PrimusDe arbitris.

8 4

tibus ſtat̉ ſentētie maioris ꝑtisAne: ⁊ īfra. Si autē ex cōmuni placito ep̄orū interquos cauſa verſatur arbitros elegerint: aut vnuseligatur: aut tresª: vt ſi tres elegerint aūt oīum ſequantur ſnīam autduorumᵇ.A Lex. iij. eborac. archiep̄o.¶ Non valet arbitrium ſimoniacū vel doloſum.On ſine multa neceſſitate. a.preſbyter nobis propoſuit ꝙcū in eccleſia ſancti alfridi ꝑ manuꝫr. archid. de ſuella perſone illius eccleſie capellanus īſtitutus fuiſſet: eodem. r. mortuo. m. nepos eius quiſibi in eccleſia iā dicta ſucceſſit: eundem preſbyterum capellanum ibidem iterum ordinauitᶜ ⁊ infra. Cūautem idem preſbyter extra prouinciam exulans de ſuo beneficio nonpoſſet iuſticiam obtinere: nec ſuamvlterius inopiam ſuſtinere: perdolum ⁊ fraudemᵇ ipſius. m. ab eoeſt ſacramentumᵉ extortum: vt arbitrium clericorum duorum exinde ſuſciperet ⁊ ſeruaret: qui iam dicto. m. fauensᶠ preſbytero preceperunt: vt quinqꝫ marchasᵍ ꝓ eodeꝫſuſciperet: ⁊ toti cedere queſtioni.Qm̄ igit̉ nō decet aliquatenꝰ ſuſtinere: ut qd̓ perperā arbitrati ſuntdebeat ī corruptum relinqui: mādamus qͣtenus ſi ſe cognouerintꝰ prefati clerici tam nequit̉ arbitratos fuiſſe dictum preſbyterum ab obſeruantia iuramēti auctoritate noſtraprorſus abſoluasˡ: vel ſi arbitriumipſum noueris equitate ſubnixum:ad obſeruantiā ipſiꝰ vtrāqꝫ parteꝫap. ceſ. cōpellas.T Dem.¶ Arbiter aſſumptus ī patrimōiali cā clerici nō pōt adiudicare reꝫ eccleſie poſſidendaꝫ etiā ad vitā clericiEruenit ad nos: ꝙ cum. g. d̓cal. ſororeꝫ gu. clerici duxiſſetin vxorem: idē gu. fidei interpoſitione firmauit: ꝙ. v. ſol. ſterlingoruꝫannuatiꝫ daret eidem. vn̄ cum ſuper eiſdem. v. ſol. īter ipſos contro

uerſia mota fuiſſet ī quattuor cōpromiſer̄ perſonas: que taliter arbitrate fuerunt: ꝙ idem. g. decimasᵏ qͣsin parochia de cal. prefatus. gu. habere dignoſcit̉: ꝓ. v. p̄taxatis ſol. ꝑciperet annuatim. ¶ Unde qm̄ huiuſmodi arbitrium eccleſie poſſet īpoſterum ꝑnicioſum exiſtereˡ: mandamus: quatenus ſi ita inueneriſ pͥnominatuꝫ. g. diligēter cōmoneaſ:⁊ ec. diſ. cōpellas: vt prelibatas decimas liberas oīno dimittat. nec ſibi occaſione huiuſmodi aliquid vlterius vendicareᵐ preſumat. Clericum vero moneas: vt cum eodeꝫG. amicabiliter ſtudeat conuenire.Nno. iij. cācellario ⁊ magiſtroloth. cāonico pariſien̄.¶ Clerici d̓ tꝑalibus cōpromitteſpoſſunt ī mulierē alias de conſuetudine iudicanteꝫ.Ilecti filij abbas ⁊ cōuentusde ſcarduna ciſtercien̄. ordīsſua nobis q̄rela mōſtrarunt ꝙ cuꝫinter eos ex vna ꝑte ac hoſpitalarios ex altera ſuper vſuarioⁿ cuiuſdānemoris qō verteret̉: ī reginaꝫº frācoruꝫ fuit compromiſſuꝫ vtrinqꝫ:que cauſe meritis intellectis arbitrium duxit ꝑ diffinitiuam ſententiaꝫꝓmulgādum: ⁊ infra. ¶ Quāuisauteꝫ ſecūdū regulā iuris ciuilis femīe a publicis officijs ſint remote⁊ alibi dicat̉ ꝙ licet ſumme opinionis exiſtant ſi arbitrium in ſe ſuſceperint vel ſi patrone inter libertosſuos interpoſuerint audientiaꝫ abomni ſint iudiciali examine ſeparāde: vt ex earuꝫ prolatiōe nulla pēaᵉaduerſus earuꝫ contemptores nullaqꝫ pacti exceptio habeatur: quiatn̄ iuxta conſuetudineꝫʳ approbatāq̄ pro lege ſeruatur in ꝑtibus gallicanis femine precellentes in ſubditos ſuos ordinariam iuriſditioneꝫhabere noſcuntur mandamus quaterius hoſpitalarios: vt arbitriumipſuꝫ preſertiꝫ cuꝫ ep̄orū fuerit preſentia ⁊ cōſilio roboratū ſicut prouide latum ē ⁊ ab vtraqꝫ ꝑte ſpontereceptum obſeruent per penam incompromiſſoª ſtatutā ap. poſtpo.

