝫfuerit uel nō de obſeruando ip̄m pena ſtatuta. ⁊ ꝗdē ſi pēa appōita fuit

criminum: ſed innocentia reus purgatur. ff. de pub. iudi. is qui. Item ī cauſaſpoliationis. jͣ. de reſti. ſpo. ex conqueſtione: ⁊ melius. jͣ. d̓ or. cog. ſuper ſpoliatione: niſi de alia ſpoliatione vbi eſt hoc expreſſum. Itē in omni momentanea poſſeſſione. C. qui legit. perſo. l. vlt. Item in ſpoliatione facta eccleſiis ⁊ eccleſiaſticis viris ar. jͣ. de iurepatro. relatum. §. ad hoc. ⁊ eſt expreſſum. ff. de iudi. l. ii. §. item ſi agatur.h Niſi de his tātū. vel eiscoherentibus ſine quibuscauſa ꝯmode expedire nonpōt: vnd̓ poteſt ſtatuere diēſolutioni faciende. ff. eo. ſi cūdies. §. vlt. ⁊. l. quid tamen.§. ſolutioni. ⁊. l. celſus. Iteꝫpoteſt cognoſcere de cauſain integrum reſtituenda queincidit in negocio de quocompromiſſum eſt ſupra d̓in integ. reſti. cauſa reſtitutōnis. Sed nunquid poteſtcognoſcere ſuper petitiondupli: vt. ff. ad. l. acquil̓. ind̓neracius. §. penul. Uideturꝙ ſic: qꝛ ſequitur ex delictoin arbitrio commiſſo. Sedcontra ar. eſt: ꝙ non cognoſcit ſuper pena ꝯtumacis. fe. ꝗd tamen. §. vlti. arbitriatamen redacta ſunt ad ſimlitudinem iudicioꝝ. ff. eo. l.i. Circa iſtā materiam nota:ꝙ arbitria ſtricta uia incedunt: nil enī extra ꝯpromiſſum facere pōt arbit̓. ff. e. nōdiſtinguemus. §. vlt. naꝫ ſolum id uenit in arbitrium: d̓quo dictum eſt: vt ueniat. ff.eo. ſi cum dies. §. plenuꝫ ſaluo eo quod dicit̉ in princi.notule: ſed in iudicio veniētomnia que expreſſe non ꝓhibentur. jͣ. de cauſa poſ. cūeccl̓ia. ⁊. ff. de iudi. ſolemusItem arbiter non poteſt punire ꝯtumaciam litigatorisnec teſtes poteſt cogere. ff. e. quid tamen. §. fi. niſi in caſu quem habes. sͣ. d̓ of.dele. ſuſpitionis. Et hoc eſt uerum ꝙ non pōt punire ꝯtumaciam: niſi in compromiſſo hoc actum ſit. ff. de iudi. l. ii. §. vlt. ⁊. ff. e. non ex omībus: que intelligitur ẜm illam de iudi. quia arbiter nullam habet iuriſdictionem. ff. d̓ re iudi.preter. Item arbiter non poteſt ꝓnunciare niſi vtraqꝫ parte pn̄te: niſi hoc inilitigatores conuenerit. ff. e. diem. §. ſiquis litigatorum. Item non poteſt citarepartes: niſi ad locum in quo compromiſſum factum eſt. ff. e. ſi cum dies. §. ſiarbiter. Item arbiter non pōt delegare arbitrium. ff. e. in compromiſſis. ⁊. l. n̄diſtinguemus. §. queſitum. Item ſatiſdatio non preſtatur coram arbitro: qꝛſufficit pene ꝓmiſſio. in aut̓. de litig. §. ad excludendas in fi. coll̓. viii. Item inarbitrio non poteſt mora purgari: vbi dies prefixus eſt ab homine. ff. eo. celſus: ſecus in iudiciis. C. de fide inſtru. ſancimus. ⁊. ff. ſiquis ca. ⁊ ſi poſt tresItem ſententia arbitri non infamat. ff. d̓ his qui. no. infa. ꝗd ergo. §. ex ꝯpromiſſo: ⁊ hoc ideo quia non poteſt cognoſcere de crimine quod infamet. ff. e.non diſtinguemus. §. iulianus. ⁊ ſupra de in integ. reſti. cauſa. in fine. In hisomnibus diſcrepant arbitria a iudicis. Item ⁊ in alio ſi partes renunciāt appellationi: ⁊ pactum faciunt de non recedendo ab arbitrio: nihilominus recedere poſſunt. C. e. l. pe. ſecus circa iudicia. C. de temp. ap. l. vlt. in fi. ⁊ in ꝗbidam conueniunt: quia per utrunqꝫ interrumpit̉ preſcriptio. C. e. l. vlt. §. fi. ⁊ qͣꝫUm olim. compromittentes. ſic. sͣ. e. cū tp̄e: vbi d̓ hoc.d iuramentū calūnie. C. de iura calū. l. i. ⁊. ii. §. ſed quia. Diſcordet. per interpretationem huiuſmodi arbitrii poſſumus illud deum interp̄tari. lxiii. di. ob euntibus. Plerunqꝫ enī tenet̉ ꝗs querereconſilium: ſed non tenetur ſequi illud. jͣ. de regula. lꝫ. C. de iure emphit. l. vlti.ff. de admini. tu. ꝗdam decedens. §. papinianus. ff. vbi pupil. educ. debe. l. i.Item ⁊ ẜm hanc interpretationem videtur intelligenda iſta decre. sͣ. de elect.cum in veteri: vbi de hoc. Sed vr̄ ꝙ ſuperfluum ſit petere conciliū: quod ꝗsſequi non tenet̉. ar. C. de ꝓba. ad ꝓbationeꝫ. Sed certe pōt eſſe: ꝙ tale ꝯciliū

