Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis und Additiones des Hieronymus Clarius
Entstehung
Seite
223r
Einzelbild herunterladen
 

De ſponſalibus ⁊ matrimonijs.Quartus

a 2 3

facti neſciamª ſibi copulare preſumfit. Poſtmodum vero ſuꝑ pͥorismatrimonij q̄ſtione litteris īpetratis delegati iudices ſententiam diuortij ꝓtulerunt. Uerū qꝛ villicuꝫet mulierē quā ſuperīduxit pēdētelite pͥoris vxoris inuicē aſſeris conſenſiſſe. Conſul. t. t. rn̄. ꝙ īpoſitaᵇ viro pnīa competēti et infra penitentie tēpus carnali commertioˡinterdicto poſtmodum in maritali copula poterunt remanereᵇ.Lex. iij. ceſarauguſtēſi ep̄o. Uxor n̄ certificata de morte viri ꝯtrahere nō pōt quāuismoreꝗd ſit de marito ꝗ lōgo tꝑe abfuit.N p̄ſentia noſtra queſiuiſti:L ꝗd agēdū ſit de mulieribꝰ q̄viros ſuos cā captiuitatis vel peregrinatiōis abſentes vltra ſeptēniū p̄ſtolate fuerint: nec certificaripoſſunt de vita vel morte ipſoruꝫlꝫ ſuꝑ hoc ſollicitudinem adhibuerint diligentem: et ꝓ iuuenili etateſeu fragilitate carnis nequeunt continere: petentes alijs matrimoniocopulari. Cōſul. ergo tue. t. r. ꝙquātocūqꝫᶜ ānorū numero ita r̄maneāt: viuentibus virisʳ ſuis nō pn̄tad aliorū conſortiū canonice conuolare: nec auctoritate eccleſie permittas contrahere: donecᵍ certumnuncium recipiant de morte virorunDem. Contractus matrimonii cumpeccatrice volente ſe corrigere proacit ad remiſſionem peccatorum.Nter oꝑa charitatis nō minimū ē errātē ab erroris ſuiſemita reuocareᵖ: ⁊ infra. Y. Staruimus vt oībꝰ ꝗ publicasˡ mulieres de lupanari extraxerint et duxerint in vxoresª: qd̓ agūt in remiſſionem ꝓficiat peccatorū. IDem. Matrimoniū ꝑ vim cōtractucohabitatione ſpōtanea cōualeſci

¶¶ D id qd̓ per tuas lr̄as ītimaſti de qͣdam parochiana tuaquā ſuus vitricus cuidaꝫ theutonico matrimonialiter copulauit.T. r. ꝙ quāuis vndecimⁱ annoshabēs ab initio inuita fuiſſet ei tradita et renitēs: tn̄ quia poſtmoduꝫper anū et dimidiūᵐ ſibi cohabitāscōſenſiſſe videt̉: ad ipſū eſt cogenda redire: nec de cetero recipiendiſūt teſtes: ſi quos memorata mulier ad probādū ꝙ nō cōſenſerit ī eūdē noīauerit ꝓducēdos. cuꝫ moratāti tēporis huitiſmodi probatiōeꝫexcludit. Mādamꝰ igitur ut ꝓpter hoc non omittas quominusvtrūqꝫ ꝯpellas ad alterū maritaliaffectione tractandum: niſi fortevellent ad religionē pariter conuolare: pēitētia eis iniuncta pro eo ꝙad alienos et illicitos cōcubitꝰ vterqꝫ tranſiuitⁿ.Nno. iij. fernatin. ep̄o. Sponſalia de futuro ēt iurataſoluūtur per