Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis und Additiones des Hieronymus Clarius
Entstehung
Seite
297r
Einzelbild herunterladen
 

QuintusDe ſen. excōi.I

e9 7

ſtentationeꝫ habere. Si qui vero rationeª officij qd̓ in eccleſia obtinent: aut etiaꝫ alijᵇ clerici ſenioreszelo deuotionis pueros vel adoleſcentes in minoribusᶜ ordinibꝰ conſtitutos turbantesᵇ diuinum officium: ⁊ hi qui obtentu p̄lationisᶜ velmagiſterijᶠ ſb̓ditos ⁊ ſcholareſ correctionis cauſa leuiter forte percuſſerint: excommunicationis ſententiam non incurrunt. quod ⁊ de hisdicendum eſt qui aliquos de familiaᵍ ſua vel ꝓpinquos inferiorumʰgraduum ſimili modo vt cohibeātur a ſuis inſolentijs: ⁊ ſcientia boniſqꝫ moribus informentur duxerint corrigendos.C Dem aſtoricen̄. epiſcopo. Communicans excommunicato in crimine damnabili incidit inexcommunicationem maiorem. I concubine publice clericoꝝeccleſiaſtice cenſure diſtrictione notentur: eoſdem concubinarios non eſt dubium ſententia maioris excommunicatiōis inuolui quipoſt latam ſententiam cōmunicātin eodem crimineˡ criminoſis.T Dem. Excōicatus mīori poteſt ab excōmunicatione aliqueꝫ abſoluere.Uobus collata poteſtas: vta minori excommunicatōneſi in ipſam inciderint: inuiceꝫ ſe abſoluant: vtroqꝫ ligato vinculo excommunicationis huiuſmodi nōcpiratᵏ.T Dem.Permittitur miniſtris eccleſiarum ſemel in hebdomada celebrare tempore interdicti concurrenti-

bus in his que exprimuntur in tex.Ermittimus eccleſiarum miniſtris ſemel in hebdomadatempore interdicti nō pulſatis campanis uoce ſubmiſſa ianuis clauſisexcōmunicatisˡ ⁊ interdictis excluſis miſſaꝝ ſolēnia celebrare cauſacōficiendi corpus domini qd̓ decedentibusᵐ in penitentia nō negat̉. Satiſfaciens clerico quem verT Dem.berauit non poteſt propter hoc abepiſcopo abſolui niſi in certis caſibus hic expreſſis.Uamuis incidēs in canoneꝫlate ſententie propter violentam manuuꝫ iniectioneꝫ iuxta proprias facultates eis ſatiſfaciatⁿ quibus iniurias irrogauit: non tamenaliter qͣꝫ per ſe. ap. vel eius legatuꝫabſolutionis poteſt beneficium obtinere. Niſi imminēte mortisᵈarticulo infirmitate inimicitiaᵖ autinopiaq pueriliʳ vel ſenili etate fragilitate ſexusᵍ ſeu alia corporisᵗ impotentia ſiue quolibet impedimento canonicoʸ retrahatur quominꝰromanus ponti. poſſit adiri: uel niſi iuris beneficioˣ a labore huiuſmodi excuſetur. Ceterum quibuſdaꝫpredictorum: videlicet qui temporali impedimēto laborāt exceptispueris: ſub debito iuramēti: quodſecūdum eccleſie formam preſtaretenentur: conſueuit iniungi: vt impedimento ceſſante ad ap. ſe. accedant mandatum ipſius humiliterſuſcepturi.I. Dem. Excōmunicatio ſimpliciter lataintelligitur de maiori. h. d.

