Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.IIII

nō poſſūt cogi a ꝑentibꝰ ꝑ p̄ceptū ad aliqͥd qd̓ eoꝝ ſtatūꝑpetuo mutet ſicut ad ſeruitutē. vel matrimoniū vl̓ religionē. ⁊ quando ꝑentes iurant ſubintelligit̉ ꝯditio .ſſi filijs placuerit qͦs tenent̉ ad hoc inducere bona fideOd ſcd̓m ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ error mr̄imoniūnō impediat nihil em̄ impedit mr̄imoniū niſi qd̓ habet ꝯtrarietatē ad ip̄m. ſed error nō eſthmōi gͦ mr̄imoniū nō impedit ꝓbatio medieerror nō oppōit̉ mr̄imōio niſi forte inqͣꝫtū cauſat īuolūtariū ſed qͥlibet error inuolūtariū cauſat. ſic gͦ qͥlibet error mr̄imoniū impediret qd̓ ptꝫ eſſe falſū. Pͣ. Si alquis error mr̄imoniū impedit p̄cipue hoc facit error ꝑſone ⁊ ꝯditōis .ſ. ſeruitutis. ſed error ꝑſone nō impeditalias īter lyam ⁊ iacob verū mr̄imoniū nō fuiſſet. nec exror ſeruitutis qꝛ pari rōe ⁊ error cultꝰ vel impotētie coeundi mr̄imoniū impediret quibꝰ mr̄imoniuꝫ impedit̉ſic ⁊ ꝑ ſeruitutē gͦ error mr̄imoniū nō īpedit Pͣ. Pōtꝯtingere ꝙ iſte error duret quouſqꝫ filios ⁊ filias generet. graue aūt eſſet dicere qd̓ tunc eſſent diuidendi ergo pͥmus error mr̄imoniū nō impedit. Pͣ. Pōt ꝯtingere ꝙ frater viri inqͣꝫtū mulier ſe ꝯſentire credit offeratur ei ⁊ cū eo carnal̓r cōmiſceat̉ in tali aūt caſu nō videt̉ꝙ poſſit eū hr̄e in virū cū quo ꝯtrahere ſe credidit ꝓpteraffinitatē ꝯtractā ⁊ ita videt̉ ꝙ mr̄imoniū ſtare debeatcum aliquo impediēte errore Sed ꝯͣ eſt qd̓ iuriſꝑitꝰdicit qd̓ nihil eſt tā ꝯͣriū ꝯſenſui qͣꝫ error ſed ꝯſenſus reqͥrit̉ ad mr̄imoniū. gerror mr̄imoniū īpedit. Pͣ. Sic̄coactio excludit volūtariū ita ⁊ error ſed coactio impedit mr̄imoniū gͦ error. ℟º. dd̓m ꝙ remota cā remouetur effectꝰ. error aūt ꝯſenſuꝫ remouet qͥ eſt mr̄imonij cāqꝛ error voluntariū tollit qꝛ ꝯſenſuꝫ includit. ⁊ iō errormr̄imoniū natural̓r impedit nō aūt qͥlibꝫ ſed error eoꝝque mr̄imonio ſunt eſſētialia ꝑtinēt aūt eēntial̓r ad matrimoniū ip̄e ꝑſone ꝯͣhentes material̓r ⁊ ptās inuicē vtēdi formal̓r ⁊ iō error ꝑſone qͥ repugnat primo ⁊ error ſeruitutis q̄ repugnat ſcd̓o mr̄imoniū impedit. Error ꝟoqualitatis vtpote pulchritudinis vel ſcīe vel error fortune vt diuitiarū vel dignitatis vel alicus hm̄oi. mr̄imoniū nō impedit qꝛ oīa hec accidental̓r ſe habent admr̄imoniū. Ad. j. gͦ dd̓m ꝙ iam ex dictis ptꝫ. quō error mr̄imonio cōicat̉ rōe cauſe ſue ⁊ quare nō q̄libet error. Ad. ij. dd̓m ꝙ inter iacob ⁊ lyam nō fuit mr̄imoniū ex ip̄o cōcubitu qͥ ex errore ꝯtigit. ſed ex ꝯſenſu poſmodū ſuꝑueniente. error aūt nō