LI.III

ram vtpote ꝑ euangelium vel reliquias qͣꝫ per deum.PMaior reputatur blaſphemia iurare ꝑ ocl̓os deiqꝫ ꝑ deum. ergo maior eſt cōtemptus ꝑiurare ꝑ oculosdei qͣꝫ ꝑ deum. ergo maius ꝑiurtum. ¶ Contra maiuseſt peccatum cōtemnere veritatem increatam qͣꝫ creatāergo deum qͣꝫ creaturam. ergo ꝑiurare ꝑ deum qͣꝫ ꝑ creaturam. ¶ Pͣ Illud qd̓ eſt magis ꝯtra p̄ceptum diuinūeſt maius peccatum. ſed ꝑiurium ꝑ deum eſt magis cōtra p̄ceptuꝫ diuinū. quia ibi directe ⁊ īmediate aſſumitur nomen dei inuanū. in ꝑiurio vero ꝑ creaturam nō.ergo ⁊ maius peccatum eſt ꝑiurium ꝑ deuꝫ qͣꝫ ꝑ creaturam. ¶ ℟. dicendum ꝙ maius eē peccatum vnum altro poteſt eſſe dupliciter. aut ꝑ ſe ⁊ ẜm naturam ꝓprij generis. aut ꝑ accidens ꝓpter aliquid additum. pͥmo modo ꝑiurium ꝑ deum ē maius peccatum vt ait h̓ Chryẜ.Scd̓o modo poteſt eſſe aliquādo maius peccatum ꝑiurare ꝑ creatura vt ꝑ euāgelium vel corpus chriſti rōneſollēnitatis vel rōne cōtemptus maioris vel rōne ſcandali vel ꝯſcientie. vel alicuius huiuſmodi ¶ Ad primūde templo dicenduꝫ ꝙ qͣꝫuis iurans in templo iuret indeo tacite non tamē expreſſe. vel dicenduꝫ ꝙ qui iurat ītemplo iurat in eo vt eſt dei veſtigiuꝫ. vnde nihil aliudcōtempnit in eo niſi deum. vel dicendū ꝙ quia creatura reſpectu dei nihil eſt ideo nihil addit vltra deuꝫ neqꝫſupra. vnde non duo ſed vnum cōtēpnitur. ¶ Ad ſcd̓mde maiori ſollēnitate dicendū ꝙ tale ꝑiuriuꝫ eſt maiuspeccatum ꝑ accidens ꝓpter ſollēnitatem non ꝑ ſe ¶ Adtertium de blaſphemia dicendū ꝙ ī creaturis illis magis cōtēpnitur deus a blaſphemātibus qͣꝫ in ſeip̄o contēpnitur enī incarnatōis beneficiū in quo maxime deibonitas ⁊ charitas nobis oſtenditur. Unde maior eſtblaſphemia ꝑ accidens ratione cōtemptus. ¶ Ad duoargumēta cōtraria reſpondēdū ꝙ peiꝰ eſt ꝑiuriū ꝑ deūꝑ ſe loquēdo ⁊ ceteris paribus.Irca ſcd̓ꝫ querunturtria. ¶ Primo ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ iurare non ſit ꝑ ſe bonum. omnis actus cuiꝰcōſuetudo mala eſt malus eſt. ſed cōſuetudo iurandi mala eſt. Ecc̄i. xxxiij. iurationi nō aſſueſcatos tuum. ergo iurare malum eſt. ¶ Pͣ Iurare ſimpliciter ſine additione cauſe. eſt iurare ꝓ nihilo. ⁊ hoc ē aſſumere nomen dei inuanum. ergo cum hoc ſit ꝑ ſe maluꝫiurare eſt malum ꝑ ſc. ¶ Pͣ Uidetur ꝙ in nullo caſu ſitlicitum iurare. iurare enim vniuerſaliter eſt ꝓhibitum.Matth̓. v. Ego aūt dico vobis non iurare omnino. ergo vniuerſaliter eſt illicitum. ¶ Pͣ In ſortibus ⁊ iudicijs que fiunt ꝑ ignem ⁊ aquam vel ꝑ duellum expectatur diuinuꝫ teſtimoniū. ⁊ ꝓpter hoc ſunt ꝓhibita. quiaibi videtur eſſe q̄dam dei temptatio ſed iuramentuꝫ eſtinuocatio diuini teſtimonij. ergo eſt illicitum. ¶ Contra iurare eſt vt ait Augꝰ ius veritatis deo reddere. etalibi dicit ꝙ iurare eſt deum teſtem veritatis adhibereſed horum vtrūqꝫ eſt bonuꝫ. ergo iurare eſt bonū. ¶Angelus iuraſſe legitur Apoc̄. x. Iurauit ꝑ viuente inſecula ſeculoruꝫ ⁊cͣ. et ſimiliter apoſtolꝰ. ij. Coꝝ. j. Egoteſtem inuoco deum in anima mea ⁊cͣ. et tamen nō peccauerunt. ergo iurare non ſemꝑ eſt peccatuꝫ ¶ ℟. ſicutin genere boni naturalis duo ſunt bonorum genera q̄dam ſcꝫ ꝓpter ſe appetēda vt ſanari. quedam vero ꝓpteraliud tm̄ vt mederi. ita in genere boni moralis: qͥdamſunt bona que ꝓpter ſe appetēda ſunt vt actus virtutuꝫquędā non niſi ꝓpter aliud ex aliqua neceſſitate vt cureanimarum. non quia male. ſed quia periculoſe. ex hͦ genere eſt iuramentum. eſt enī bonum quoddā periculoſum ꝓpter lubricum lingue ⁊ facilem ꝯtemptum ⁊ irre-

