quantitatis differentiā ab eo in qͣꝫtum cōmittit̉. gͦ nonpoteſt hō deo ſatiſfacere ¶ Pͣ. Seruus qꝛ totū qd̓ habet eſt dn̄i nō poteſt dampno illato domino ſatiſfacereqꝛ nichil poteſt recōpēſare cuꝫ ergo totū qd̓ habet hō ſitdn̄i nō poteſt homo deo ſatiſface̓ ¶ Pͣ. Dicit. greg. Factus ē dignus malo eterno qͥ in ſe ꝑimit bonū qd̓ poterateē eternū. ſed ꝑminꝰ nō poteſt ſatiſfieri d̓ maiori debitoergo ꝑ ſolutionē cuiuſcūqꝫ rei tꝑal̓ nō poteſt fie̓i ſatiſfatio de pctō ¶ Cōtra Iero. dicit qͥ dicit deū hōi aliqͥd impoſſibile precepiſſe anathema ſit ſed ſatiſfactio eſt in p̄cepto. luc. 3. Facite dignos fructꝰ poīe gͦ poſſibile eſt deoſatiſfacere. ¶ Pͣ. Quāto inqͥt peccator ē miſericordior tāto faciliꝰ poteſt fieri ſatiſfactio ſed deꝰ oī homīe ē miſericordior ergo facilius poteſt ſibi fieri ſatiſfactio qͣꝫ alicuihomini ſed hō hoc poteſt gͦ ⁊c̄ ¶ ℟. circa hͦ ſūt iij. oppīnes. Quidā em̄ dicunt ꝙ ſatiſfactio condigna debeat equari offenſe. offenſa aūt dīna ex ꝑte auerſionis ſit infinita ex ꝑte ꝯuerſionis finita. iō ex ꝑte auerſiōis deꝰ gratis offenſā remittit ſed ex parte cōuerſiōis hō ſatiſfacit.¶ Sꝫ cōtra hͦ eſt ꝙ ſatiſfactio non rn̄det pctō niſi ẜm qeſt offenſa dei qd̓ nō habet ex ꝑte ꝯuerſiōis ſed ſolū ex ꝑte auerſionis. Alij dicūt ꝙ quātū ad auerſionē ꝓ pctō ſatiſfieri poteſt virtute meriti xp̄i qd̓ qͦdamodo fuit infinitū cū eſſet meritū dei ⁊ homīs ¶ Sꝫ ꝯͣ hͦ eſt ꝙ ſi nō īterueniſſet meritū xp̄i ſi gr̄a homini habet̉ poſſet hō de peccato ſatiſfacere ſed ꝓ tāto habet hec poſitō veritatē. qꝛ ꝑfidem mediatoris gratia datur credē tibꝰ. Iō alij dicūtꝙ ſatiſfactio equatur offenſe ꝓut ē gr̄a informata nō ꝓeqͥualētia ſed ẜm acceptionē diuinā qꝛ deus rōne gratioſic eam acceptat ac ſi eēt offenſe eqͥualens ⁊ ita ex diuiuamiſericordiā acceptare habet infinitatem. ſicut ex diuina maieſtate leſa habet offenſa īfinitatem ⁊ ſic patet reſponſio ad primum argumētum ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ non eſtſimile de ẜuo hōis ⁊ dei qꝛ totū qd̓ habet ſeruꝰ hōis itaeſt domī ꝙ nō ē ẜui ẜ qd̓ habet ſeruꝰ dei ita ē dn̄i ꝙ etiāſerui ꝓpter arbitrij libertatē ſibi datā ¶ Ad. iij. d̓ Gregdicendū ꝙ qͣꝫuis meritum homīs ꝑ ſe nō ſufficeret ſatifacere tn̄ ip̄m cum gr̄atia dei fauēte vt acceptet̉ in infinitum poteſt ſimpliciter eē cauſa ſatiſfactiōis ⁊ p̄cipue ẜmqͣꝫ ad hͦ iuuat meritum xp̄i.O ẜm ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ poſſit de vnopeccato ſin̄ alio ſatiſfacere eoꝝ q̄ non hn̄t connexionē adinuicē vnū poteſt auferri ſine alioſed pct̄a nō habēt adinuicē ꝯnexionē gͦ vnumpoteſt ꝑ ſatiſfactionem tolli