DI.BXA
aut alicuiꝰ qͥ cōmēdat̉ nō de ꝑfectiōe ꝟtutis. ſed de ꝓfectu ad v̓tute ſicut obſtetrices cōmēdāt̉ ꝙ in hͦ ꝓfecerūtqd̓ nō in dānū alicuiꝰ. ſꝫ ī obſequiū diuinuꝫ mētite ſūtaut ſūt ꝟba alicuius qͥ cōmēdat̉ de ꝑfectiōe ꝟtutis ⁊ inexemplū ꝓponit̉. ⁊ tūc ē eadē rō ſicut de v̓bis ſcpͥture.O tertiū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ oē mēdacium ſitpctm̄ mortale. nullꝰ ꝑdit̉ niſi ꝓpter mortale.ſꝫ oīs qͥ loqͥt̉ mēdaciū ꝑdit̉. ẜm illud psͣ. ꝑdesCom̄s ⁊cͣ. gͦ omne mendaciū eſt pctm̄ mortale.¶ Pͣ Si mēdaciū excuſet̉ a pctō mortali p̄cipue menvacium officioſum tale eſſe videt̉. ſꝫ hoc ē mortale ſicutdicit Grego. de mēdacio obſtetricuꝫ in glo. ſuꝑ Exo. j.benignitatis eorū merces q̄ in eterna vita remuneraripoterat ꝑ culpā mēdacij ī tꝑalē recōpēſatōꝫ mutata ē. gͦoē mēdaciū pctm̄ ē mortale. ¶ Pͣ Impugnatio veritatis agnite peccatū mortale eſt cū ſit vna ſpēs peccati inſpiritū ſāctū. ſꝫ oē mendaciū impugnat veritatē agnitāgē pctm̄ ī ſpiritūſāctū ¶ Cōtra ſuꝑ Exo. iij. dic̄ Greꝙ infirmis ꝓpter ꝯſeruadā vitā alterius mētiri ꝯcediſſꝫ nullū mortale ꝯcedit̉. gͦ nō om̄e mēdaciū ē mortale.¶ Pͣ Gregꝰ dicit ꝙ mēdaciū officioſū facile credimusrelaxari. ſꝫ pctm̄ ex h̓ d̓r veniale qd̓ facile remittit̉. gͦ mēdaciū officioſuꝫ ē veniale. ¶ ℟º dd̓m ꝙ mortale eſt qd̓pͥuat ⁊ auertit a vita. vita ꝟo conſiſtit ī charitate dei etꝓximi mēdaciū gͦ qd̓ auertit a charitate vl̓ dei vt ꝑnicioſum qd̓ fit ī doctrina religiōis vel ꝓximi vt alia duo ꝑnicioſa pctm̄ mortale ē. mēdaciū ꝟo qd̓ n̄ auertit a charitate dei vel ꝓximi vt officioſū ⁊ iocoſū non ē mortaleſꝫ veniale. ¶ Ad pͥmū de pſal. dd̓m ꝙ illud ītelligit̉ demēdacio ꝑnicioſo tm̄. ¶ Ad ſcd̓m de obſtetricibꝰ dd̓mꝙ in oꝑe obſtetricū duo fuerūt intentio ꝯẜuādi pueroshebreoꝝ. ⁊ intentio fallēdi egyptios hͦ fuit pctm̄. ſed intentio liberandi fuerit pia. ⁊ lꝫ nō fuit meritoria ꝓpt̓ mēdacium annexū. fuit tn̄ ad meritū diſpoſitiua. ⁊ ſic ītelligit̉ qd̓ dicit. Hieroꝰ ꝙ edificauit illis domos ſpūalesnō ꝓpter eaꝝ meritum de cōdigno ſꝫ de congruo votediſpoſitione ad meritū. dictū aūt Grego. ītelligit̉ d̓ cōputatōe mercedis nō quā iā meruiſſent ſꝫ quā illo oꝑemereri potuiſſent. ſi eoꝝ benignitas gr̄a informata fuiſſet pͥma nāqꝫ cōmutatio nō p̄t fieri niſi ꝑ mortale. ſedſcd̓a etiā p̄t fieri ꝑ veniale. ¶ Ad illud de impugnatiōeveritatis agnite dd̓m ꝙ qͣꝫuis ī oī