a Ratione officij. no. ꝙ ratione officij licet qd̓ alias nō liceret: ⁊ hideo: qꝛ ex quo cōmiſſum ē ei officiū ⁊ talia ſine quibus officiū cōmodeexpedire nō pōt ſicut iudex poteſt cōpeſcere omnes īpediētes iuriſditionē ſuā. sͣ. de offi. dcle. c. i. ⁊. c. preterea. ⁊. c. prudētiā. ⁊. c. ſuſpitiōis. ⁊ sͣ.de teſti. c. tam litteris immo ⁊ ſi non habeat officium.b Alij .ſ. ſeniores deeccleſia poſſunt inferiores in minoribus ordinibus conſtitutos coercere ēt turbantes diuinum offm̄: vt hic dicit̉. In minoribus ordinibus. ergo nō poſſuntſic compeſcere conſtitutos in ſacris ordinibuslicet turbēt officiū: qꝛ exeo ꝙ permittit ſpecialiter de iſtis de alijs prohibet. ſicut qd̓ de vnonegatur de alio cōceditur. xxv. di. qualis. ⁊ sͣ.de preſump. nōne: ⁊ qhonorabiliora membraexceptis grauioribꝰ culpis verberibus ſubijcinō debēt. xlv. di. cū beatus: puniant̉ ergo al̓sadmonitionibus: ⁊ ſi ſenon correxerīt poſſuntſuſpendi. sͣ. d̓ cele. miſ.dolentes. arg. Turbantes. sͣ. e. vniens. ⁊ sͣ. de appel. dilectis filijs.e Prelationis. ſic ergo prelati poſſunt corrigere ſb̓ditos ⁊ ꝑcutereleuiter ſine metu excōmunicationis cauſa correctionis ⁊ non ex odio.sͣ. eo. ex tenore: leuiterenī hoc facere debent:qꝛ leuiter caſtigatꝰ reuerētiā exhibet caſtigāti. xlv. di. cum beatus. Magiſterij. ſic. sͣ.e. c. i. modica .n. ⁊ leuiocaſtigatio ꝑmiſſa ē doctori. ff. ad. l. aquil. l. v.in fi. ⁊. l. ſe. ⁊ humil̓ debet eſſe doctrina magiſtri. sͣ. de ma. ⁊ obe. humilis: vbi plures concor. inuenies ad hoc nimia ſeuicia culpe annumeratur. ff. ad. l. aquil.preceptoris. g De familia. no. ꝙ quis familiam ſuā corrrigere debet cum ei competat iure patrie poteſtatis. xxiij. q. iiij. duo iſta. ⁊xlv. di. §. ſalomon. ⁊. c. diſciplina. ⁊ qui domeſticoꝝ ſuoꝝ curam nō hꝫfidē negauit. xlvij. di. §. neceſſe. ad fi. ver. hinc ēt paulus. ⁊. C. d̓ pa. po..l. ſi filius: ⁊ non ſolum pater: ſed ēt propinqui domeſticos ſuos corrigere debēt. C. de emen. ꝓpin. l. vna: ⁊ hoc idē dicit. omnes predicteperſone clericos inferiorum graduum corrigere poterūt ſine pena excōmunicationis: vt hic pꝫ de magiſtris ⁊ prelatis ⁊ nō diſtinguitur ingradu. hic habes ſex caſus in quibus licet corrigere ⁊ percutere clericūſine excōicatione: qui habent officiū in eccleſia ſeniores ⁊ prelatus magiſter dn̄s domus ⁊ conſanguinei. ſunt ⁊ alij caſus vbi quis nō inciditin canonem. ſi iocoſa leuitate clericum ꝑcutit. sͣ. e. c. i. iteꝫ ſi inueniat eūcū mr̄e filia