Prologus

Rāſite ad meoēs qui cōcupiſcitis me ⁊ a generatōibꝰmeis implemī. Ecc̄i. xxiiij.Int̓ cet̓as doctrinas xp̄iane religionis ſapīa pͥncipalior inuenit̉ qͣꝫtuꝫ ad quattuor. videlicet. altitudine.bprecioſitate. cōmunitate. ⁊fructuoſitate. ¶ Altitudine qͥdē ceteras antecellit. quiaomnes alie ſciētie ⁊ doctrine ꝟſant̉ circa ea q̄ ſubſūt iudicio rōnis. In diuina ꝟo doctrina illa nobis tradūt̉q̄ vim humane rōnis excedunt. vnde dicit̉ Iob. xxviij.Abſcōdita eſt ab oculis viuētiū oīm ſcꝫ quia eius myſteria naturalis intuitum cognitiōis excellit. ⁊ ideo deeius altitudine d̓r Ecc̄i. xxiiij. Ego ī altiſſimis habitoHabitāt qͥdem in infimis omēs mechanice artes q̄ circa ꝑticularia in qͥbus ꝯſiſtit oꝑatio ꝟſantur In altis vero habitat ſciētia naturalis q̄ de ſenſibilibꝰ vniu̓ſalemſpeculationē habet. In altioribus vero cōmorant̉ aliph̓ie ſcīe q̄ ſua ꝯſideratōe ſenſibilia trāſcendūt intuitūtamen rōnis ſequētes. ſed in altiſſimis habitat xp̄ianeſapīe doctrina que intuitū ſuꝑat rōnis. ¶ Precioſitate vero alias doctrinas excedit ꝓpter eius ꝟitatis puritatē in qua non inuenit̉ alia ꝑmixtio falſi. nec alicuiusiniqui nec etiā alicuiꝰ vani. qͥ plurimūqꝫ aliaꝝ ſcīaꝝ cōſiderationibꝰ ꝑmiſcent̉. vn̄ ex ore ſapīe dicit̉ Prou̓. viiUeritatē meditabit̉ guttur meū. ⁊ poſtea ſubdit. Iuſtiſūt om̄es ẜmones mei. nō eſt in eis prauū qͥd neqꝫ ꝑueſum. ⁊ ideo de eius p̄cioſitate d̓r Prou̓. iij. Precioſior ēcūctis opibus. ⁊ om̄īa q̄ deſiderant̉ huic nō valent cōparari. ¶ Cōmunitate vero ceteris p̄ponit̉. qꝛ cum aliarū ſcīaꝝ ſingule circa ſingula rerū genera occupēt̉. hecdoctrina circa om̄ia nos illuſtrat. in ip̄a enī reuelāturdiuina. docent̉ celeſtia. ⁊ terreſtria iudicant̉. et honeſtevite documenta tradūt̉ vt ſic impleri videat̉ qd̓ dicit̉ .j.Coꝝ. ij. Spūalis hō iudicat omīa. ⁊ id̓o de eius ꝯmunitate d̓r Sap̄. vij. Attīgit autē vbiqꝫ ꝓpt̓ ſuā mūdiciāvn̄ Augꝰ ī epl̓a ad voluſianū. h̓ .i. in ſacͣ ſcpͥt̉a ph̓ica qm̄oēs oīm nat̉aꝝ cauſe ī d̓o creatore ſūt. h̓ ethica. qm̄ vitabona ⁊ honeſta n̄ aliūde format̉ qͣꝫ cū ea q̄ diligēda ſūtdiligunt̉. hic eſt deus ⁊ ꝓximus. hic logica qm̄ veritaslumēqꝫ aīe rōnalis nō niſi deꝰ eſt. ¶ Fructuoſitate ꝟoalijs antefert̉. qꝛ alie ſciētie fructū habere vidēt̉ in ſola ītellectꝰ illuſtratiōe. hec vero doctrina ⁊ ītellectū ſublimiter illumīat ⁊ affectū