ſecūda ſpōſalia d̓ pn̄tinon autē per ſecūda de futuro.Icut ex litteris tue fra. accepmus: cū lau. parochianꝰ tuuſp. mulierē ſe ducturū in cōiugem inmanꝰ pr̄is eiuſdē. p. iurātisº ꝙ eaꝫſibi traderet ī vxorē: ꝓprio firmauit iuramēto: nec ꝑ uirū fteterit ſedperᵖ ml̓ierē potiꝰ quominꝰ īter eoſmatrimōialis ſolēnitas ſit ſecutaqͣttuor poſtmodū ul̓ ꝗnqꝫ ānisq elapſis idē. l. e. mulierē ꝑ verba de preſenti ut eiꝰ cōſanguinei aſſerūt deſpōſauit: et īfra. ¶Poſtula. t. t. r.ꝙ ſi tibi cōſtiterit ꝙ idē. l. p. ꝑ verba de futuro. e. vero deſponſaueritper verba de pn̄ti: impoſita ei penitētia cōpetenti: ꝗa primam fidemirritā fecit: niſi forſan in iuramentoſuo certū terminū infra quē dictamp. duceret in vxorē prefixit: nec pereū ſtetit quin ad ſtatutūᶠ terminum

nebeat innouari: vt. sͣ. li. pen. c. i. Ideo excuſatur: qꝛ oēs ita credebantverius: qꝛ nullum erat matrimoniū cū prima. Ideſciam. ⁊ ideo videtur qd̓ marito pͥuari nō debuit mortua prīax ſi fuiſſet matrimoniū cū prima. jͣ. de eo qui dux. in matri. quā pol. jadulte. c. i. ⁊. xvij. q. ij. nos nouimus in fi.h Impoſita. viro pēitētia: ſꝫ quare īponituro pnīa cum nullumfuerit matrimoniū primū: iō qꝛ lite pendente ꝯͣrit cum ſecūda ī contemptum eccleſie. jͣ. dematri. cōtrac. cōtra inerdi. ecc. c. i. ij. ⁊. iij.e Cōmertio. īterī: ſꝫuare punit̉ h̓ mulierīdebito; ſuo p̄t dici ꝙ ipſa ex poſtfacto cōſenſitp̄ſumit̉: qꝛ poſtea cāctata fuit uel punit̉vir ī exigēdo: ſꝫ n̄ ī redAdo ſi exigat̉ d̓bitū abutore: ſi. jͣ. de ſen. excō.lꝗſitioni: ⁊. jͣ. de ſecun.nup. dn̄s. Si vero illaſciuiſſet puniret̉: ut dixijͣ. d̓ matri. cōtrac. ꝯtraexdic. eccle. c. ij. ⁊. iij. Remanere. ſic pꝫꝙ ſi aliquis hn̄s vxorēlꝫ ea viuēte ⁊ ēt pēdēteꝯͣhat cū alia: ſoluto primo matrimonio tꝫ ſecūduꝫ: ſed hoc locū hꝫ cuꝫmum mr̄imoniū fuitnllū: ut h̓. ⁊ sͣ. e. veniēt⁊ ēt ſciēte ſcd̓a vxore. etꝙ dicit. sͣ. facti neſciamdicas maxīe: qꝛ n̄ p̄ſtatīpedimētū qd̓ de iure īſortit̉ effectū: ut h̓. ⁊ sͣ.d̓ iurpa. illcū laei: cū ſuis ꝯcor. ⁊. jͣ. d̓ d̓ſpo. īpu. lr̄as. ⁊. c. acceſſit. ⁊ tūc pͥmo apparetꝑ ſnīam ꝙ nullū fuit pͥmū mr̄imoniū. ſic. jͣ. d̓frigi. ⁊ male. fraternitatis ī fi. ar. ꝯͣ. sͣ. eo. adaudiētiā. ⁊ sͣ. d̓g. nuper. ſi v̓o ꝯͣhat cū ſcd̓aignorāte pͥma vqua d̓ iure tenuit mr̄imoniū tē nullū eſt matrimoniū cū ẜa. ſꝫ mortua pͥma pōt remanere cū ſcd̓a ſi ip̄a voluerit: ⁊ vir cōtur eareciꝑe ꝑꝑ dolumde eo qui dux. in mr̄i.quā pol. ꝑ adult. c. i. etſi poſt mortē pͥis ſciēter cōſentiat in illū tūc pͥmo īducit̉ mr̄imoniū. jͣ. de eo ꝗ dux. in mat.veniōs. ⁊. c. ſignificauit. jͣ. d̓ cōiug. ſer. ꝓpoſuit. ſi v̓o ſciēter ꝯͣxit cū illotuc nullū ē mr̄imoniū nec eē pōt ēt poſt mortē pͥoris. jͣ. d̓ eo qui dux. inma.adul. ex tuarū. ⁊. c. cū haberet.Ipreſentia Primo ꝯſultatio. ſcd̓o rn̄ſio. ibi ꝯſultationi. ab.