Uerelām. a. clerici accepimuſ¶ infra: Mandamus: quatenus ſi conſtiterit vobis: ꝙ vuigor̄.epiſcopus prefatum. a. in reſtitutōeexpenſarum pro nulla alia rationabili cauſa ꝯdemnauerit: niſi pro eotantū ꝙ termino conſtituto ad eiuspreſentiam non acceſſit infirmitatedētentus: cum non poſſit quis cogi niſi velit in grauibus cauſis ꝓcuratorem conſtituere: ⁊ ipſe ad ꝓbādum infirmitatem ſuam preſbyteꝝ⁊ diaconum deſtinauerit: eum abſoluere ab eadem ſententia minimedifferatis. ULemens. iii.X inſinuatōe archidia. ſag.accepimus: ꝙ cum inter ipſum ⁊ magiſtrum. gͦ. ſuꝑ quadamprebenda lexon̄. eccleſie ꝯtrauerſiamota fuiſſet: ⁊ infra. Licet ab eodē

archidia. procuratori ſuo duobusclericis preſentibus expreſſe fuiſſetinhibitum: ne cauſe cognitionemſu̓ſciperet: ip̄e nihilominus ī cauſaprocedens ſententiam contrariamreportauit. Ceterum quia alter d̓ p̄dictiſ clericiſ dicitur obijſſe: mandamus: quatenuſ ſi ꝑ ipſius archidia.⁊ ſuperſtiti clerici iuramentum conſtiterit de premiſſis: ſententia contra eum lata nequaqͣꝫ obſtante predicte prebende poſſeſſionem cumfructibus inde perceptis: ſi eius reſtitutioni aliud canonicum nō obſiſtat: auctoritate noſtra reſtitui faciatis eidem ¶ Reſtitutione vero factaſi archidiac̄. ipſe ſuam canonicaminſtitutionem proͣbare potuerit: ipſam ratam permanere aꝑ. poſtpoſita decernatis:¶ Nno. iii.

vel niſi habeat ſpeciale mandatum ad hoc: nec in rebus eccleſiaſticis ſtamuslegibus illis: ſed canonibus: ⁊ quo iure non poteſt ꝯponere ſeu tranſigere ſine conſenſu capituli: sͣ. d̓ maio. ⁊ obe. c. fi. sͣ. de tranſac. ꝯtingit: eodem iurenon poteſt agere vel reſpondere fine conſenſu cai. ar. ad hoc. sͣ. d̓ maio.⁊ obe. c. vlt.Uerelā. ⁊ ita nonꝑ appellationemvt notat̉ in fi.b ¶ Expenſarum. qͣs fecerataduerſarius veniendo adterminū corā vuigorien̄. d.legato a papa ad petitiorſalubrien̄. ep̄i ſuꝑ eccleſia ipſius.c ¶ Cauſa. ſi enī non fuiſſeinfirmitate detentus: vl̓ aliaiuſta cā ratōnabilis fuiſſetquare ꝓceſſit contra eum .ſ.ꝯtumaciam: bn̄ tenuiſſet ſtatim ꝯdemnatō expenſarumjͣ. d̓ dolo cum dilecti. ⁊. C. d̓iudi. ſancimus. ⁊. jͣ. d̓ app.rep̄henſibilis. Sꝫ nūquidreus ſi non uenerit in pͥmacitationē ꝯdēnari debet inexpenſis. Hic videt̉ ꝙ ſic:qꝛ ꝓpt̓ infirmitatem tantuꝫeccuſatur: ⁊ niſi conſtiterithoc: non reuocabit̉ ſentētia⁊ ita pōt quis condēnari in expenſis ꝓ pͥma contumacia. ar. ff. ſiꝗs in iusvo. nō ierit. l. ii. §. i. ⁊ actor condēnaretur ſi non veniret. ff. d̓ iudi. eū quē temere. ⁊ in ꝯci. lug. idem dr̄. jͣ. d̓ do. ⁊ ꝯtu actor. ⁊ actoris ⁊ rei eſt equa conditio. ffd̓ regū. iu. non debet: Dicunt quidam ꝙ ſi reus non veniat in prima citatōevel in ſecunda etiam non debet condemnari: quia non dicitur adhuc contumax: niſi poſt ꝑemptorium terminum. Dico ꝙ etiam ꝓ prima ⁊ ꝓ ſecundacitatione puniri debet in expenſis ſi ad trinam citationem veniat. Si vero n̄veniat ad citationem ꝑemptoriam: tunc alias punitur: qꝛ mittitur actor ī poſſeſſionem rei petite: vl̓ excommunicat̉ ſi miſſio fieri non pōt. jͣ. ut li. nō ꝯteſta.tue. Et ſi poſtmodum reuertitur infra annum: reſtituit omnes expenſas factas ab eo tempore quo fuit contumax: ⁊ ſi non venit ad aliquam citacionemad