PrimusDe arbitris.

8 5

¶ Dem piſano archiep̄o.¶ Auctoritate iudicis cāe ēt delegati pōt d̓ cā ēt ſpūali ī clericū ⁊ laicū cōpromuti. ⁊ ſi arbitriuꝫ ē a partibus receptū dꝫ a ꝑtibꝰ executionimandari lꝫ ꝑ generalē ꝓcuratoreꝫſcm̄ fuerit cōpromiſſuꝫ. Si aūt nonfuit arbitriū approbatum ⁊ pera fuit appoſtta agit̉ ad pena: ſi non futappoſita agit̉ ad ītereſſe.Er tuas lr̄as ītimaſti: ꝙ cumE ſuꝑ executione arbitrij qd̓ īterhoſpitalarios ſancti ioannis ⁊ plebanum de piſcia ſuꝑ hoſpitali ſancti allucij latum erat: a nobis litteras accepiſſes: ⁊ infra. Plebanusꝓpoſuit: ꝙ ad cāꝫ tractādā ꝓcuratori d̓dit gn̄ale mandatumª: nō tn̄ei mandauit vt ſine ſpāli mandatocōpromittere poſſet vel trāſiger̄ ſuper eo. ⁊ p̄terea ꝓcurator iaꝫ dictꝰd̓ aſſenſu canonicorūᵇ ſuorū fuerat īſtitutus. Et ideo dicebat arbitriumnō valere p̄ſertiꝫ cū ꝓcurator finesmādatiᶜ exceſſerit: ⁊ arbitriū fueritꝑ vnum clericum ⁊ duos laicos ꝓmulgatū: lꝫ ipſi de aſſenſu genuen̄.archiep̄i cui cā cōmiſſa fuerat arbitriū ꝓtuliſſent: ⁊ īfra. ¶ Super quo.f. t. t. r. ꝙ ſi ex ꝑte plebani arbitriūreceptum fuerit: īdiſtincte ratuꝫᵇ haberi dꝫ ac per hoc iuxta tenoreꝫ mādati ap. executioni mādari. Si vero receptū non fuerit: refert vtrū fuerit vel nō de obſeruādo ip̄m penaſtatuta. ⁊ quidem ſi pera appoſitafuit: agi poteſt ad penam. at ſi nulla ſtatuta fuerit: ſed ſimpliciter fuitꝙ ſtaretur ſnīe compromiſſuꝫ: pro

curator ad ītereſſe poterit conueniri: quia iuramēto ſuo ſeip̄m ꝑſonaliter nō eccleſiā poterat obligare.Quod aūt a duobus laicis ⁊ vnoclerico dr̄ eſſe ꝓlatuꝫ: nequaqͣꝫ obuiare videt̉: cū auctoritateᵉ dicti archiep̄i ſcm̄ ſit: cui cā d̓ qua dr̄ compromiſſum fuerat delegata.HOno. iij. archiep̄o colo.¶ Morte alterius cōpromittenti.um expirat compromiſſuꝫ.X parte tua noſtris ē auribusAītimatū: ꝙ vacante p̄poſituraſancti cōberti in colonia: canonicieiuſdem eccleſie vota diuiſeruntᶠ induos videlꝫ. h. de viliaco. ⁊. c. d̓ lūbardia: ⁊ infra. Cūqꝫ poſtmodumtractaret̉ ſuꝑ electiōe huiuſmodi: ⁊partes eſſent in tua pn̄tia conſtitutein te demuꝫ ſuper hoc fide preſtitaᵍcōpromittere curauerūt: ꝗ cāe meritis diligēter īſpectis ad ꝓferendādiffinitiuā ſnīam diē ipſis conſententibus prefixiſti. Interim vero p̄fato. h. ab vna ꝑte electo ſublato d̓medio ſupradictis cāonicis inhibere curaſtiʰ: ne tua pēdēte ſnīa procederet̉ ad electionē aliā faciendam:quoꝝ ꝗdaꝫ nihilominus. b. colon̄.canonicum elegerūt. Die igit̉ quoſnīa ꝓferri debuit in tua pre. partibus conſtitutis dictus. b. allegauitˡꝙ procedere vlterius nō deberes.Quapropter tibi edoceri a nobishumiliter poſtulaſti. ¶ Breuiterrn̄demus: ꝙ lꝫ arbitriūᵏ ſit finitumꝑ mortem ipſius. h. prius tn̄ de prime electionis meritis debuiſti cōgnoſcereⁱ qͣꝫ proceſſus fieret ad ſe