vxore vel ſorore. itē ſi vim vi repellat incōtinēti. sͣ. e. ſi v̓oalicuiꝰ. i. §. ij. ⁊. iij. item ſi clericus poſt trinā admonitionē nō ſe corrigat perdit hoc beneficium. sͣ. e. contingit. ij. ⁊. c. in audiētia.h Inferiorum graduum. ſecus ſi fuit in ſuperioribus: puta ſubdiaconatu vel alijs ſuꝑioribus: qꝛ per ſacros ordines liberati ſunt a pa. po.vnde nullum ius habent in eis: ſacer enī ordo liberat a pa. po. qꝛ liberat a ſeruili quod plus eſt. liiij. di. ex antiquis. ⁊. c. frequēs. ⁊. c. ſi ſeruusſciente. ⁊ ſubdiaconus eodem gaudet priuilegio cum diacono. sͣ. d̓ ſer.nō ordi. miramur. Et ita habes h̓ ꝙ clericus ꝙͣdiu eſt in minoribus ordinibus eſt in pa. po. niſi expreſſe emancipetur: ⁊ ita no. dignitateꝫ ſacroꝝ ordinū. Quid ſi perſone ſuperius ī littera nominate excedāt modū nūquid incidunt in canonem: reſpōdeo niſi irato animo hec faciant⁊ ex ꝓpoſito nō credo ꝙ incidant in canonē qui ſolūmodo dolum ꝓſequunt̉gitur ex v̓bis canonis. xvij. q. iiij. ſi ꝗs ſuadente ibi: ma

nus violētas iniecerit. ⁊ sͣ. e. c. i. violētia nō cōmittitur ſine dolo: ſꝫ huiuſmōimanus predictarū perſonaꝝ nō ſunt doloſe ſed charitatiue lꝫ fortuito caſu excedant modum diſcipline: quod probatur ex prin. huius. c. I concubine. in eodē crimine. ſecus ſi al̓s participarēt in locutōe: vel al̓sꝙͣ in crimine: tunc nō eſſent excōicati maiori: ſꝫ minori. ſi. sͣ. eo. nuper:vbi ſatis de hac materia: ⁊ eaque ibi dicta ſunt h̓ poſſes repetere: ⁊ ſic ſentētia per participationē criminis extēdit̉ adperſonas contra quas lata nōfuit: ſimile. sͣ. de immu. eccle.aduerſus in fi. ⁊ sͣ. eodē. nouerit. Ber.Si poteſtas iſta abſolUobꝰ collata. expirat.uēdi nō expirat: ergo vnꝰ pōtabſoluere alium. Sed ꝯͣ vr̄ ꝙcū vnꝰ ſit pͥuatꝰ a ſacr̄is aliūreſtituere nō pōt: d̓ cō. di. iiij.ſanctū: qd̓ enī nō hꝫ dare nonpōt .i. q. i. c. i. ⁊. q. vij. daibertū. ⁊ ar. sͣ. d̓ cleri. ex. mi. c. vlt.Quid ergo dicit ꝙ talis ptāsnō expirat. Rn̄. bn̄ dicit ꝙ inveritate ptās collata nō expirat propter hoc cum effectu: ſꝫdormit .i. ptās illa cū vterqꝫſit excōicatꝰ n̄ pōt hr̄e effectūqꝛ alter alterū nō pōt abſoluere niſi pͥmo alter eoꝝ ab alioꝙͣ a ſocio fuerit abſolutus tūcdemū hꝫ effectum. ſi. sͣ. d̓ offi.dele. prudētiā. §. ſexta. ⁊ sͣ. decōceſ. prebē. ⁊ eccle. nō va. qꝛdiuerſitateꝫ. xv. q. vlti. c. pe. ⁊vl. ſi. C. de cura. fu. l. pe. veldic ꝙ bene pōt alter alterumabſoluere licet ſit ligatꝰ minori excōicatiōe: ⁊ ita nullo mōexpirat poteſtas: