Liber

toletaniª vbi dicitur ꝙ qui iampridem ad chriſtianitatem coacti ſuntſicut factuꝫ eſt temporibus religioſiſſimi principis ſiſibuti quia iamconſtat eos ſacramentis diuinis aſſociatos: ⁊ baptiſmi gratiam ſuſcepiſſe. ⁊ criſmate vnctos eſſe: ⁊ corporis domini extitiſſe participesoportet etiam vt fidem quam neceſſitate ſuceperunt tenere cogantur ne nomen domini blaſphemetur: ⁊ fides quam ſuſceperunt vilisac cōtemptibilis habeatur. Ille vero qui nunquam conſentit ſed penitus contradicit: nec reꝫ nec caracterem ſuſcipit ſacramenti: quia pluseſtꝰ expreſſe contradicere quam minime conſentire: ſicut nec ille notāalicuius reatus incurrit qui contradicens penitus ⁊ reclamans thurificare idolis cogitur violenter.Dormientes autem ⁊ amentesſi prius quam amentiam incurrerent aut dormirent in contradictione perſiſterent: quia in eis intelligit̉contradictionis propoſituꝫ perdurareᵉ: ſi ſic fuerint immerſi caracterem non ſuſcipiuntᵈ ſacramenti: ſecus aūt ſi prius cathecumini extitiſſent ⁊ habuiſſent propoſitum baptzandi. vnde talesᵉ in neceſſitatis articulo conſueuit eccleſia baptizare.Ttunc ergo caractarem ſacramentalis imprimit operatio: cum obicēvoluntatis contrarie non inuenitobſiſtentemᶠ.Dem meten. ep̄o.¶ Nemo pōt ſeipſuꝫ baptizare ētinſtante neceſſitatis articuloEbitum: ⁊ infra. Sane intimaſti: ꝙ quidam iudeus inmortis articulo conſtitutus cum inter iudeos tantum exiſteret in aquaſe immerſit dicendo: ego me baptizo in nomīe patris ⁊ filij ⁊ ſpiritusſancti amen: ⁊ infra. ¶ Reſpondemus quod inter baptizantem ⁊ baptizatum debet eſſe diſcretioᵍ ſicutex verbis domini colligitur dicentis apoſtolis: baptizate omnes gentes in nomine patris ⁊ filij: ⁊ ſpiritus ſancti: memoratus iudeus eſtdenuo ab alio baptizandus. vt oſtēdatur quod alius ē qui baptizatur:⁊ alius qui baptizat. Ad quod etiādeſignanduꝫ ipſe chriſtus non a ſeipſo ſed a ioanneʰ voluit baptizari.quāuis ſi talisⁱ continuo deceſſiſſetad patriā protīus euolaſſetᵏ ꝓpterſacramenti fidem ⁊ non propter fi

dei ſacramētuꝫ ī baptiſmo quippeilla ſpiritualis generatio celebraturde qua veritas ait: oportet vos naſci denuo: quia niſi quis renatus fuerit. ex aqua ⁊ ſpirituſancto non intrabit in regnum celorum. Sicut ergo in carnaliᵐ generatiōe qua proles ex viro ⁊ femina naſcitur: aliuseſt qui carnaliter gignit. ⁊ alius quicarnaliter gignitur: ſic in ſacramentali generatione qua ſoboles ex aqͣ⁊ ſpirituſancto renaſcitur: alius debet eſſe qui ſpiritualiter generet. etalius qui ſpiritualiter generet̉. Sāecum corpus exterius ſiue cum corinterius baptizat̉ oportet vt vtrobiqꝫ paternitas ⁊ filiatio valeat inueniri quibus baptizans ⁊ baptizatus ad inuicem referanturⁿ.Dem moriſien̄. epiſcopo.¶ Ubi deeſt verbum vel elementū aque nō ē baptiſmi ſacramētuꝫ.On vt apponeres: ⁊ infra.n. Poſtulaſti vtrum paruuliſint pro chriſtianis habēdi quos inarticulo mortis cōſtitutos propteraque penuriam ⁊ abſentiam ſacerdotis aliquorum ſimplicitas in caput ac pectus ac inter ſcapulas probaptiſmo ſaliue conſperſione liniuit. ¶ Reſpondemus quod cumin baptiſmo duo ſemper videlicetverbumº ⁊ elementumᵖ neceſſariorequirantur. iuxta quod de verboveritasq ait. Euntes in mūduꝫ vniuerſum predicate euangelium omni creature ⁊ baptizate omnes gentes in nomine patris ⁊ filij ⁊ ſpiritus ſancti. Eademque dicat de elementoʳ: niſi quis renatus fuerit exaqua ⁊ ſpiritu ſancto non intrabitin regnum celorum: dubitare nondebes illos verum non habere baptiſmū in quibus non ſolū vtrūqꝫⁱpredictorum ſed eorum alterum eſtomiſſum.N concilio generali.