qui fi. ſint legi. lator. ⁊ eccleſiaſtica negocia tractare nō debēt laici. jͣ. de iudi. decernimus. ⁊ de vniuerſa eccl̓ia male iudicat ꝗ q̄rit iudiciū laicoꝝ. xj.j. j. placuit. ſed ꝯͣ. ij. q. vij. nos ſi. ⁊. xvj. q. i. plures. xxxij. diſt. §. verum. ⁊.q. v. mēnam. nā ⁊ ī infamē cōpromittit̉. iij. q. vij. §. tria ī fi. dicas ꝙ derebꝰ mere ciuilibꝰ ꝗbus nullū ſpūale ē annexū bn̄ pōt cōpromitti in laicū.ar. huiꝰ. c. cū .n. tm̄ ꝓhibeat de ſpūalibus de tēporalibꝰ ꝑmittit. arg. qꝛqd̓ de vno ꝓhibet̉ de altero ꝯcedit̉. xxv. di. qͣlis.jͣ. eo. expoſita. ſi v̓o cōpromittat̉ in laicū. de rebus ēt ſpūalibꝰ nō tꝫ arbitrium vt h̓. ſꝫ ſi cōpromittat in clericū ⁊ laicuꝫauctoritate tn̄ ſuꝑiorisvr̄ ꝙ valeat. tū qꝛ n̄ ſimpliciter in laicū tū qꝛ auctoritate ſuꝑioris .jͣ. e. c.ꝓxi. al̓s auctoritate propria hoc facere nō poſſent ⁊ magis dignū trahit ad ſe minus dignuꝫ.vt ſic potius res valeatꝙͣ pereat. jͣ. d̓ ꝯſe. eccle.vel alta. qd̓ in dubijs..de v̓ .ſi. abbateꝫ: ſꝫ inim tm̄ ꝯpromitti ētritate ep̄i nō pōt ſicut credo niſi auctoritatepape: vt. xxij. diſ. §. veꝝij. q. v. mēnā. ⁊. c. nosſi. ꝗa ep̄s ēt cām ſpūaleꝫlaico cōmittere nō poſſiimius ſpūale nō cadin laicum. xcvj. diſtī. biquidē. ⁊ ar. sͣ. de ele. ſacroſancta. ⁊. c. meſſana.vnde dico ꝙ laicus deīalibꝰ nullxb̓care peiliter nec inciiter.eccl̓iaſticis perſonistm̄ cā ſpiritualis ſit committēda eſt. arg. sͣ. d̓ of.delega. cum te conſulerte. ⁊. c. ſuper qōnum. §fi. ver. qd̓ ſi.umEr tumatuneralitinherēdo lr̄e ꝓut hain rubro. ſed recitas limitationes.ma parte poniturtatio. In ſcd̓a diffialias diſtinguens reſpōſio ibi. ſuper quo. ab. ſi.a ¶ Mandatum. bene allegabat: qꝛ lꝫ haberet generale mandatum: tranſigere ramen non poterat ſeu componere. ff. de procur. mandato. ⁊. C. detranſac. tranſactionis. ſed ſi clauſula de rato fuit appoſita tunc videtur ꝙtranſigere poſſit aliter non: qꝛ adiectio illiꝰ clauſule aliꝗd operatur. argu..ff. de vſu. ſi ſtipulatus. ⁊. jͣ. de relig. do. cum dilectus. ⁊ videt̉ expreſſum.sͣ. de tranſac. ꝯtingit. ſꝫ obſtare videt̉. ff. mā. creditor. §. vlt. dic de hoc vtnotatur in predicto. c. cum dilectꝰ: ⁊ vt dixi. sͣ. de tranſac. cōtingit ī glo. queb ¶ Canonicoꝝ. vnde non valuit qd̓ per eum factum fuit: ſi conſenſuꝫ caincipit no. in fi.nonicoꝝ nō habuit. sͣ. de procur. c. i. ⁊ capl̓m ſine ꝯſenſu prelati agere nōpoteſt. jͣ. de iudi. cauſam que. ⁊ de hac materia dictum eſt. sͣ. d̓ reſcrip. edoceri. ⁊ sͣ. de procurato. c. i.c ¶ Mādati. vnde non valuit qd̓ vltra fecit. sͣ. de of. dele. cum olim. ⁊. C.de ꝓcur. ſi procurator. ⁊. ff. man. diligenter. ⁊ sͣ. de reſcrip. cum dilecta.d ¶ Ratum. lꝫ procurator non habuiſſet mandatum ad hoc ex quo tamenclericatum habuerūt arbitrium eſt obſeruandum: ⁊ valet. fl̓. d̓ ꝓcu. manda. ⁊ sͣ. de tranſac. contingit. idem̄ eſſet ſi egreſſus fuiſſet fines mandati.ex quo ratum habuit dominus factū procuratoris. sͣ. de offi. delega. cumolim. idem eſſet ⁊ ſi nullum mandatū habuiſſet poſtꝙͣ ratuꝫ habuerūt qd̓eoꝝ nomine fecit. ff. de iudi. lꝫ verum. ideoqꝫ debet arbitrium erecutionimandari. vt h̓ dicit: ⁊ quod dicitur hic colligit̉ de tribus legibus. ſi enimarbitrium a partibus approbat̉ vel ēt ſilentio. x. dieꝝ: ex eo dat̉ actio ⁊ exceptio. C. eodē. cum vero. ſi vero arbitrium non fuit receptum ⁊ pena fuitappoſita tunc agitur ad penam. C. e. l. i. ⁊ ita per penam ad ſeruādū arbitrium quis compellitur. sͣ. e. dilecti. ſi nulla fuit pena ſtatuta ſed ſimpliciter compromiſerant ſtare arbitrio agi poteſt ad intereſſe ex ſtipulatū. ⁊ hoc

vltimum colligitur. ff. e. die. §. vult. ⁊. ff. ſi quis in ius vo. nō ierit. l. vl. vnde iſteprocurator tenet̉ ſcd̓m iſtam di. ad penam vel ad intereſſe cū ipſe ſeipſum ēt ſuoiuramento perſonaliter obligauit ſi nō hēbat ad hoc mandatū. ſꝫ qualiter agitucontra procuratorem cū ipſe non intēderit ſe obligare: nec aduerſarij intendebāteum ſibi obligare. ſꝫ iō conuenitur qꝛ ſe obtulit defenſioni aliene cum non haberet mādatū ſufficiēs ad hoc. ff.de procur. plaucius. ⁊ lꝫ parsaduerſa non intenderat euꝫ ſibiobligare: tn̄ obligatur vt dicitlex: qꝛ ſepe extra id quod agiturnaſcitur obligatio. ff. commoe ¶ Auctoritate. ⁊ ita auctoritada. ſi is in fi.te ſuꝑioris poteſt compromittiin laicū ⁊ clericū ſimul de rebꝰſpūalibus. de hoc dictū ē. sͣ. c.proxi. itē videt̉ h̓ ꝙ delegatusmandauit ſnīam arbitri executioni: ⁊ ſi ipſe nollet procedereꝙ delegatꝰ poſſit arbitrū ꝯpellere ⁊ nō ordinarius. argu. C.de iudi. l. vlti. argu. ꝯtra. jͣ. defo. cōpe. ſi ꝗs ꝯͣ. ſꝫ hoc verū eſtqn̄ delegatus dat̉ vel ad exequendum arbitriū: vel ad compellēdū arbitrum. alias ordinarius debet compellere arbitruꝫvt ꝓcedat. ff. e. l. iiij. §. ait p̄tor.L elecios ad eandem prelaparte. Si per duosturam in diſcordia compromittitur in ordinarium morte alterius cōpromittentiū expirat cōpromiſſum. ordinarius tn̄ ex poteſtate ordinaria procedit ſuꝑ iure ſuperſtitis anteꝙͣ fiat trāſitꝰad aliam electionem. h. d. prīoponitur ꝯſultatio. ſcd̓o reſpōſioibi breuiter. ab. ſi.f ¶ Diuiſerunt. quod non eſtnouum nec reprehēſibile. viij..q. i. non eſt nouum. ⁊. lxiij. di..c. vlti.