dulciter accēdit. vn̄ dicit̉ Ecc̄ixxiiij. Spūs meus ſuꝑ mel dulcis. ⁊ ideo dicit̉ Ecc̄i. vjſapīa doctrine ẜm nomē eſt eiꝰ. qꝛ videlꝫ ſpūalem ſaporem habet quo affectui dulcit̉ ſapit. vn̄ dic̄ Augꝰ li. vijꝯfe. nō habet ille pagine ſcꝫ ſciētie ſeculares multū pictatis huius lachrymas ꝯfeſſionis. ſacrificiū tuū ſpiritūꝯtribulatum cor ꝯtritū ⁊ humiliatū ¶ Rōne igit̉ altitudinis excellentiſſimū habet doctorē. vnde d̓r Baruthiij. Hic ē deus noſter ⁊ nō eſtimabit̉ alius aduerſus eūhic adinuenit oēꝫ viā diſcipline ⁊ tradidit illam iacobpuero ſuo ⁊ iſrael dilecto ſuo. ⁊ iō d̓r Sap̄. vij. Oīm artifex docuit me ſapīaꝫ. ⁊ ideo ſapīe loquit̉ dicēs. Trāſite ad me om̄es ⁊cͣ videlicet relictis erroꝝ doctoribus ame doceamini veritatē. Eſa. liiij. Pona vniuerſos filios tuos doctos a dn̄o. ¶ Rōne ꝟo tam p̄cioſe pulchritudinis reqͥrit deſiderantiſſimū auditorē vnde ſubditqui ꝯcupiſcitis me. Sap̄. vj. p̄occupat qui ſe concupiſcunt vt priorem ſe illis oſtēdat. ⁊ ideo dicit̉ Sap̄. viij.Hāc amaui ⁊ exqͥſiui a iuuētute mea. ⁊ q̄ſiui eam ſpon

ſam mihi aſſumere. ⁊ amator factꝰ ſū forme illiꝰ. ¶ Ratione ꝟo ſue ꝯmunitatis habet materiā multiformemvn̄ dicit a generatiōibꝰ meis. id ē. a me doctis oīm nāqꝫ generationum genera. diuina ſapīa docet. Eſt enī qͣdruplex generatio. Prima qͥdem generatio diuine ꝑſone qua filiꝰ a patre ab eterno genitꝰ eſt. de qͣ in psͣ dicit̉.dn̄s dixit ad me filiꝰ meus es tu ⁊cͣ. Ex qua qͥdē generatione dat̉ intelligi etiā ꝓceſſio diuini amoris qͥ eſt ſpirituſſanctꝰ. quia pater diligit filiū vt d̓r Io. ij. Scd̓a eſtgeneratio creature qͣ tꝑaliter a deo ꝓcedit Gen̄. ij. Iſteſūt generatiōes celi et terre qn̄ create ſūt ⁊cͣ. ſpecialiterqͣꝫtum ad hoīem dicit̉ Peut̓. xxxij. Deū qͥ te genuit dereliqͥſti. cui generationi etiā peccati coruptio ꝑ ſerpentisaſtutiam eſt ſuꝑinducta. ij. Coꝝ. xj. Timeo ne ſicut ſerpens euā ſeduxit aſtutia ſua: ita corrumpāt̉ ſenſus nr̄i.Tertia ē generatio nature aſſumpte quā filius dei tꝑaliter de ꝟgine natus ē. de qua Matth̓. jͣ. xp̄i autē generatio ſic erat Luc̄. j. qd̓ enī ex te naſcet̉ ſāctum vocabilfilius dei Quarta ē regeneratio noue creature ꝑ quamin filios dei regeneramur eccl̓iaſticis ſacramētis. Io.iij. Niſi qͥs renatus fuerit ex aqua ⁊cͣ. q̄ qͥdem regeneratio valet ad hereditatē gl̓ie capeſciēdā. j. Pe. j. Regenerauit