ſolū ſeruitutis ſed etiāaliaꝝ ꝯditionū que faciūt ꝑſonā illegitimā ad ꝯͣhendimr̄imoniū impedit. ſed ideo de eaꝝ errore nō fit mētioqꝛ iſte ꝯditōes vtpote ſacer ordo vel cognatio vel diſꝑitas cultus impediūt mr̄imoniū ⁊ cū errore ⁊ ſine errore ſeruitus aūt nō niſi cū errore. Ad. iij. dd̓m ꝙ ml̓titudo tꝑis mr̄imoniū nō ꝯfirmat niſi de nouo īuicē ꝯſetire velint. Ad. iiij. dd̓m ꝙ ſi ante nō ꝯſenſerit in fremeius p̄t euꝫ quē ꝑ errorē accepit retinere nec p̄t frēm hr̄ep̄cipue ſi ab alio ſit cognita carnal̓r. ſi autē ꝯſenſerit iniure ꝑ ꝟ̓ba d̓ pn̄ti nō p̄t ſcd̓m hr̄e pͥmo viuēte ſꝫ dꝫ redireadpͥmū niſi ẜm relinqͣt ⁊ ignorātia facti excuſat pctm̄.D tertiū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉. ꝙ turpis cā mr̄imoniū īpediat mr̄imoniū em̄ ſꝑ ē bonū ſꝫ effectꝰbonꝰ n̄ p̄t eē a cā mala. gͦ turpis cā mr̄imoniūīpedit Pͣ. Cōiūctio mr̄imonij ē a deo. vt pꝫMath̓. xix. Quos deus ꝯiunxit hō nō ſeꝑet ſed ꝯiūctioque eſt ꝓpter turpes cauſas nō eſt a deo. gnō eſt mr̄imoniū. Pͣ. Ad ſacr̄m reqͥrit̉ debita intētio ſed nō ſeruat̉debita intentio cū aliqͥs turpē cauſā intēdit. gͦ poſita caponit̉ effectꝰ ſed cā mr̄imonij eſt ꝯſenſus ꝟbis de pn̄ti exp̄ſſus qͥ etiā p̄t eſſe cū turpi intentōe. gͦ turpis cā mr̄imoniū nō īpedit. Pͣ. Baptiſmꝰ eſt digniꝰ ſacr̄m qͣꝫ mr̄i-

moniū. ſed turpis intentio baptiſantis vel baptiſati haptiſmū nō euacuat. puta ſi qͥs ex hͦ lucrū intendat. gͦ necmr̄imoniū ꝑ turpē intētionē impedit̉. ℟o. dd̓m ꝙ inſacr̄is p̄t eſſe duplex intentio. pͥma .ſ. eſt intentio ꝯſtituentis ſacr̄m. ſcd̓a eſt intētio ſacr̄o vtēdi. pͥma intētio eſtde neceſſitate ſacr̄i. vn̄ per eius defectuꝫ ſacrm̄ impedit̉ſicut ſi aliqͥs nō intēderet baptiſare. ſcd̓a ꝟo intentio cōſeqͥt̉ ad ſacr̄m. vn̄ defectꝰ eius ſacr̄m nō tollit vt ſi aliobaptiſmū ſuſciꝑet hac intētōe vt lucra ꝯquireret. turpitudo gͦ cauſe ſi ꝯͣriet̉ eſſentie mr̄imonij. mr̄imoniū tollit qꝛ remouet primā intentionē. vt ſi aliqͥs ꝯſentiret inaliqͣꝫ vt in meretricē. ſed turpitudo cauſe q̄ mr̄imonionon ꝯtrariat̉ ẜm ſuā eſſentiā opponit̉ ſcd̓e intentioninon prime. vn̄ mr̄imoniū nō impedit vtpote ſi aliqͥs invxorē ꝯſentit hac intentōe vt libere cū ea ſuā libidinē exerceat. Ad. j. gͦ dd̓m ꝙ cā mr̄imonij ẜm ſe ſemꝑ eſt bona qꝛ de ſe ordinatū eſt ad bonū ꝓlis ſed ex ꝑte ꝯtrahētis pōt hr̄e aliquas cauſas vel turpes vel honeſtas quenō variant ꝯditionē mr̄imonij ſed ꝯtrahētis. Ad. ij.dd̓m ꝙ ꝯiūctio mr̄imonij eſt a deo ſicut a cā prima inſtituente ⁊ ſic habꝫ honeſtā cauſam ſꝫ eſt ab hoīe ſicut a cāꝓxima ⁊ ex hac ꝑte pōt hr̄e cauſas inhoneſtas. Adtertiū. patꝫ rn̄ſio ꝑ diſtinctionē intentōis p̄miſſam.O quartū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉. ꝙ inter ioſeph etbeatā virginē verū mr̄imoniū nō fuerit. voutes em̄ virginitatē mr̄imoniū nō poſſunt cōtrahere ſine pctō. ſed beata virgo ꝟginitatē vouerat. cum gͦ fuerit īmunis ab omni pctō videt̉ ꝙ in matrimonio nō ꝯſenſit. ⁊ ita inter eam ⁊ ioſeph verū mr̄imoniū non fuit. Pͣ. Mr̄imoniū eſt ꝑpetuū vinculūſed ioſeph qͣꝫuis eſſet iuſtꝰ volebat occulte dimittere beatam virginē. vt dicit̉ Mat. j. ergo nō erat inter eos verum mr̄imoniū Pͣ. Nulla cā rōnalis pōt aſſignari qͣliter mr̄imonio nō fuerit iuncta. nō em̄ ꝑ hec ꝟ̓ginitasmr̄is dei diabolū latere potuit qͥ corꝑum ꝯditōes naturali ſenſu cognoſcit nec iterū ſinupta nō eſſet poterat lapidari ꝓpter ſuſpicationē fornicatiōis qͣſi adultera. neciterū decuit vt xp̄s qͥ labores nr̄os portare venerat ſolatiū viri ad ſuſtentatōnē mr̄is p̄ꝑaret. que tn̄ cauſe in lr̄aponunt̉. ergo nō decuit qd̓ beata virgo matrimonio iūcta eſſet. Sed ꝯtra eſt qd̓ dicit̉ Math. j. noli timere acciꝑe mariā ꝯiugē tuā. Pͣ. Chriſtꝰ ſua natiuitate oēmlicitū ſtatū debuit approbare ſed matrimoniū aliter approbari melius nō potuit qͣꝫ ꝙ ex mr̄imonio iuncta naſceret̉ ergo mr̄ xp̄i debuit eſſe mr̄imonio iuncta. ℟ºdd̓m ꝙ mr̄imoniū vt ſupra dictū eſt habet duplice ꝑfectione .ſ. primā ex qua dicit̉ mr̄imoniū verū. ⁊ ſcd̓am exqua dicit̉ ꝯſumatū. pͥma gͦ ꝑfectō fuit in mr̄imonio beate virginis qd̓ ptꝫ ex hoc ꝙ fuerūt ꝑſone legittime ad cōtrahendū ⁊ fuit ibi ꝯſenſus mutuꝰ ꝑ ꝟba exp̄ſſus q̄ ſuquaſi materia ⁊ forma huius ſacr̄i. ſed ſcd̓a perfectio d̓ifuit qꝛ carnalis copula nunqͣꝫ fuit ſubſecuta. virgo em̄in euum ꝑmanſit. Un̄ matrimoniū illud fuit veruꝫ ſedtn̄ nunqͣꝫ ꝯſumatū. Ad. j. ergo dd̓m ꝙ votū dupliciter pōt fieri. vno mō abſolute et ſic votum virginitatisſi ſit ſolenne impedit matrimonium ſequens et de iureet de facto. ſi autem ſit ſimplex impedit vt non fiat de iure qͣꝫuis poſſit fieri de facto. Alio mō fit votū virginitatis vel ꝯtinētie ſub ꝯditōe ⁊ tunc ẜm tenorē ꝯditōis appoſite poterit vel nō poterit matrimoniū ſequi. ſic autēbeata virgo virginitatē vouerat ſub hac .ſ. ꝯditōe ſi deoplaceret nō qꝛ ei deficeret virginitatis volūtas ſeruādeſed qꝛ in ve. le. nōdū ꝑfectōis ꝟginalis tp̄s aduenerat etiō ex familiari ꝯſilio .ſſ. ī mr̄imoniū ꝯſenſit abſolute ꝟstatē ſuaꝫ deo cōmittēs ⁊ ſic pꝫ ꝙ ꝯſenſus in mr̄imoniūneqꝫ voto fuit ꝯͣrius neqꝫ volūtatē ꝟginitatis abſtulit.