PrimusAne. tres. vnus vero aut tres ſunt eligendi ⁊ nō duo. qꝛ res fere ſine exitu futura eſt ꝑꝑ naturalē hoīum facultatem ad diſſentiendū. ff. d̓ arbi. Itē ſi vnus. §. pͥncipaliter. tn̄ ſi cōpromittaturI duos tꝫ arbitrium. ⁊ ſi non concordauerint cogendi ſunt: ut uel concordent: uel tertiam perſonam aſſumant: vt ibidem dr̄. ⁊ sͣ. de offic. deleg.ſuſpitionis. §. vlt.b ¶ Aut duorum. ſuffic̓duoꝝ ſententia preſentetertio: lꝫ ille diſſentiat eouero abſente non valet.ff. e. l. ſi in tres. niſi incompromiſſo expreſſumſit ut duo ſine tertio procedant. ff. e. non diſtinguemus. §. cum in plures. ſic obtinet in iudicibus. sͣ. de offi. deleg. prudentiaꝫ. ⁊ de utriſqꝫ hiccauetur. sͣ. de off. deleg.vno delegatoruꝫ ſeu arbitrorum.On ſine. In priLd ma parte ponitufacti narratio. in ſecundacauſe cōmiſſio ibi quoniam igitur. ab.c ¶ Ordinauit .i. īſtitutionem predictā confirmauit ad cautelam ſupple. ⁊illum fecit poſtea p̄dictaeccl̓ia ſpoliari.d ¶ Fraudem. dātē cāmꝯͣctui vnde non tenuit. ff.de dolo ⁊ eleganter: ſecꝰeſſet ſi incidit in contractum. ff. de act. empt. ⁊uen. iulianus. §. ſi venditor. ⁊ ſi. sͣ. de renun. ſanubi doloſe ille īductus fuit ut eorum miſericordieſe ſubijceret.e ¶ Sacramentum. qd̓interuenire in arbitrio ſiue ī compromiſſotur. C. e. auc̄. decernimex quo tn̄ īteruenit ſeruidum eſt: dummodo arbitrium ſit licituꝫ uel equūut hic in fine. ⁊. jͣ. eo. cūtempore.entes. ⁊ ita ꝑtiam arbitrati ſunt: vtcompetebat huic excepidoli ſi ageret ex illo arbtrio. C. eo. arbitrorū. nōobſtante ipſoruꝫ iurarto: quia iuramentum adhoc non extenditur niſiad ea que legitime arbitrarētur. al̓s illicitū eſſet⁊ non ſeruandum. jͣ. d̓ iureiur. quanto. ⁊. c. quītauallis.¶ Quinqꝫ marchas.ſic continebat ſimoniacam prauitatem .sͣ. depac. cum pridem. ⁊ sͣ. detranſac. preterea. i. ⁊. ij.os con⁊.c. cōſtitutus. ⁊ ideo arbitrium non valuit. necetiam pena ſi eſſet appoſita cōmitteret̉ ſi non ſtaretur tali iniquo arbiitrio.ff. e. non diſtinguemus. §. cū ꝗdam.h ¶ Cognouerint .i. confeſſi coram archiepiſcopo. ⁊ ita creditur iſtis n iure ī eo quod male fecerunt. argu. sͣ. de elec. cum dilecti. arg. tn̄ contra. jͣ. deteſti. ſicut. ſed hoc videtur admitti propter inopiam probationum quoniam forte per alios conſtare non poteſt: ut in decre. cum dilecti. ⁊ arg. hoc.C. de here. l. pe.l ¶ Abſoluas. ſupple ⁊ ipſum abſolutum reſtituas: ⁊ poteſt exponi abſoluas .i. abſolutum oſtendas. qꝛ iuramentū non extenditur ad iſtum caſuꝫ.vt dictum eſt. ⁊ ita retractatur arbitrium ſuperioris auctoritate: ut. jͣ. c. ꝓxi. ſed non fuerunt iſti veri arbitri: ſed mali compoſitores ⁊ arbitratores.⁊ ideo dictum eorū boni viri arbitrio pōt corrigi. ff. pro ſo. ſocietatem. ali