ſine altero ¶ Pͣ. Uidet̉ ꝙ d̓peccato dimiſſo in ꝯtritione poſſit ſatiſfieri extra carit.tem daniel̓. iiij. dicitur pctā tua el̓oſīs redime. ſꝫ adhucipſe peccator erat gͦ poteſt exiſtēs in peccato ſatiſfacere¶ Pͣ. videt̉ ꝙ ſatiſfactio in pctō mortali fctā pꝰ caritatēvaleat ſuꝑ illud numeri .xxv. Si atenuatꝰ fuerit fratertuꝰ dicit glo. ꝙ fructꝰ bōe ꝯuerſatōis debꝫ ei cōputari extēpe quo peccauit ergo redeūt alia oꝑa in ꝯputatōnē d̓i¶ Pͣ. Si nō reuiuiſcerent. ergo eſſent iteranda ergo cuipreceptū eſt vt vadat vltra mare ſi iuit. iterū tenetur ire¶ Contra. impoſſibile eſt ꝙ aliquis ſatiſfaciat niſi deoplacet ſed nullus illoꝝ in ſatiſfaciendo deo placet cumin peccato exiſtat. nullus ergo poteſt ſatiſfacere. ¶dicendum ſicut iam apparet. ſatiſfactio non eſt ſufficiens niſi ꝓut ē deo accepta. accepta autē nō eſt niſi ꝑ gratiā iō vt ſit ſufficiēs ſatiſfactō oportet ꝙ ſit informata gͣtia. gratia autē oī peccato opponitur ideo homo nō poteſt in mortali exiſtens de alio ſatiſfaceret cum gratia careat. nec de peccato in ꝯtritiōe dimiſſo ſi in pecatū incidit nec cum in pctō ſatiſfactio facta ſit accepta vel viuapoſt gratie recuꝑationē nec aceptatur nec viuificat̉ quianō poteſt reuiuiſcere qd̓ vita caruit ¶ Ad i. eoꝝ q̄ nō habent ꝯnexionē. dicendū ꝙ qͣꝫuis nō habent connexionē

in eſſentia hn̄t tamē in effectuꝫ ex ꝑte auerſionis ex quaparte habuit pctm̄ dimitti ⁊ ideo non poteſt dimitti vnum ſine altero ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ conſiliū dan. intelligiturꝙ a pctō ceſſaret ⁊ peniteret ⁊ ſic ꝑ elemoſinas ſatiſfaceret ¶ Ad. iij. ꝙ fructꝰ bone ꝯuerſatōis. dd̓ ꝙ ſic ītelligitur ex tꝑe qͣ peccauit .i. a tꝑe a qͦ a peccato ceſſauit ¶ Ad.iiij. dd̓. ꝙ qͣꝫuis non ſit abſolutꝰ a pena ꝯdigna ſatiſfactoria abſolutꝰ tn̄ eſt ab ea que iniūcta fuit ab homīe. dicit̉enim quis obligari ad penā pctī. vno mō ex ip̄o peccatireatu. ſecundo ex precepto eccleſie quo penitēs ligatur īabſolutōne quāuis aūt ſatiſfaciēs in mortali iuxta p̄ceptum ecc̄e aut precepto eccleſie ſe abſoluat non tn̄ a reatu pene debite peccato. Uidet̉ tn̄ qͥbuſdaꝫ circa oꝑa ſatiſfactoria diſtinguendū. Nam quedā ſunt exqͦ aliqͥ effectꝰ manent quaſi q̄dam oꝑa operata. ſicut diminutōſubſtancie ⁊ releuatio pauꝑuꝫ manet ex elemoſynis et hͦinquātuꝫ manet poſſunt ꝑ aꝓpbationē eius q̄ ad gratiāredit ſatiſfactoria fieri non rōe operis operantꝭ p̄cedētꝭſed ſequentis ⁊ ideo hͦ non oportꝫ iterari Quedam veroſunt in quibꝰ non māet aliquid huiuſmodi ⁊ ideo ſunttotaliter iteranda.D. iij. ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ ſatiſfactio nonfiat ꝑ opera penalia. ſatiſfactio fit ꝑ quandaꝫrecompenſationē ſꝫ per oꝑa penalia nulla fitdeo recōpēſatio qꝛ nō delectat̉ ī penis noſtrꝭergo nec ſatiſfactio ¶ Pͣ. Quia qͣꝫto opera ex maiori caritate fiunt tanto minus penalia ſunt. gͦ qͣꝫto ex maioricaritate facta tāto minꝰ eſſent ſatiſfactoria. hͦ aūt ē fl̓mqꝛ dicitur. luc̄. vij. dimittūtur ei pctā multa qꝛ. di. mul.gͦfalſum ē ꝙ ꝑ opera pēalia ſemper fiat ſatiſfactio ¶ Pͣ.Uidetur ꝙ nec ꝑ flagella a deo inmiſſa ſatiſfactio tātuꝫbonoꝝ ē ſꝫ huiuſmōi flagella inducūt̉ malis ⁊ precipueeis debent̉ ergo non poſſūt eē ſatiſfactoria. ¶ Contra.Grg. dicit. Iuſtū eſt vt peccator tanto maioria ſibi inferat lamēta ꝑ penitētiam qͣꝫto maiorā delectamēta ītulit ꝑ culpam ¶ Pͣ. Amb̓. dicit ⁊ ſi fides .i. pctī ꝯſciētia dedit pēa ſatiſfacit ergo etiā flagella ſūt ſatiſfactoria ¶ ℟Cum ſatiſſactio ī qͣdamequalitate iuſtitie ꝯſiſtat oꝑtetꝙ homo ſatiſfaciēdo ſuppleat qd̓ diminutū fuit in peccato ⁊ diminuat qd̓ in pctō ſuꝑfluū fuit. in peccato hōnimis voluntatē ſuam ſequēs volūtati dei nō ſe ſubiec̄et ideo oportet ꝙ in ſatiſfactione oꝑa penalia cōtra voluntateꝫ ſuā aſſumat in honorē dei vel etiā penas aliunde illatas volūtarie ſuſtineat ¶ Ad. j. dd̓ ꝙ qͣꝫuis deus non delectet̉ in pena vt eſt pena tn̄ in ea delectat̉ vt ēiuſta. homo autē honoreꝫ que deo ſubtraxit ꝑ offenſaꝫrecōpenſat ꝑ penitentiā ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ ſicut difficultasex parte operis nō ex ꝑte volūtatis ip̄iꝰ operantis augꝫmeritum. ita penalitas illa auget ſatiſfactionē. cum ſit īgenere operis non in volūtate oꝑantis difficultas eniꝫq̄ ex ī ꝓmptitudīe voluntatꝭ ē meritū diminuit qd̓ augꝫcontraria facultas ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ quāuis flagella cōiaſint bonis ⁊ malis qꝛ tamē non ſunt ſatiſfactoria niſi ꝓvt voluntarie collocantur ideo cū mali ea nō volūtarieſuſtineant. non poſſunt ꝑ ea ſatiſfacere ſicut ⁊ boni.D. iiij. ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ inconuenient̓enumerent̉ opera ſatiſfactoria cum dicitur ꝙſint. iij. Elymoſina. ieiuniū. ⁊ oratio. opus ſatiſfactoriuꝫ eſſe penale. ſꝫ oratio non habet penam ſed ē contra triſtitiam pene medicina. Un̄ d̓r. Iae..v. triſtatur aliqͥs in vobis oret ⁊ pſallat gͦ non debet cōputari int̓ opera ſattifactoria ¶ Pͣ. Omne pctm̄ vel eſtcarnale vl̓ ſpirituale ſed ſicut dicit. Iero. Ieiunio ſanātur peſtes corporis oratione peſtes mētis. gͦ non debeteſſe ad opus ſatiſfactoriū ¶ Pͣ. Satiſfactio neceſſaria ēad emendationē peccatoꝝ ſed elymoſīa ab oībꝰ peccatꝭemēdāt. Luc̄. xj. date el̓o ſynā ⁊ ecce oīa munda ſūt vo-