Liber

duꝫ niſi forſanª eatenus vt partibꝰad ſuā pn̄tiaꝫ conuocatis de precūqͣlitateᵇ cognoſcat. ¶ Ut ſit in vtroqꝫᶜ caſu eadeꝫ ratio que delegantēĘmoueret moueat etiaꝫ delegatumC⁊ vbi delegans ſuas litteras denegaret: delegatus ēt ſue cognitōnisofficiuꝫ nullatenus interponat.¶ Dem abbati ⁊ conuentui premonſtra.¶ In cā monaſterij cōuenitur abbas ꝑ reſcriptū in quo nulla ſit mētio de conuētu: nec propter hoc appellari poteſt niſi abbatis ⁊ conuētus bona eſſent diſtincta omnino.Aoceri poſtulatis a nob̓ vtꝝ¶ A per litteras aduerſuſ abbateſnulla mentione habita de ſuis conuentibus īpetratas teneātur abbates ipſi ſuꝑ cauſis que ad cōuentusꝑtinent: ⁊ eoſdeꝫ de ipſis querelātibus rn̄dere: ac lꝫ inhibita ſit ap. ꝑappellationis obiectum poſſint nern̄deant ſe tueri. ¶ Suꝑ quo duximus rn̄dendū ꝙ niſi alia cā rō abilis ſuffraget̉ ꝑ appellationē ſe tueri non pn̄t quominus debeantᵈ auctoritate lr̄aꝝ huiuſmodi legitimern̄dereꝙ Cum ex officio ſuo teneant̉ᵉ cōgregationuꝫ ſuarū negociaprocurare. ¶ Niſi forte abbatis etꝯuētꝰ negocia eēt oīno diſcretaI Deꝫ archiepiſcopo ⁊ magiſtro.v. canonico mag.

¶ Proceſſus factus per lr̄as ſurrepticias irritatur: ſed factꝰ cōtraformā reſcripti irritus nunciatur.Um dilecta in xp̄o filia. r. cuſtos heſien̄. eccleſie ac ꝓcurator̄. g. monialis ſuꝑ electionibus īeadē eccleſia celebratis litigauerītaliquādiu corā nobis. ⁊ īfra. ¶ Deprehēdimus lr̄as ad abbateꝫ de remech ⁊ ſuos cōiudices īpetratasᵍꝑ ſurreptōnem obtentas: cū in eisillius articuli videlicet de ſubtractoꝝ reſignatōe: fuerit propter cōſcīam nr̄amʰ cognitio demandataꝗ prioribus lr̄is ad ſcholaſticuꝫ hildeſen̄. ⁊ cōiudices ſuos obtentis inſertus fuerat: de ꝗbus in ſcd̓is litteris mentōᵗ non fiebat: ⁊ ideo quodipſaꝝ lr̄arū occaſione dignoſciturattentatum duximus irritandum.¶ Dcm̄ īſuꝑ ſcholaſticū ⁊ coniudices ſuos inuenimus minus ꝓuideꝓceſſiſſe: cuꝫ .n. in lr̄is nr̄is eiſdempͥncipaliter mādaretur: vt ad p̄dictā eccleſiā ꝑſonal̓rᵏ accedētes perſone idonee adminiſtrationē committerēt abbatie cui ad opus eiusfieret hincinde reſignatio ſubtractoꝝ: ipſi formā mādati apoſtolicitranſponentesⁱ illo capitulo pretermiſſo d̓ alijs articulisᵐ inordinateplurimū cognouerant. ꝑꝑ quod ꝓceſſum ipſorū contra noſtri formāreſcripti ac iurisⁿ ordinem atten-