as inique ſnīe arbitri ſtatur. ff. e. diem. §. ſtari. ſed in hoc caſu nō valeret ſententia talis propter ſimoniam.k Eruenit. decimas .i. fructus decimarum.lE ¶ Exiſtere. ī hoc arbitrium poſſet eſſe in poſterum dānoſuꝫ eccleſie: qꝛ occaſione illius arbitrij iſte. g. uellet decimas illas poſt deceſſum illius clerici retinere. ⁊ ita eccleſie preiudicare.quia ⁊ ſi nō de iure de facto tamen dānum ſuſtineret. ⁊ cōpellerentur litigare cum illo. ⁊ expenſas facere: qꝛ ītereſt eccleſiene ſumptibus vexetur. ff. de mino. minor. xxv. an.m ¶ Uendicare. occaſione huiuſmodi arbitrij nil pōt vendicari ab eccleſia. uel decimas illas retinere: ꝗa nō licuit illi clerico cōditionem eccl̓ie facere deteriorem. jͣ. de dona. fraternitatem. nec alienare potuit rem eccleſie in dānum ipſius eccleſie.xij. q. ij. ſine exceptione. ⁊ itaip̄o iure nō tenuit arbitriū. ſicergo ad factuꝫ tm̄ reſpicit reuocatio huius arbitrij.Ilecti filii. In mulierēſingularem tanquam inarbitricem compromitti poteſth. d. latius ⁊ clarius. pͥma parſnarrat factum. ſecunda dat iudicem ibi: ꝙͣuis. ab.n ¶ Uſuario .i. vſu. ꝗd ſit vſushabes īſti. d̓ vſu ⁊ ha. in pͥn.o ¶ Reginam. ar. ꝙ de rebuseccleſiaſticis poſſit compromitti in laicum. ar. jͣ. eo. ꝑ tuas. argu. ꝯͣ. jͣ. eo. cōtingit. vbi dr̄ dehac materia.p ¶ Sint remote. verū ē ꝙ femine a ciuilibus officijs ſunt remote. iij. q. vij. §. tria. ⁊. xxxiij..q. v. mulierem. ⁊. ff. de re. iu..l. ij. niſi pͥnceps ſcienter eis delegauerit cām. ij. q. v. mēnā. ⁊xxiij. q. iiij. ſi quis. xij. q. ij. cumdeuotiſſimam. ⁊ ar. ff. de re iudi. quidā tn̄ ī veteri lege populum iudicabant. xv. q. iij. §. i.Item tutelam gerere poteſt ſirenunciat velleiano ⁊ ſcd̓is nuptijs. in auc̄. de here. que ab inteſtato deferunt̉. §. ex his. col..ix. Item conſtituit̉ procuratrixa domino papa. jͣ. de confir. cūdilecta.Pena. ſi. C. e. l. vlti.r ¶ Conſuetudineꝫ. ⁊ ita ē ar.ꝙ cōſuetudo dat iuriſditiōeꝫ: ⁊derogat iuri ſcripto. ar. sͣ. d̓ cōſue. ex litteris. C. de emanci. l.i. ⁊ vlt. ⁊. C. que ſit lon. conſue.l. ij. ⁊. xi. di. his.s ¶ Compromiſſo. ſic ergo religioſi viri pn̄t petere penā conuentionalē. xxv. q. ij. ſi eccleſie.⁊ .xij. q. ij. ep̄s ꝗ mancipium. ⁊.xxiij. di. quāquā. ⁊. xxi. q. v. ſiꝗs cuiuſlibet. ar. ꝯͣ. jͣ. de dolo ⁊ontu. c. i. ⁊. ij. ⁊. jͣ. de pe. ſuam⁊ .xij. q. ij. fraternitatis. dic ꝙpenā a iure ꝑmiſſaꝫ petere pn̄tvt. xvj. q. i. ſtatuimus. ⁊ .i. q. vlt. quotiens: ⁊. l. ſancimus ī fi. x. q. vlt. c. vlt. ⁊ ſatis vr̄ ꝙ pn̄t petere penā ꝑ iura priora: niſi auaritie cā extorqueāt: vt. jͣ. d̓ ſimo.nemo ar. vel melius dicas ꝙ ſi pena apponit̉ loco intereſſe ẜm h̓ pōt petere penā quāti ſua intereſt. ff. de emp. ⁊ ve̓. predia. ſed ſi pena apponit̉ loco contumacietūc pōt peti pena ⁊ res. ff. de col. bonoꝝ. l. ij. §. ſi cū duobus. ⁊. ff. de tab. exhi. locum. §. cōdēnatio. ſi aūt apponat̉ ī fraudem vſuraꝝ peti pōt. jͣ. de emp. ⁊ vē. adnoſtram. ⁊. ff. de ac. empti. ⁊ vend. iulianus. §. idem papinianus. Et ita iſti perpenam compellendi ſunt ſtare arbitrio. vel ēt per res depoſitas: ut eas darei victori. ff. e. litigatores. §. quid ergo. ſiue ergo pena ꝓmiſſa fuit a parte parti: ſiueꝓmiſſa ipſi arbitrio: ꝗa tunc cōpellitur mihi cedere actionem: ꝗa quod cā mei fitmeū eſt. ff. de eden. pretor. §. i. ⁊ ſi cōtemplatione alicuius aliꝗd fit eius eſt periculum. ff. de preſcrip. ver. ſi gratuitam. §. vlt. ſed nunquid pena recepta poteſt peri

iiij