ātocūqꝫ. ar. ꝯͣ. ff. d̓ diuor. vxores. vbi dr̄ ꝙ ꝑ ꝗnquēniumectari: lex illa ⁊ ꝯſimilis nō tenēt ꝑ auc̄. C. d̓ repu. l. hodie. Uiris vbi tn̄ veriſil̓r preſumit̉ de morte ſi mulier nubat excuſatur.⁊ viro reuerſo: niſi ſpōte redeat ad virū ſtatim pena merito ſūt notādē. xxxiiij. q. ij. cū per bellicā: ſi vero matrimonio ꝯͣcto dubitāt d̓ mortenō exigāt debitū ſed reddāt: ⁊ ſi poſtea certificate fuerint de vita ſtatiꝫdāt. jͣ. de ſecun. nup. dn̄s.Donec certū nuncium. ſic. jͣ. de ſecū. nup. dn̄s. ⁊. C. de repu. aucͣ.die. ⁊ ī auc̄. vt liceat mr̄i ⁊ auie. §. ꝙ āt. col. viij. Sꝫ pōe ꝙ fuit aliꝗstu ſaracenoꝝ: uel ēt in alijs nec eſt reuerſus: nec pōt certificari mulier d̓ morte ꝑ magiſtrum militū vel ꝑ aliū tūc mittat ad locū ſi pōt: vl̓ia vicina loca ut īquirat ſi pōt. alias expectet ꝙͣdiu certificata fuerit dete: ut patet hic ⁊ per iura predicta.cra. Lilid vl̓ſic nt īpium opus eſt cum meretrice cōtrahereiuo facmo ponit caſum ſtatuti. Secundo ſta

tutū ibi ſtatuimꝰ. ab. ſi. h Reuocare. hoc ē vnū genꝰ elemoſinaruꝫxlv. di. tria ſūt genera: ⁊ hoc quātū ī te ē. xliij. di. epheſis: ⁊ pͥma a te. al̓s īordinata eēt talis elemoſyna: vn̄ dicit Aug. ꝗ vult dare elemoſynā a ſe debꝫīciꝑe: vn̄ ſcriptū ē: miſerere aīe tue placens deo. de pe. di. iij. §. ſꝫ ſi v̓ba ī. c. ꝗvult. ſin̄ hac elemoſyna nulla valet ad vitā. Ad hoc .n. p̄cipue tenent̉ p̄latixiij. q. ij. ita plane. h̓ tamenrimē meretricij ſub diſſimulatiōe ꝑtrāſit eccl̓ia.i Publicas. nulla neceſſitas eas excuſat. ff. d̓ ritu nup.palaꝫ. §. n̄ ē. xxxij. q. v. ita ne.ar. jͣ. d̓ pe. ⁊ r̄miſ. cū īfirmitasī fi. qͣs ēt vilitas vite īdignaſfacit legū obſeruatione. C. deadul. l. q̄ adulteriū. ī fi. Et dicitur meretrix. q̄ multorū libidini pꝫ. xxxiij. di. vidua: uel qͣrū publice venalis eſt turpitudo. xxxiij. q. iiij. meretrices.k In vxores. xxxij. q. i. nō ēculpādus. ar. ꝯͣ. ea. cauſa. q. i.c. i. So. contrarium loquiturde illa que meretricari nō d̓ſinit: ⁊ illa nō ē retinēda ne patronꝰ turpitudinis videaturhic de ea que cōtinere libētervellet ſi īueniret qui eam ducere vellet in vxorem. Ber.Itidie allegat̉ iſte tex. ī pͥD id quod. Quoma parte ponit̉ pars facti: inſecunda rn̄ſio ibi taliter. tertio decidit ipſum factū ibi mādamus. Ab. ſi.l Undecim ānos. ⁊ ſic infraduodecī annos p̄t eē vxor. ⁊ h̓ſi malicia ſupplet etatē. jͣ. ti.