ſꝫ durat cumeffectu. ar. decre. predi. ſi celebrat: qꝛ minor excōicatio priuat ſolūmodo a perceptiōe ſacramētorum: ſed non collatione: vt ibi dicitur. arg. ad hoc.sͣ. eod̓. ſacro. ⁊ sͣ. de reſcrip.ab excommunicato.Ermittimus. HodieE hoc. c. ſeruit de nihilo: qꝛhodie ꝑmittit̉ ſingl̓iſ clericꝭ celebrare ianuis clauſis excōicatis vel interdictis excluſis: vthabet̉ in. c. fi. §. addicimus. ⁊.ſe. eo. ti. li. vj. Ab. ſil Excōicatis. īterdictꝭ. ⁊ hocidē facer̄ debēt religioſi: ⁊ alijqui priuilegiū hn̄t celebrandi tꝑe interdicti. sͣ. de priuil. qd̓ nōnullis. ⁊. jͣ. tit.ꝓxi. cū in partibꝰ: illud pͥuilegiū per hoc. c. extēdit̉ ad oēs alios pͥlatosſiarū ꝗ prius illd̓ nō hēbāt ꝙ ſemel tm̄ in ebdedā celebrēt cā ꝯficiēdi oxp̄i: ⁊ hic nō attēdit̉ fauor ꝑſonaꝝ ſꝫ ſanctitas ipſiꝰ corꝑis principal̓r ⁊ neceſſitas decedētiū infirmoꝝ. pͥſb̓yter .n. ſemꝑ dꝫ habere euchariſtiā paratā: ſꝫ quādo cōſecrat̉ pro populo nihil in craſtino ſeruandū ē. de cō. di. ij. tius. itemalijs ꝯcedit̉ fauore religionis ſiue perſonaꝝ: vt pꝫ ī. c. ꝙ nōnullis. sͣ. de p̓uil.m Quod decedētibus. ſic. sͣ. ti. ꝓxi. quod in te. Ber.Uamuis. Diuiditur in duas ꝑtes. ſcd̓a ibi: niſi. Ab. ſi.n L Satiſfaciat: lꝫ ꝗs ſatiſfecerit iniuriā paſſo: nōdū tn̄ haberi dꝫ abſolutus nec ē ei cōicandū niſi prīo abſoluat̉. sͣ. e. cū deſideres .i. rn̄. ⁊ vl. oīs .n.res ꝑ qͣſcūqꝫ cās naſcit̉ ꝑ eaſdē diſſoluit̉. jͣ. de re. iur̄. c. i. ſic .n. excōicatio qn̄qꝫſolo v̓bo ꝯͣhitur ⁊ ſolo v̓bo tollitur: ſed hoc caſu ipſo facto inducit̉: ſꝫ ſolo v̓botollitur: ⁊ ſic ſatiſfactio vel iuramētum nō ſunt de ſubſtātia abſolutionis. dehoc dictū eſt ſupra eodem cum deſideres in fi.o Mortis. sͣ. e. nō dubiū. ⁊. xvij. q. iiij. ſi ꝗs ſuadēte. ⁊ sͣ. e. quod d̓ his.p Inimicitia .sͣ. e. d̓cetero: d̓ īfirmitate inopia ſenili etate hēs. sͣ. e. qd̓ d̓ his.Inopia. ſi. sͣ. de teſti. ſi qui teſtiū. ꝯͣ. sͣ. e. ea noſcit̉. ſol. ibi.r Puerili. pueri infra pubertatē non mittuntur ad curiā: qꝛ etas eos excuſat ab itinere. sͣ. e. c. i. ⁊. §. proxi. ⁊. jͣ. e. c. vlt.g Secus. ſupra eo. mulieres. ⁊. c. de monialibus.t Corporis īpotētia. qꝛ ſi ſit mutilatus ī pede ꝙ ire nō poſſit vel cōtractus.unpedimēto canonico. sͣ. e. quod de his. Ber.x Iuris bn̄ficio. vt ſerui. sͣ. e. mulieres. ⁊ hoc ītellige ẜꝫ diſtīctōeꝫ huiꝰ. c. sͣ..e. relatū. y Quihuſdā p̄dictoꝝ .ſ. ꝗ timore mortꝭ īfirmitate inimicitiaſenili etate ꝯfracti vel īpotētia inopia oēs iſti poſſibilitate recepta ſedē apo-