.jͣ. de prebē. ꝓ illoꝝ. itē ſi tacuit ſtatutū ꝙ dignitas nō eſſet vlterius in eccleſia. sͣ. de ꝯſti. cū acceſſiſſent. item ſi tacuit priuilegiū. sͣ. e. cū ordinē. itē ſi tacuit diſpenſationē. jͣ. de fil. preſ. ex tua. item ſi tacuit ſe regularē petendo cōfirmationē. jͣ. de ꝯfir. vti. vel inuti. porrecta. itē ſi dixit ſe clericū cum nō eſſet.jͣ. de trāſac. ex lr̄is. itē ſi tacuit ꝙ prebenda nō vacaret de facto. jͣ. de cōceſ. pͥbē. cū noſtris: ⁊. c. lr̄as. iteꝫ ſitacuit exceptionem. jͣ. de ꝓc.in noſtra. item ſi tacuit appellationem a ſe factam. .sͣ. ex ꝑtevel factam ab aduerſario. jͣ.de ꝯfir. vti. vl̓ īnuti. bone. itēſi tacuit ꝙ alius de māͣ. papefuerit receptꝰ. jͣ. e. mā. ⁊ duobus. c. ſe. itē ſi dixit ſe habuiſſe monitorias quod fuit falſū⁊ executorias īpetrauit nō valent. jͣ. e. ex īſinuatione: ⁊ generaliter vbicūqꝫ talē veritatē tacuit: vel ſaltē fal. exp̄ſſe: qͣtacita vl̓ expreſſa papa lr̄as n̄dediſſet: reſcriptum inutile fita ¶ Niſi forſan. iſtud forſā noneſt dubitatiuū: īmo affirmatiue ponit̉: qꝛ d̓ hoc ipſo cognoſcere dꝫ: ſi preces veritate nitāt̉. ff. de iudi. ſi ꝗs ex aliena:⁊. .jͣ. de ap. cū parati. ſil̓e forſāhēs. xxxiij. q. ij. admonere. v̓. īgredere monaſteriū. jͣ. de ꝓcur. tue. vel ideo dicit forſā: qꝛſi notoria eēt exceptō ſtatī poſſet ceſſare: ⁊ in hoc cāu vbi notoriū eſt ꝙ aliquis nō ē iudexmeus nec re nec geſtū: ut ſi citet me ꝗ ē vltra mare nō tenor ire: ar. jͣ. de accu. euidētia.⁊ ar. jͣ. de iureiu. ad noſtrā. ij5. C. de iuriſ. om. iu. in crimīali: ⁊. iij. q. ij. ſi epiſcopus. vbide iſta materia no. per Io.b ¶ Qualitate precū .i. de veritate: vel falſitate precuꝫ oppoſita ꝯͣ impetrātem.c ¶ In vtroqꝫ. Primꝰ eſt cutacita v̓itate vl̓ falſitate ep̄ſſa per ſimplicitatē papa lr̄asconcepit in forma cōi: ac ſi eēveritas dicta vel falſitas tacita. Scd̓s caſus eſt cū papnullas lr̄as dediſſet tacita falſitate ⁊ expreſſa veritate per ſimplicitatē.¶ ¶ Secūdo ſolutio ibi: ſuper quo. Tertio rō ibi cū ex offō. Quarto exceptioDoceri. Solet multum allegari. Diuidit̉ qꝛ primo ponit̉ duplex qd̓.ibi niſi. Et hic nota vnū quod neſcio alibi ꝙ inter abbatē ⁊ capitulū bōa monaſterij poſſunt eſſe diuerſa: vt aliqua ꝑtineāt ad mēſā abbatis aliqͣ ad mēſam capituli. Ab. ſi.d ¶ Debeāt. diſcrete agit ꝗ abbatē cōuenit. nā ſi ꝯuētus ꝯueniret̉ ſtatiꝫ prelatū noīaret in iudicio: ⁊ ſic inducias obtineret. jͣ. vt li. nō ꝯte. qm̄ frequēter.§. ꝙ ſi ſuꝑ. ⁊. C. vbi in rē ac. l. ij. qꝛ ſine lnīa abbatis nec agere nec reſpondere pōt cōuentus: quin retractet̉ ſnīa. jͣ. de iu. cām. xvi. q. i. monachi: ⁊. q. iij.ſi ſacerdotes. ſicut nec filius ꝙͣdiuē in ptāte pr̄is. C. de āna. excep. l. i. ī fin. ⁊xvi. q. iij. ſi ſacerdotes. ⁊ ideo abbas primo cōueniendus ē: dico tn̄ ꝙ nullumcollegiū cōuenit vel cōuenitur ſine auctoritate prelati: ⁊ ecōuerſo p̄latus ſine auctoritate capituli nec cōuenit nec ꝯuenitur: ſed ꝑ ſindicū actorē vel procuratorem ab ipſo p̓lato de cōſenſu capituli cōſtitutū: ⁊ hoc cum negociū pͥncipaliter tāgit pͥlatū. jͣ. de ꝓcur. c. i. ⁊ ſi negociū