nos ī ſpē viuā ⁊ hereditatē incorruptibilem Scientie ꝟo ẜm materiā diſtinguūt̉. ⁊ ideo magiſter hͦ opꝰin quo ſub quodā cōpendio diuine ſapīe myſteria ſtuduit cōpilare. in qͣttuor libros diſtinxit. in quorū pͥmoagit de generatione eterna. ⁊ his q̄ eis cointelliguntur.In ſcd̓o d̓ generatiōe creature ⁊ corruptiōe peccati. Intertio de nature generatōe aſſumpte. ⁊ his q̄ eaꝫ conſecunt̉. In qͣrto de regeneratiōe ꝑ ſacramenta ⁊ gl̓ia eterne hereditatis. ¶ Rōne vero fructuoſitatis ſuuꝫ repletauditorē quē alie ſciētie vacuū derelinquūt. Sap̄. xiiij.Uani ſūt om̄es homīes in qͥbus nō ſubeſt ſcientia dei.hec autē ſciētia replet ſuum auditorē om̄ibꝰ ſpūalibusbonis. Sap̄. viij. Uenerūt mihi om̄ia bona pariter cūilla. ⁊ Ecc̄i. xv. Repleuit eū dn̄s ſpiritu ſapīe inte. ⁊ id̓odicit implemini. id ē. plenū fructū capiatis. Tranſite gͦad tāti doctoris diuine ſcꝫ ſapiētie auditoriū ꝯcupiſcite tam p̄cioſe pulchritudinis aſpectum. diligēter inſpicite generationū numeꝝ. vt poſſitꝭ acqͥrere plenitudīsfructū. de qͦ in psͣ. Replebimur in bonis domus tue.Ic queruntur quinqꝫ¶ Primo vtrū theologia ſit ſciā. ¶ Secūdo qͥd ſit eiꝰ ſubiectū. ¶ Tertio vtrū ſit ſapientia. ¶ Quarto de cōꝑatiōe eiꝰ ad aliasſciētias. ¶ Quinto quō doceri debeat.O primuꝫ ſic p̄cedit̉. ⁊ videt̉ ꝙ theologia nonſit ſciētia. Omīs enī ſciētia eſt de apparētibꝰ.ſꝫ theologia eſt de credibilibꝰ que nō ſunt apparētia Heb̓. xj. Fides eſt ſub̓a rerum ſperā(darū argumētuꝫ nō apparētū. gͦ theologia nō eſt ſciētia¶ Pͣ Cuiuſlibet ſciētie pͥncipium eſt intellectꝰ theologie. aūt ītellectus nō eſt pͥncipiū ſed finis. Eſa. vij. ẜm illud niſi credideritis nō intelligetꝭ. gͦ theologia nō ē ſcientia. ¶ PͣPrima pͥncipia in ſciētijs ſunt om̄ibꝰ nota⁊ de qͥbus dubitari nō pōt. ſed articuli fidei qͥ ſūt quaſipͥncipia theologie nō ſūt om̄ibꝰ noti ⁊ dubiū recipiuntgͦ theologia nō eſt ſciētia. ¶ Pͣ Sciētia ẜm Augꝭ. xij. d̓trini. pͥncipaliter eſt de rebus humanis. vn̄ ſciētia ponit̉ꝑfectio inferioris rōnis que tꝑalia diſponit. theologiaaūt pͥncipaliter ordinat̉ ad diuina. gͦ nō ē ſcīa. ¶ Sedꝯtra eſt qd̓ apl̓s dicit. j. Coꝝ. viij. de his aūt q̄ idolis ſacrificant̉. ſcimꝰ ꝙ omnē ſcientiā habemꝰ. ſꝫ hoc ad nullam aliā ſciētiā ꝑtinet niſi ad theologiā. gͦ theologia eſtſciētia. ¶ Pͣ Augꝰ. xij. de tri. dicit. illud tm̄ huic ſciētie