omnes expenſas condēnabitur quas fecit aduerſarius veniēdo ad pͥmācitationē ⁊ ad ſcd̓am ⁊ tertiā. ⁊ ſic punitur prima contumacia. ⁊ eodem mododico: ꝙ debet puniri prima contumacia: licet veniret ad ſecundam. alias deberes dicere: ꝙ quando nullo modo venit: non dꝫ condemnari in expenſisniſi factis ad terminum ꝑemptorium.d ¶ Detentus. iuſta fuit cauſa non veniendi. vnde probata cauſa debet reuocari: quicꝗd fuit actum contra abſentem. ff. d̓ iudi. ſi pretor. ⁊. jͣ. d̓ re iudi. cumbertoldus. ⁊. ff. d̓ re iudi. queſitum. §. i. quartana tamen non excuſat vt ibi dicit. ⁊ ar. v. q. iii. ſi egrotans. xviii. di. placuit. ⁊. xciii. di. iuxta. Dicunt tamenquidam ꝙ tenetur mittere procuratorem. exquo venire non poteſt ſi ita fuitcitatus: vt ueniat ul̓ reſponſalē tranſmittat. jͣ. d̓ do. ⁊ contu. cum dilecti. Sedhoc non credo ꝙ propt̓ citationem iudicis teneatur mittere procuratorem fivenire non poteſt: maxime ſi in grauibus cauſis quis cogi ad hoc nō poſſitvt hic dicit. ⁊ iudex hoc ei auferre non potuit: quia beneficium iuris neminieſt auferenduꝫ. xxviii. di. d̓ his. ⁊ in aut̓. d̓ nup. §. ſed hoc quidē. coll̓. iiii. ⁊. ff.d̓ re iudi. l. iiii. §. ſi quis ꝯdemnatus. Iudex delegatus non pōt iubere alterūtram partem comparere coram ſe ꝑſonaliter: niſi in delegatione hoc contineatur: niſi in certis caſibus in concil̓. lugd̓. jͣ. d̓ iudi. iuris eſſe ambiguum. ⁊ illadecr. cum dilecti. non contradicit: quia papa hoc fecit ex plenitudine poteſtatis. Et alia ratio eſt: quia ille non allegauit nec oſtendebat net probauit iuſtāexcuſationem. vnde vel debuit ire vel ſufficienter mittere: quia neutrum fecit:de contumacia fuit condemnatus. Et illud ſcire debes: ꝙ qui ad iudiciuꝫ vocatur: poteſt indiſtincte in pecuniariis cauſis conſtituere procuratorem. licetin citatione hoc non dicatur: niſi in duobus caſibus: puta ſi dn̄s iuſtior eſtqꝫ ꝓcurator ⁊ ſi cauſa ſit vehementior adminiſtratione. C. d̓ ꝓcu. l. vlt. Et iōnon compellitur ꝯſtituere procuratorem: quia nec reciperetur ſi veniret: putaſi ageretur d̓ adminiſtratiōe ſua uel tutela vel etiam ſi alias eſſet ardua necita confidit de alio. ad hoc enim oſtendendum debet mittere excuſatorem: neprocedatur contra eum que ſententia non reuocabitur: niſi cauſa probata ⁊ cum maiori difficultate. Sed uidetur: ꝙ quis compellatur conſtituere: procuratorem etiam infirmitate detentus. ff. d̓ diuer. ⁊ tem. p̄ſcrip. l. i. ⁊.ff. d̓ mino. papinianus exuli. vbi compellitur quis agere indirecte ne currat

ei preſcriptio: ſed a iudice non ꝯpellitur. ſed ille qui non poteſt ageread hoc vt non currat ei preſcriptio. conſtituit procuratorem ad agendum vt litem conteſtetur. ſed reus non compellitur dare procuratorem. ⁊ ita non contradicunt leges ille. Item ſignatur aliud contrariuꝫsͣ. de elec. bone. ⁊. jͣ. de ap. conſtitutus. vbi dͥtur ſicut miſit nunciumita potuit mittere ꝓcuratorem. ſed ibinon ſuberat iſta cā:quia ſemper tenetur quis ire vel mittere: niſi ſit iuſte impeditus: ⁊ tunc dꝫmittere excuſatoreꝫad allegandum impedimentum: vt hicigiite ¶ In grauibus. qͣlis erat iſta: qꝛ ſuꝑeccleſia ipſius.f ¶ Abſoluere. Vr̄ꝙ nō fuerit abſoluēdus: quia qui nonappellat