mendacio deſeraturnō tn̄ directe impugnat̉.O qͣrtum ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ viro ꝑfectomētiri ſit pctm̄ mortale. dicit Augꝰ in lr̄a ꝑCfecto nō conuenit mentiri ꝓ alterius vitandū ẜuat vitā alterius ꝑdat ſuā. gͦ mendaciū officioſū eieſt pctm̄ mortale gͦ multomagis qd̓cūqꝫ alid̓ medaciuꝫP Dicit magiſter ī lr̄a ꝙ ꝑfectis viris etiā mēdaciuofficioſū vel iocoſū dānabile ē. gͦ ⁊ mortale pctm̄. ¶Perfectus mētiendo alijs exemplū paſſim mentienopſtat. ergo dicto minꝰ recto occaſionē ruine p̄ſtat. ergoſcādalizat. ⁊ ſic peccat mortaliter. ¶ Cōtra ī infinitumdiſtat veniale ⁊ mortale pctm̄. nulla vero circūſtātia agrauat pctm̄ in infinitū. gͦ cum ꝑfectio ſit q̄dam circūſtantia nō facit de veniali mortale pctm̄. ¶ Pͣ Nullꝰ tonet̉ ad aliqͥd p̄ciſe niſi ex p̄cepto vel voto. ſed nō mētiriꝑfectꝰ nō hꝫ ſpecialit̓ ī p̄cepto vl̓ ī voto. gͦ nō tenet̉ ad nōmentiendū plꝰ qͣꝫ alij. ¶ ℟º dicendum ꝙ nihil viro:fecto ē pctm̄ mortale qd̓ nō ē viro imꝑfecto niſi ſit ꝯͣ eiꝰvotum qꝛ ad hͦ vltra virū imꝑfectū tenet̉. ꝑfectio enī genus peccati nō mutat ſꝫ quātitatē auget. vn̄ cū ad nonmētiēdū nō obligauerit ſe ex voto. id̓o mētiri ei non ſꝑpctm̄ ē mortale. ſicut nec viro imꝑfecto qͣꝫuis grauiuspctm̄ ſit ei mēdaciū. ¶ Ad pͥmū de Augꝭ. dd̓m ꝙ ꝑdcrevitā dupliciter eſt vel ꝑ cauſam īmediatā. ⁊ ſic ꝑdit̉ per
qd̓rūqꝫ mortale vel diſpoſitōeꝫ ꝓpinquā. ⁊ ſic ꝑ gͣue velniale. ¶ Ad illud magiſtri dd̓m ꝙ mēdaciū viri ꝑfectiē dānabile ꝑ diſpoſitōeꝫ nō ꝑ cauſā. ¶ Ad tertiū de ſcādalo dd̓ꝫ ꝙ ſi ꝑ mēdaciū ſcandalū facit qd̓ ſit mortalepctm̄ eiꝰ mēdaciū ē mortale rōne annexi. ⁊ ſil̓iter eēt ſiex mēdacio imꝑfecti ſcādalū eēt. ſꝫ nō ita facile pōt eſſeannexū ꝙ faciat ip̄m eē mortale. qꝛ non ſemꝑ qͣꝫtum inſe eſt p̄bet occaſionē ruine.Recipue ſi vteretur.Hoc dicit inqͣꝫtū multiplicatio venialiuꝫdiſponit ad mortale. vt ab īmūdicia corꝑali aliquē tueat̉. ſꝫ qͥd faciēdū ē ip̄i mulieri ſi ꝓpt̓ īmūdiciā q̄rat̉. qͥdā dicūt ꝙ ſi ꝓpoſitū nō ꝯſentiēdi hꝫ. non debet venialiter peccare. ſꝫ debet ſpem ſuā ī deū ponere qͥnō patit̉ tēptare ſupra poſſe. Alij aūt dicūt ꝙ debet veniale pctm̄ cōmittere maxīe ſi ſentit ſe imꝑfectaꝫ potiꝰqͣꝫ incurrat mortalis peccati ꝑiculū. Sꝫ hͦ ē ꝯͣ rōneꝫ peccati ꝙ ſit debitū vel eligibile. vnde ī ſe ꝯtradictiōeꝫ implicat. nec oē mēdaciū iſto p̄cepto ꝓhiberi. intelligēdūē directe ſic̄ ꝯtrariū p̄cepto. nec p̄dicta deſcpͥtōe mendaciū ioci includi. veꝝ ē ſi ītelligat̉ ītētio fallēdi ẜm ꝙ fat̓lacia ē. nō tm̄ in dicēte ſꝫ etiā in audiēte qͥ fallit̓.