pͥncipaliter tangit capitulūab ipſo capitulo ꝯſtituat̉ de auctoritate p̄lati. jͣ. de iudi. cām que. C. de ep̄i. ⁊cleri. oēs. §. ⁊ hoc nihilominus. ⁊ hic: ⁊ xij. di. nō lꝫ in pͥn. ⁊ hec locū hͦ abēt qn̄negocia ca. ⁊ p̄lati ſunt diſcreta: ut dicit in fi. ſi vero ſūt cōia: prelatus de cōſenſu capituli cōſtituit ſindicū. vn̄ vacāte ſede nihil eſt īnouādū. jͣ. ne ſe. va.ca. i. ij. ⁊. iij. nec tūc currit pͥſcrip. cōtra eccleſiā. jͣ. de p̄ſcript. c. i. ⁊. c. de quarta. ⁊ ſi forte capitulū agit: nō ſufficit ſubſequens ꝯſenſus pͥlati: ſicut nec ſuffiēſubſequens auctoritas tutoris. ff. de auc. tu. obligari. §. vlti. ⁊ inſti. eo. ti. §.tutor. ſed hoc nō credo: ſufficit .n. ſi poſtea accedat ꝯſenſus prelati vel ecōuerſo. jͣ. de dona. paſtoralis. ⁊. jͣ. de his que fi. a prela. ſi. cōſen. ca. cum nos. ⁊ dicit lex q̄ ꝯfirmat p̄dicta ꝙ ꝗ nō pōt alienare: nō pōt rē in iudiciū deducere. ff.de iure deli. ait pͥtor. ſed ꝗd ſi lis oriat̉ inter collegiū ⁊ p̄latū adeat̉ ſuperior:⁊ ille dabit collegio curatorem ad litē ipſā: cuius officiū ceſſabit lite finita. inſti. de auc. tu. in fi. ff. de tu. l. iij. §. ſi pupillus in fi.e ¶ Teneātur. ⁊ ꝗdē tenent̉: lꝫ nō fiat mētio in reſcripto. noīe .n. prelati eccl̓iaintelligit̉: ⁊ p̄lati monaſteriū. ff. de annp. leg. l. annua. §. i. ⁊. ff. de cōdi. ⁊ demō. filiofami. ⁊ eccleſia ē in ep̄o ⁊ ecōuerſo. vij. q. i. ſcire debes: ⁊. ff. de re. du.ciuibus: nō tn̄ noīe prelati ſemꝑ intelligit̉ eccleſia. jͣ. de teſta. requiſiſti. ⁊ xij.

.q. ij. illud: ⁊. q. iij. pontifices.f ¶ Diſcreta. bn̄ dic̄ diſcreta: qꝛ ſi ſūt diſcreta oīo: nō tenet̉ reſpōdere: niſi de ꝑte ſua: qꝛ reſcripta nō extendunt̉ ad res uel ad perſonas in eis nōcōprehēſas. qm̄ ſtricte intelligēda ſunt. ar. sͣ. e. ſedes: ⁊. jͣ. de offic. dele.cū oliꝫ dilecti. ⁊ melius. c. p. ⁊. g. ⁊ lꝫ ſint oīno diſcreta: tamen nec prelatus ſine conſenſu capituli: nec capitulum ſineconſenſu prelati hoc facere poſſunt vt dictum eſtin prima notula.Cōiter ſummaturUm dilecta.vt in rubro: ſꝫ oportꝫ aliter declarare: vt patebitex infra dicendis. Diuiditur pͥncipaliter ī quattuor ꝑtes. in prima ſuccīcte tāgit qōnē. ī ſcd̓a irritat proceſſuꝫ ſcd̓oruꝫ iudicuꝫ ibi deprehendimꝰin tertia irritū decernitproceſſuꝫ primorum iudicum ibi: dictum. ī qͣrta committit cauſam etmandat reſtitui ſpoliatos ibi. ideoqꝫ. abbas ſiculus.