¶ Fide preſtita. de qͣ hēs. sͣ.eo. cum tꝑe. ẜm leges non debent iurare: ſꝫ penā pn̄t partesapponere. ī aūt. de iud. §. qꝛ v̓ocol. vj. ⁊. C. e. auc. decernimꝰ.h ¶ Curaſti. ⁊ bn̄: qꝛ pendenteelectione illis ſuperſtitis nō eſtalia electio celebrāda. sͣ. d̓ ele.cōſiderauimꝰ. ⁊ iſta electio primo debuit reprobari quam fieret tranſitus ad ſcd̓am. jͣ. de cōceſ. preben. poſt electionem adfi. ⁊ sͣ. de electio. auditis. vbi de hoc.i ¶ Allegauit. ⁊ male declarant ſequētia: ꝗa primo ꝯſtare debuit de hac electiōevt dictū eſt in prima notula. ſꝫ mouit eum forte: quia dicit lex ꝙ mortuo aliero exlitigatoribus: qui dederat fideiuſſorem iudicio ſiſtendi: tn̄ pretor non debet eumiubere ammō exhibere. ff. qui ſatiſda. co. ſi deceſſerit. ⁊ ſnīa lata poſt mortem litigatoris non valet. ff. de re iu. in ſententijs. §. vl. ⁊. l. ſequen. ſꝫ hoc non eſt verūgeneraliter. īmo ſnīa debet fieri poſt mortem ſaltē ꝓpter acceſſoria. ff. de rei vē.vtiqꝫ. ⁊ mortuo eo ꝗ appellauit neceſſe eſt heredibus cām finiri. C. ſi penden. ap.mors interueniat. l. i. ⁊ quaſi per to. ita ⁊ hic neceſſaria ſnīa quantum ad canonicos ꝗ quaſi heredes ſunt quo ad ius eligendi ſi alterius electio caſſetur: quātū adalium electum vt ſciatur an ſua electio ſit canonica per mortem alterius non perdit iſte ius ſuum: nec acquirit ſi ius non habebat. ideoqꝫ debuit iudex cām finireanteꝙͣ ſic tertius eligeretur vt de oībus conſtaret. ſed illa videbatur melior allegatio ꝙ vlterius non procederet: quia cum ipſe cognoſceret tanꝙͣ arbiter ex compromiſſo ⁊ cōpromiſſum finiatur morte litigatoris: vt h̓ dicit. ⁊. ff. e. diem ꝓferre.§. i. ⁊. l. ſi interpellatur. vlterius cognoſcere non debebat: ſed lꝫ ſit finitum cōpromiſſum ꝑ mortē alterius tamen procedere pōt cum ſit iudex ordinarius ſuo iurepropter rationem que redditur. sͣ. ⁊ in ipſa littera inferius. nec vt verꝰ arbiter cognoſcebat. ar. jͣ. de preben. niſi eſſet: quia de matrimonio carnali in arbitriū cōpromitti non poteſt. sͣ. de tranſac. c. vl. ⁊ sͣ. de in integ. reſti. c. pe. in fi. ⁊ hic dematrimonio ſpirituali agitur. alias arbiter poſt mortem alterius litigatorum nōprocederet niſi iterum compromittatur in ipſo a ſucceſſoribus per leges predictas proximo.k ¶ Arbitrium .i. compromiſſum. ff. e. diem. §. i.l ¶ Cognoſcere. vt ordinarius vt dixi. alias ſi ordinarius non fuiſſet non poſſetcognoſcere vx dictum eſt. Et ſic habes ꝙ in ordinarium poteſt compromitti. sͣ.eo. cum tempore. vbi de hoc.