ſit vtile: quia poteſt mouere pr̄iorem ad aliꝗd facienduꝫ: qd̓ forſitan pͥſe non feciſſet: ar. xxxi. di. nicena. ⁊. ff. e. item ſi vnus. §. vlt. al̓s eſt lex ⁊incipit: ſi in tres: ⁊ quod a pluribus creditur facilius inuenitur. xx. di.de quibus. ⁊. C. de fideicommiſ. l. vlt. ad fi. ⁊ ar. ad hoc. lxiiii. di. extraꝯſcientiam: ⁊ diligens inꝗſitio facienda eſt in electionibus. sͣ. de elect.cum terra. ⁊ habitoconcilio deliberet:an expediat ei ſecconcilium. ff. man. lii. in fi. ⁊ preterea ſufficit: ꝙ ita ſcriptumeſt. ff. qui ⁊ a qui. ꝓſpexerit. ⁊. vi. q. iii.ſcriptum eſt in lege⁊. jͣ. de preſcript. adaudientiā: ⁊ qꝛ iſtd̓arbitriū approbatūfuit a partibus. ideoVſeruand̓ eſt.a Untingit ſpiritualibus. Sic enīpꝫ: ꝙ d̓ rebus ſpiritualibus in laicumꝯpromitti non poteſt etiam incidenterqꝛ laicus d̓ talibꝰ cogno ſcere non pōt. jͣqui fi. ſint legitti. lator. ⁊ eccleſiaſtica negocia tractari nō debent laici. jͣ. de iudi.decernimuſ: ⁊ d̓ vniuerſa eccleſia maleiudicat: qui queritiudicium laicoꝝ. xiq. i. placuit. Sedcontra. ii. q. vii. nosſi. ⁊. xvi. q. i. plures.xxxii. di. §. verum. ⁊ii. q. v. mennam. nā⁊ in famē compromittitur. iii. q. vii. §.tria. in fine. Dicas:ꝙ de rebus mere ciuilibus: quibus nullum ſpeciale eſt annexum: bn̄ pōt compromitti inlaicum ar. huius. c. Cum enim tm̄ ꝓhibeat de ſpūalibus: d̓ temporalibus permittit: Ar. qꝛ qd̓ de vno ꝓhibetur: de altero ꝯceditur. xxv.di. qualis. jͣ. e. expoſita. Si vero ꝯpromittatur in laicum d̓ rebus etiāſpiritualibus non tenet arbitrium vt hic: ſed ſi ꝯpromittatur in clericuꝫ⁊ laicum auctoritate tamen ſuperioris uidetur: ꝙ valeat: tum quia nōſimpliciter in laicum: tum quia auctoritate ſuperioris. jͣ. e. c. ꝓxi. aliasauctoritate propria hoc facere non poſſent: ⁊ magis dignum trahit adſe minus dignum: vt ſic potius res valeat qͣꝫ pereat. jͣ. de conſe. ecc. velalta. quod in dubiis. ⁊. jͣ. de v̓bo. ſig. abbatem. ſed in laicum tantū cōpromitti: etiam auctoritate ep̄i nō poteſt ſicut credo: niſi auctoritate pape: vt. xxxii. di. §. verum. ⁊. ii. q. v. mennam. ⁊. c. nos ſi: qꝛ ep̄us etiā cāꝫſpiritualem laico ꝯmittere non poſſet: cum ius ſpūale non cadit in lacum. xcvi. di. bene quidem. ⁊ ar. sͣ. d̓ elec. ſacroſācta. ⁊. c. meſſana. Vn̄de dico: ꝙ laicus de rebus ſpiritualibus nullo modo iudicare poteſtnec principaliter nec incidenter: ⁊ ꝙ eccleſiaſticis ꝑſonis tm̄ cauſa ſpiritualis ſit committenda eſt ar. sͣ. de offi. dele. cum te ꝯſulente. ⁊. c. ſuperqueſtionum. §. fi. v̓. quod ſi.Er tuas. mandatū. bene allegabat: quia lꝫ haberet generalemandatū: tranſigere tamē non poterat ſeu componere. ff. d̓ ꝓcu. mandato. ⁊. C. de tranſac. tranſactionis: ſed ſi clauſula de rato fuit appoſitatunc vr̄ ꝙ tranſigere poſſit: alit̓ non: qꝛ adiectio illius clauſule aliquidoꝑatur. ar. ff. de vſu. ſi ſtipulatus. ⁊. jͣ. d̓ reli. do. cum dilectus: ⁊ videt̉expreſſum. sͣ. d̓ tranſac. ꝯtingit. Sed obſtare videtur. ff. mā. creditor§. vlt. Dic d̓ hoc ut notatur in p̄dicto. c. cū dilectus. ⁊ vt dixi. sͣ. d̓ tranſac. ꝯtingit. in glo. que incipit: nota. in fine.c Canonicoꝝ. vnde non valuit qd̓ per eum factum fuit: ſi ꝯſenſū canonicoꝝ n̄ habuit. sͣ. d̓ ꝓcu. c. i. ⁊ capl̓ꝫ ſine ꝯſenſu p̄lati age̓ n̄ pōt. jͣ. d