uerentiam nomīs diuini. ideo ꝑ ſe non eſt appetenduꝫſed ꝓpter alterum ſcꝫ ꝓpter aliquā neceſſitatem vel vtlitatem. non quia ſit in ſe malum. ſed quia eſt occaſioꝓpinqua mali. id eſt. ꝑiculoſum. quia ergo ſe exponerrei ꝑiculoſe paſſim ⁊ indifferēter malum eſt. ſed cum debita cautela ⁊ ex neceſſitate aliqua non eſt malum ſꝫ bonum. ideo qͣꝫuis iurare non ſit malum. quia tn̄ eſt periculoſum. ideo paſſim ⁊ ſine cauſa iurare eſt malum. cuꝫdebita cautela ⁊ neceſſitate nō eſt malū ſed bonum ⁊ licitum ¶ Ad primū ꝙ cōſuetudo iurandi eſt mala. dicēdum ꝙ hoc non eſt. quia iurare ſit in ſe malum ſed periculoſum. ⁊ ideo ꝑ accidens ꝯſuetudo iurandi eſt mala¶ Ad ſcd̓m iurare ſimpliciter ſine additione cauſe ē iurare ꝓ nihilo. dicendū ꝙ non eſt verū. naꝫ iurare ſimpliciter qͣꝫuis non ponat de ſe cauſam iurandi nō tamēexcludit eam. iurare vero ꝓ nihilo excludit cauſaꝫ iurādi. vnde vbicunqꝫ ꝯtingit iurare contingit ſimpliciteriurare non tamē ꝓ nihilo iurare ¶ Ad tertium Mar.v. non iurare omnino. dicendū ꝙ hic prohibetur facilitas iurandi ꝓpter periculuꝫ vt ſcꝫ quis non ex quacūqꝫcauſa iuret ⁊ non ſimpliciter iuramētū. ¶ Ad qͣrtuꝫ deſortibus dicendū ꝙ nō eſt ſimile quia ibi inducit̉ diuinum teſtimoniū ad rem omnino incertam ⁊ determinatur ei modus teſtificādi. ſed in iuramēto certus ē isqͥ iurat. lꝫ non is cui iuratur.O ſcd̓m ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ omne iuramentum etiam illicitum ſit ſeruādum. dicitAugꝰ ꝙ meretrix que iurat ſe ſeruaturam fidem leccatori mala eſt ei adherendo ſed peior fideꝫ nōẜuando. ergo videtur ꝙ iuramentū illud lꝫ illicituꝫ ſitſeruandum. ¶ Pͣ Ioſue ſeruauit iuramentum factumgabaonitis contra p̄ceptum dn̄i tale eſt i ſꝫ llicitū. ergoẜuandum eſt iuramentū illicituꝫ. ¶ Pͣ videtur ꝙ nonomne iuramentum licitum ſit ſeruandum qui iurat ſenunqͣꝫ intrare religionē iurat licitum nihilominꝰ tamēpoteſt intrare ſine peccato. ergo non om̄e iuramentū licitum eſt ẜuandum. ¶ Pͣ Qui iurat ſe nunqͣꝫ futuꝝ epiſcopum nihilominꝰ ꝓ neceſſitate eccl̓ie ⁊ mandato ſuperioris tenetur ſuſcipere epiſcopatum. ergo nō omneiuramentū qͣꝫuis licitū eſt ẜuandū. ¶ Contra dicit canon. iuramentū non eſt vinculum iniquitatis. ergo nōligat ad illicitum. ¶ Pͣ dicit yſid̓. ꝙ omne iuramentūeſt ſeruandū qd̓ ẜuatum non vergit in interituꝫ ſaluteterne. ergo ſi vergit non eſt ẜuandū. ergo iuramentuꝫillicitū non eſt ſeruandū. ¶ ℟º dicendū ꝙ duplex ē iuramentū quoddam aſſertoriū de p̄terito. quoddam ꝓmiſſorium d̓ futuro. ſicut aūt mat̓ia debita iuramentiaſſertorij eſt verum ⁊ non falſū. ita mat̓ia iuramenti ꝓmiſſorij bonū ⁊ nō malū. qui enī iurat malū obligaturqͥdem ad peccatum male iurādo. ſed nō obligatur ad iplendū illud qd̓ male iurauit. ¶ Notandū ergo ꝙ illd̓qd̓ iurando ꝓmittitur aut eſt totaliter ⁊ aꝑte malum. ⁊tunc auctoritate ꝓpria eſt frangandū. ſi totaliter ⁊ aꝑtebonum nullatenus eſt frangendū. ſi partim bonū partim malum. ꝑtim eſt tenendum ꝑtim frangendū. ſi vero dubium non eſt auctoritate ꝓpria ſed ſuꝑioris interp̄tatione frangendū. ¶ Ad primū de meretrice dicēdūꝙ in iuramento meretricis duo ſunt. vnuꝫ qd̓ adherebit iſti. hoc eſt malum alterum ꝙ non alteri. ⁊ hoc ē bonum. ⁊ in hoc frangendo iuramentū peccat grauius qͣꝫſeruando. quia dum ſeruat peccat fornicando. ⁊ non hiurādo. ſed dū adheret alteri peccat vtroqꝫ mō ¶ Ad. ijde gabaonitꝭ dd̓m ꝙ ioſue ẜuauit vtrūqꝫ ⁊ p̄ceptū ⁊ ſuramētū. iuramētū ꝗdē ī hͦ ꝙ n̄ eos īterfecit morte natali. p̄ceptum vero in hoc ꝙ eos interfecit morte ciuili redigēdo in ẜuituteꝫ. vnde dicit Amb̓. ꝙ mulctauit eos