¶ Baptizatos a latinis greci rebaptizare non debent.Icet gregos diebus noſtrisad obedientiaꝫ ſedis apoſtolice reuertentesᵗ fouere ac honorare velimus: mores ac ritus eorumin quantum cum domino poſſumus ſuſtinendo: in his tamen illisdeferre non volumus nec debemus que periculum generant animarū ⁊ eccleſiaſtice derrogant hōeſtati. Poſtquam enim grecorū eccleſia cuꝫ quibuſdam cōplicibus et

quia idem eſſet in vtroqꝫ. Sed nunquid ille qui conditionali coactiōe recipit ordinem tenetur continere: bene videtur ꝙ ſic: quia coacta voluntas eſt. xv. q. i. merito maxime ſi dicatur ꝙ votuꝫ eſt annexū ordini. xxviij. diſt. diaconi: ⁊. lxxxiiij.diſt. cum in preterito. Satis videtur ꝙ continere compellatur: quia licet quodāmodo inuitus ordinem ſuſceperit volens tamen fuit vnde ratione illius indirectevoluntatis cogitur continereIo. dixit ꝙ non cogitur: quiaintegritas corporis res eſt voti⁊ non precepti. xxxij. q. i. integritas. ⁊ sͣ. quod me. ca. ꝑlatuꝫ:nam continētia non eſt niſi voluntaria. xxxj. diſt. ante triennium: ⁊ arg. xx. q. iij. preſens clericus ⁊ ſic ordinarius non habet priuilegium clerici: ſi tamēvult vti eo poteſt: ſecus dicit inbaptiſmo: quia illud eſt ſacramētuꝫ neceſſitatis. ſimiliter nōvalet teſtamentū eius qui inuitus teſtatus eſt vel ſi teſtes teneantur inuiti. ff. de teſta. qui teſtamento. §. vltimo.a ¶ Toletani. xlv. diſt. de iudeis cuius verba hec ſunt.b ¶ Plus eſt. ſic. jͣ. de ſimo. ſicut ⁊ .jͣ. d̓ homi. petrus: ⁊ .i. q.iiij. quia preſulatus. arg. ⁊. ff.de arbi. nō cogendū in fi. ⁊. C.de fi. fa. l. i. li. x. ſimile eſt in perſonis coniunctis que agere poſſunt ſine mandato. sͣ. de reſcri.nōnulli: ⁊. c. ex parte. ff. de procura. pomponius ad fi. Sed cōtra mandatum non poſſunt. ff.eo. ſed ⁊ he perſone.c ¶ Perdurare. ſi. jͣ. d̓ ſen. ex.a nobis. nā ſemper durare preſumitur voluntas niſi probemutata. sͣ. de his que vi metuſue cauſa fi. perlatum. ff. de proba. euꝫ qui. ⁊. ff. de le. ij. l. luciꝰin fi. ſed quid ſi quis ab īfantifuit amens nunquid prodeſt eiſi baptizetur. argu. ꝙ ſic. ff. deleg. ij. cum pater.lijperinde habetur ac ſifans quia nullo peccatauatur niſi originali. iij. q. ix. indicas. Sed quare amēs vel dormiens non recipit ſacramentuꝫbaptiſmi: ⁊ ille qui coactiōe abſoluta cogitur cum in baptiſmonon requiritur intentio baptizati: ſed baptizantis .i. q. i. ſicut ficti. ⁊ de cō. diſt. iiij. ſolet. Hecqueſtio quam mouet hic Ioā.ſoluitur per litteram: qꝛ amēs⁊ dormiēs qui ante cathecumini fuerunt recipiunt bene ſacramentum qui vero ſemper inuiti fuerunt ⁊ contradixerunt nonrecipiūt: vnde adhuc pͥſumuntur inuiti ⁊ nemo inuitus ad fidem compellitur vt dicitur ī. c.ſicut ficti: ⁊. c. ſolet. non contradicunt quia illi ore exprimunt.licet corde diſſentiant ⁊ ideo ſacramentum recipiunt quia eccleſia dare intendit: ſed tale ſacramentum non prodeſt ad remiſſionem peccatorum niſi cuꝫfictio illa receſſerit: de cō. diſtī.ij. tūc valere.d ¶ Non ſuſcipiunt. ſed quid ſiexcitati ſomnio ratum habeāt:non prodeſt quia nihil recipit.⁊ ideo non eſt quod ratum habeat. ſed iterum baptizetur.Tales .ſ. cathecuminos.f ¶ Obſiſtentem. ſi. de con. di.ueris a me. ff. ad ſe. con. ma. ſi filiꝰ. ⁊. ff. de acqui. hr̄di. l. ij. §. ſi his.