¶ DI.XXXIXUnc de ꝑiurio videamus ⁊cͣ. ¶ Hic pͥmo q̄rit̉ ⁊ videt̉ ꝙ om̄e ꝑIiuriū ſit mortale. qd̓ ē directe ꝯͣ dei p̄ceptueſt mortale pctm̄. ſꝫ oē ꝑiurium ē hmōi. qꝛ ē ꝯͣ illud p̄ceptū. nō aſſumes nomē dei tui in vanū. gͦ om̄ē ꝑiuriū ēpctm̄ mortale. ¶ Pͣ Augꝰ ī quodā ẜmone dicit ꝙ falſaiuratio ē ꝑnicioſa. ſꝫ nihil d̓r ꝑnicioſū niſi pctm̄ mortale. gͦ oīs falſa iuratio eſt pctm̄ mortale. ¶ PͣMaiꝰ peccatū ī genere ē ꝑiuriū qͣꝫ mēdaciū. gͦ cū mēdaciū ſemperſit adminꝰ veniale peccatū ꝑiuriū ſꝑ erit mortale pctm̄¶ Cōtra ſicut ꝯtingit mētiri ioco ſe. ita ꝑiurare. ſꝫ mendatiū iocoſū ē veniale pctm̄. gͦ a ſil̓i ꝑiuriū iocoſum p̄teē veniale pctm̄. ¶ Pͣ Nō impletio iuramēti ꝑiuriū eſtſꝫ nō oīs qͥ nō implet peccat mortaliter vt ſi habeat legtimū impedimētū. gͦ nō oē ꝑiuriū ē pctm̄ mortale ¶ ℟dd̓m ꝙ ꝑiurīū d̓r iuramētū inordinatū aut iuramētuꝫeſt ſollennizatū vt illud qd̓ fit coram iudice ſupra ſacroſancta. ⁊ ſic ꝑiuriū ē gͣue ⁊ mortale aut nō ſollēnizatuꝫ⁊ tūc aut ē dcliberatū cū debita deliberatōe. ⁊ tūc ſi falſū iurat ꝑcipiēs eē falſū ⁊ ꝑcipiēs ſe iurare peccat mortaliter. Si aūt nō ē ſollēne nec cum deliberatōe vt accidit ī cōi ẜmone tūc d̓r eē gͦue veniale. ⁊ hͦ ideo. qꝛ actusmoralis nō ꝑfecte hꝫ ſuaꝫ ſpēm an̄ deliberatōem rōnis¶ Ad pͥmū gͦ ꝙ oē ꝑiuriū ē ꝯtra dei p̄ceptuꝫ dd̓m ꝙ nōeſt verū de quolibet. ſꝫ de illo ſolū qd̓ cū plena deliberatio ⁊ ꝯſēſu ꝓfert̉. ſic̄ etiā delectatio ꝯcupiſcētie p̄ueniēsdeliberatōꝫ nō ē ꝯͣ p̄ceptū nō ꝯcupiſcēdi ¶ Ad. ij. d̓ ꝑnicioſa iuratione dd̓m ꝙ falſa iuratio nō d̓r ꝑnicioſa niſiqn̄ ē cū plena deliberatiōe iurātis. ¶ Ad tertiū maiuspctm̄ ī gene̓ ē ꝑiuriū dd̓m ꝙ qͣꝫuis ſit maius pctm̄ ī genere nō tn̄ oꝑtet in qͣlibet ſpecie. vn̄ qͣꝫuis genus ꝑiurijpeius ſit gene̓ mēdacij tn̄ aliqua ſpēs ꝑiurij nō ē peioraliqua ſpecie mēdacij.D ſcd̓m ſic proceditur ⁊ videtur ꝙ maius ſitpeccatum ꝑiurare per creaturam qͣꝫ ꝑ deum.Matth̓. xxiij. qui iurat in templo iurat in tēplo ⁊ in deo. ergo qui ꝑiurat ꝑ templum ꝑiuꝫrat ꝑ templum ⁊ ꝑ deum. ſed peius eſt duo cōtempnereqͣꝫ vnum ſolum. ergo maius eſt peccatum ¶ Pͣ Ubi eſtmaior ſollēnitas in iurando maius eſt peccatum in ꝑiurando. ſed maior eſt ſollēnitas in iurando ꝑ creatu-