¶ Impetratas. q̄ falſaerant: vt. jͣ. de exceſ. prelato. īter dilectos. §. preterea.h ¶ Noſtraꝫ. ⁊ cancellarij vel alteriꝰ ꝗⁱ debebatrequiri. jͣ. de fal. lꝫ.i ¶ Mentio. ⁊ ideo ſcd̓elittere nō valuerunt. sͣ..e. ceterum. nec quod ꝑeas factū ē: ut. jͣ. ſequit̉.k ¶ Perſonaliter. no. caſum nouum cum mandatur alicui vt perſonaliter negocium exequat̉p̄t alij committere vicesſuas ſi partes cōſentiātniſi in duobus caſibus īcauſa inquiſitionis. iteꝫcū papa prouideri mandat eccleſie alicui de prelatis ⁊ alijs miniſtris. jͣ.de of. deleg. qm̄ apoſtolica. §. is autē. Et eſt ſi. quod dicit lex ſi promiſiſti mihi per te facturum nauem: vel aliquod cōſimile: per alium me nōconſentiente facere nō potes ꝑꝑ induſtriam tuā quam elegiſti. ff. d̓ ſol.inter artifices.l ¶ Tranſponentes. no. in reſcriptis ordineꝫ ſcripture ſeruādum: ut h̓:⁊. xliij. di. ſit rector. in fi. ⁊. iij. q. vij. in grauibus. ⁊. ij. q. i. in primis. ff.de vſufru. quotiēs. ⁊ ordo verboꝝ oſtendit ordinē ꝓceſſuū. de ꝯſe. di. ij.in xp̄o pr̄e: ⁊. ff. ad treb. he̓des in fi. ar. ꝯͣ. sͣ. e. cām que. ⁊ argu. sͣ. e. īterceteras. ar. C. de ap. l. i. ſol. vbi aliquid pͥncipaliter mādatur: illud tāꝙͣ pͥncipale: ⁊ primo tractādū eſt. cetera vero ſecundario tāꝙͣ acceſſoriaſubſequēter ſunt expediēda: ſicut hic. vbi vero plura pͥncipaliter ꝯmittuntur: non refert quod illorum primo tractetur: niſi forſā vnū de natura ſui p̄cedat: ut in decre. sͣ. e. cām: ⁊ ar. jͣ. de cā poſ. ⁊ proprie. paſtoralis: ⁊. C. de rei ven. ordinarij. ⁊ ideo caſſat̉ .i. caſſus ⁊ irritus nunciat̉hic ꝓceſſus iudicū: qꝛ articulū pͥncipal̓r ꝯmiſſū omiſerūt: ⁊ de alijs inordinate plurimū cognoſcēdo: ut dr̄ in lr̄a: ⁊ jͣ. penitus hēs. jͣ. de of. dele.venerabilis. ſed qͣre nō ꝯfirmauit qd̓ legittime factū fuerit. jͣ. de prebē.dilectus. i. ⁊. jͣ. de arbi. cū tꝑe: ⁊. jͣ. d̓ pͥuile. cū olim. ij. reſpō. qꝛ nō ſeruauerūt formā ſibi datā: ⁊ qꝛ cum principale ſit caſſatum: acceſſoria etiācaſſata intelliguntur. jͣ. de fide inſtru. īter dilectos verſus fi. ⁊. ij. q. vi..§. ſi ꝗs ex pluribus. b.m ¶ De alijs articulis .ſ. de electiōe ⁊ ꝑtinētijs ſuis.n ¶ Iuris ordinem. iuris ordo exigit vt primo d̓ ſpoliatiōe cognoſcaturꝙͣ d̓ ꝓprietate: ut. iij. q. i. c. i. ⁊. ij. ⁊ quaſi per totū: ⁊. ij. q. ij. ꝑ totū. ⁊. C.de rei vēdi. ordinarij: ⁊. C. de interdic. nō ē iuris certi: ⁊. ff. de iudi. ſi devi ⁊ poſſeſſiōe: ⁊. jͣ. de reſti. ſpo. ex cōqueſtiōe. ⁊ qō ſpoliatōnis pͥuilegiata eſt. jͣ. de ordi. cog. ſuꝑ ſpoliatōe: ⁊ qꝛ iſti iudices hunc ordinē nō ſeruauerunt irritatuit papa illoꝝ ꝓceſſum .i. irritū eē oſtēdit. jͣ. vt li. nō conte. accedēs .i. ⁊ precipue: qꝛ illa forma mādati fuit: ⁊ ita eſt de ſubſtātiaiuris ordinarij ordo iſte. ⁊ ſic in duobꝰ peccauerūt. qꝛ ꝯͣ formā ſibi datā⁊ ꝯtra ordinem iudiciariū. ſic. jͣ. de ꝯfir. vti. vel inuti. examīata. ſed hicvidetur loqui de alio ordine. quem non ſeruauerunt iudices in alijs articulis. vt ipſa lr̄a dicit. ⁊ qꝛ ꝯͣ mādati formā fecerunt. ⁊ ordinem iuris