a ſententiaiudicantis: acquieuiſſe uidetur: ⁊ ſententia etiaꝫ interlocutoria a qua nonappellatur: tranſitin rem iudicatam.jͣ. d̓ teſti. ſignficauerunt. ⁊. jͣ. d̓ re iudi. ad conſultationem. ſibi ergo imputandum videbatur: quia non appellauit. Poteſt dici: ꝙ iſte fuitauditus beneficio reſtitutionis: quia iuſtam cauſam habuit abſentiequa probata abſoluitur: quia ⁊ diffinitiua ſententia reuocatur uſta cāabſente probata. jͣ. d̓ ſen. ⁊ re iudi. cum bertoldus. Immo videtur: ꝙſententia non teneat. ff. de re iudi. queſitum. ⁊ interlocutoria licet tranſeat in rem iudicatam a qua non appellatur quantum ad litigantes:non tamen quo ad iudicem: quin poſſit eam reuocare cum videriteam iniuſtam. ff. de re iudi. quod iuſſit. prout notatur. jͣ. d̓ ap. cum ceſſante. ⁊ ideo auditur iſte.X inſinuatione. inhibitū. vn̄ eo ipſo ꝓcurator lr̄as reuocauit.lj. e. c. ꝓx. qd̓ indiſtincte potuit. cum lis nō fuerit conteſtata ⁊res ſit integra. ff. e. l. ante litem. ar. sͣ. d̓ elec. in cauſis. nam ⁊ depoſituꝫquandocunqꝫ poteſt repeti. ff. depoſiti. l. i. §. pe. ⁊ ſciente aduerſario h̓fecit: de hoc dicetur. jͣ. e. mandato. ⁊ ita ſententia nulla ſuit lata cum falſo ꝓcuratore. jͣ. c. ꝓxi.h ¶ Suſciperet .i. ne ad ſuſcipiendum iudiciū in iure ſine lr̄is vtereturut in antiqua decre. ꝯtinetur.i ¶ Clerici. ar. ꝙ dicto vnius teſtis ſit credendum. ar. jͣ. d̓ teſti. in omninegocio. ⁊. viii. q. iii. talia. ⁊. xxviii. di. d̓ ſiracuſane. ⁊ ar. op. ꝙ vni iurato teſti creditur. ff. de dote prele theopompus. ⁊. ff. quemadmodumteſt. aꝑi. l. i. §. vlt. ar. ff. de iureiu. ſi duo patroni .i. reſponſo. Ar. contraiiii. q. iii. §. item in criminali. v̓. item vnus vero ⁊. v̓. item vbi numerus.⁊. jͣ. de teſti. licet. ⁊. c. veniens. Item ar. ꝙ dictum archidiaco. iſtius ꝓteſte vno recipiatur: ⁊ ſic erunt duo teſtes. jͣ. d̓ teſti. in omni negocio. ſꝫdictum illius non debet ſibi prodeſſe: quia nullus idoneus teſtis inre ſua intelligitur. iiii. q. iiii. v̓. nullus in re. Potes dici ꝙ erat p̄ſumptio pro archidia. ⁊ erat reus. vnde fauorabilior. ideo delatum ei fuitiuramentum: quod fieri poteſt ⁊ debet. C. de re. cre. ⁊ iureiuran. in bone fidei. ⁊. ff. de iureiuran. admonendi. ⁊ quia per hoc modicum preiudicatur actori cum ſalua ſit ei actio ſua: ⁊ in talibus non requiriturita plena probatio. ar. jͣ. de re iudi. cum bertoldus. v̓. licet autem ⁊. jͣ. d̓in integ. reſtitu. ex litteris. ⁊ iniquum eſſet: ut per talem fraudem puniretur. vnde merito debuit ei deferre ſacramentum cum vno teſte. quiain ſpectis circunſtantiis perſonarum ⁊ cauſe iudex quandoqꝫ debetdeferre ſacramentū actori quandoqꝫ reo. jͣ. de iureiuran. c. vlt. in fine.⁊ h̓ talis cauſa eſt ⁊ talis ꝑſona. ⁊ op. fac̄ ad hoc. ff. de legi. tu. legitīosk ¶ Sententia ꝯͣ eum lata. cū ſit lata cū falſo ꝓcuratore ⁊ iō nulla. C. d̓ꝓcu. lꝫ. ⁊. jͣ. e. c. ꝓx. in fi. ⁊ sͣ. d̓ reſcrip. ex ꝑte decani.i ¶ Canonicum. puta excōmunicatio vel pactū d̓ nō petēdo reſtitutōeꝫpoſt ſnīam vel res iudicata vl̓ ſi ratū habuit ſnīaꝫ latā cū falſo ꝓcu. bm ¶ Probare. Sed quare iſte ꝯpellitur probare titulū ſue poſſeſſionis contra illud. ii. q. v. §. i. ⁊ actore non ꝓbante reus debet abſolui