g ¶ Diſcretio. Sicut inter preſentatum ⁊ preſentantē. sͣ. de iurepatro. pertuas ⁊ inter dantem ⁊ recipientem. ⁊ sͣ. de inſtitu. c. vl. quia nemo oriri d̓bet a ſeipſo. xxiiij. q. i. didicimus: poteſt tamen apud ſemetipſum emanciari. ff. de adop. ſi conſul.h ¶ A Ioanne. de con. diſt. iiij. per aquam. ⁊. c. cathecuminum.i ¶ Talis .ſ. iudeus ille.k ¶ Euolaſſet. de pe. di.vij. c. vlt. verſi. ſi nullusexpectet quando peccarenon poterit.i ¶ Ueritas ait .i. q. i. firmiſſime.m ¶ In carnali. ſicut aliaeſt ſimilitudo inter carnalem ⁊ ſpūalem generationem vt ſicut vir non poteſt ſibi filium legitimumcarnalem querere. cuiusvxor mater nō ſit ita necſpirituale quia vxor eiuſdem commater ſit parentibus illius. xxx. q. iiij. ſiquis vnus ⁊. jͣ. de cogna.ſpi. martinus bertam.lau.¶ Referantur. naturaenim correlatiuorum eſtꝙ ſimul non patiūtur ſein eodem ſubiecto. arg.xxxv. q. i. c. i. lau.res. Cōmunis diOn ut apponeuiſio. Secunda pars ibi:reſpondemus. Ab. ſiculus.o ¶ Uerbum. .i. q. i. detrahe vbi de hoc. Iſta duoneceſſaria ſunt in baptiſmo aque: ſecus in baptiſmo ſanguinis vel flaminis: de conſe. diſtin. iiij.baptiſmi vicem qd̓ dicitverbuꝫ: ſic intellige ſi ꝗsbaptizat ⁊ non dicit in nomine patris ⁊ filij ⁊ ſpirtus ſancti. non eſt baptizatus: quia nec elementūnec verbum tantum ſufficiunt uel verbum ideſt filius quaſi diceret. ſi quisbaptizat ⁊ nō addit in nomine filij non eſt baptizatus: de conſecrat. diſt. iiij.in ſynodo. vel verbum ideſt forma quaſi diceret. ſinon ſeruetur forma quetradit̉. sͣ. eo. c. i. ⁊ hic noneſt baptiſmus.p ¶ Elemētū. id eſt aqua:⁊ ſic non eſt baptiſmus ſine aqua.q ¶ Ueritas ait. de con.diſt. iiij. proprie.¶ De elemēto. de con.diſt. iiij. capi. i. ⁊. i. q. i. fi.miſſime. Hic eniꝫ exprimit̉ forma baptiſmi queſi obſeruata non fueritnon eſt baptiſmus d̓ hocdictum eſt ſupra eodem.capi. i.s ¶ Utrūqꝫ .ſ. aqͣ ⁊ v̓buꝫxrecosPremittit exordiū⁊ duplicem narrat grecrum exceſſum. Secundid fieri prohibet. Tertiopenam imponit. ſecūdaibi: volētes. tertia ibi: ꝗsAb. ſi.t ¶ Reuertentes. de iure enim eccleſia grecorum ſubiecta eſt romane eccleſie. xxiiij. q. i. rogamus.