ꝓxi. d̓ illis. ij. ⁊. c. vlti. Ber.m Dimidiū. ⁊ ita ꝑ patiētiam ſequētis tꝑis ꝓxima cā ſublata eſt ꝑ ꝯſenſū ſequētē: ſicutjͣ. ti. ꝓxi. d̓ illis. ij. Et. jͣ. d̓ eoꝑ dux. ī ma. quā pol. ꝑ adul. ſignificauit. ⁊. jͣ. ꝗ ma. ac. poſſ.inſuꝑ. ⁊ eo ipſo ꝙ ī domū uiritraducta patienter ꝑficit etatē⁊ amplius p̄ſumit̉ ꝯſenſiſſe. ffd̓ ritu nup. mīorē. ꝯͣ quā p̄ſūptionē ꝓbatio ī ꝯͣriū n̄ admittit̉. jͣ. e. is ꝗ. ⁊. jͣ. d̓ ꝯdi. appo.d̓ illis. ⁊ p̄cipue: qꝛ h̓ nō poſſet ꝓbare ſe v̓ginē ſi vir dicatꝙ eā cognouit ꝑ aſpectū corporis cū iā ſit corrupta: ut dic̄ī fi. Itē ē h̓ ar. ad ml̓ta d̓ tacitoꝯſenſu i. q. i. conſtat. l. di. pͥſbyteros. ⁊. ff. d̓ libe. exhi. l. ulti. Un̄ verſus. Effuge cū poteris ne ꝯſenſiſſe puteris.n Trāſiuit. vn̄ neuter pōtobijcere alteri adulteriū: qꝛparia d̓licta mutua ꝯpēſatōetollunt̉. jͣ. d̓ adul. c. pe. ⁊ vlti. ff. ſo. ma. viro atqꝫ vxore. ⁊. xxxij. q. vi. nihil.Icul̓. Cōis diuiſio. ſcd̓a ibi poſtulatiōi tue rn̄demꝰ. Et ꝯtinet tria dcāScd̓m ibi. Quod ſi forte. tertiū ibi. Quod ſi de his. ab. ſi. Iurātis. hic vr̄ ꝓmitti factū alteriꝰ ⁊ ꝙ alteri poſſit ſtipulatio fieri. Sꝫ ꝯͣiſti. d̓ inuti. ſtip. §. alteri. ⁊. ff. d̓ v̓bo. obli. l. ſtipulatio iſta. §. alteri. ⁊. l. ſtiputiōe. ⁊ ſi puella nollet ibi nubere nō dr̄ pr̄ ꝑiurus dūmō ꝑ pr̄em nō ſtet: qꝛ h̓ſolū ītelligit̉ iurare ſe facturū ⁊ curaturū vt illa ꝯͣhat cū illo ſi poterit al̓s eētperiurus. de hoc dicit̉. sͣ. eo. ex litteris. ij.p Per mulierē. vn̄ nō fuit ei īputandum ſi hoc verum fuit. ar. sͣ. de of. or.paſtoralis. ⁊. xlvij. di. quid ad nos. ⁊ sͣ. eo. de illis: īmo ꝓ cōpleta habenda ēcōditio. ff. de condi. ⁊ demon. iure ciuili.q Annis nō tenebatur ſponſus tādiu expectare niſi vellet. C. de ſpon. l. ij.niſi cā ſubeſſet. ff. e. l. pe. ſed hoc verū eſt ſi terminus fuiſſet appoſitus: vt. jͣ.ſeꝗtur. vbi iuramentū interuenit.r Ad ſtatutum. Sed videtur ꝙ etiam nihilominus poſt triennium teneat̉argu. sͣ. de do. ⁊ contu. cū dilecti. ff. de arbi. l. celſus. §. i. Sed aliud eſt ī matrimonio. quia res ip̄a non capit tantam dilationem propter periculū fornicatiōis. sͣ. vt lit. n̄ ꝯteſta. quoniam. §. i. ⁊ vbi terminus apponitur vltra terminū non tenetur ad cōtrahendū. alias nihil operaretur appoſitio terminivbi terminus nō apponitur ei: nocet qui vltimo ē in mora. ff. d̓ peri. ⁊ ꝯmo.