Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.XXXIII

dici de deo ab eterno. ⁊ iō ab eterno ꝯuenit deo dilectio affectꝰ qͣꝫuis n̄ effectꝰ. Ad tertiū ꝙ deꝰ nō volebatab etecno eſſe creaturas. dd̓m ꝙ ſi abeterno determīahoc verbū volebat falſa eſt: ſi determinat hoc v̓bū eſſevera eſt qꝛ ab eterno volebat eſſe creaturās. ſed nō easeſſe ab eterno. ſed ẜm ordinē ſue ſapiētie. voluit em̄ abeterno creaturaꝝ ꝓductionē ſed non voluit ꝓducereeas ab eterno.D quartū ſic ꝓcedit̉. ⁊ vid̓r ꝙ deꝰ oīa equal̓rdiligat. cognitionē ꝯſequit̉ dilectio. ſed deeqͣliter cognoſcit oēm creaturā. gͦ eqͣliter diligit. Pͣ. Deꝰ eodē mō ſe hꝫ ad oīa ẜm beatūDioni. dilectio vero dei dicit habitudinē eius ad creaturā. gͦ eodē mō diligit oēm creaturā. gͦ equaliter.Idē actꝰ nō pōt eſſe intēſior ⁊ remiſſior niſi ẜm diuerſas ſui ꝑtes. ſed deꝰ eodē actu ſimplici diligit oīa. gͦ nōdiligit vnū plꝰ altero. Cōtra. charitas ē boni inqͣꝫtūbonū. gͦ magis bonū magis diligit. Pͣ. Ordo charitatis eſt de ꝑfectione ipſiꝰ. ſꝫ charitas dei ꝑfectiſſima ēgͦ ẜm ordine vnū plꝰ altero diligit. Iuxta hoc q̄rituran magis diligat genꝰ humanū qͣꝫ xp̄m. Scd̓o an magis angelū qͣꝫ hoīem. Tertio an magis īnocētē qͣꝫ pertētē. Quarto an̄ magꝭ p̄ſcitū iuſtū qͣꝫ pctōrē p̄deſtinatū ℟º dd̓m ꝙ dilectio dei dupl̓r p̄t ꝯſiderari. aut quoad ip̄am voluntatē. aut quo ad bonū volitū. Prīo mōvna ⁊ eqͣli dilectione diligit oēm creaturā. ſcd̓o mō nōqꝛ vni creature vult maius bonū qͣꝫ reliq̄. Ad pͥmuꝫqd̓ obijcit̉ de cognitione. dd̓m ꝙ nō eſt ſil̓e. qꝛ cognitinullū effectū ꝯnotat aut ponit in creatura ſed dilectiſic. nā dilectio de ſui ratione dic̄ motū ad res nō auteꝫcognitio. Ad ſcd̓m qd̓ eqͣliter ſe habet deꝰ ad creaturā. dicenduꝫ ꝙ dilectio nō tm̄ importat id quod eſt exparte dei ſed etiam id quod eſt ex parte creature cuiusbonū ꝓut eſt a deo volitū in dilectione dei includit̉:⁊ ideo quia creature non ſe hn̄t eqͣliter ad deū. nec pn̄eqͣliter bonitatē eiꝰ ꝑticipare iō non eqͣliter oīa diligit. Ad tertiū de intēſione actꝰ. dd̓m ꝙ nō d̓r magis diligere qꝛ intēſius diligit ſed qꝛ maiꝰ bonū vult. Adquartū q̄ſita. dd̓m ꝙ deꝰ eqͣli dilectione affectꝰ oīa diligit qͣꝫuis n̄ effectus. ⁊ iō xp̄m quātum ad naturā humana etiā dicitur dilige̓ magꝭ tota creatura. qꝛ ad maius bonū .ſ. ad vnionē diuīe ꝑſone. angelū aūt quo acnaturā q̄ nobilior eſt magis hoīe. qͣꝫuis qͦ ad bonū glorie ſe habeāt vt excedētia ⁊ exceſſa vel equalia. innocertē aūt magis penitēte qͦ ad p̄miū accidetale ꝓpter dinitatē innocētie qͣꝫuis quo ad p̄miū eſſentiale magꝭ ⁊ligat plus habētē de charitate p̄ſcitū aut iuſtū vt nuncmagis p̄deſtinato iniuſto. qͣꝫuis ſimpl̓r magis diligatp̄deſtinatū. qꝛ ſimpliciter vult ei maius bonū.Utura iam facta ſunt.Cōtra gͦ ſūt ei p̄terita n̄ p̄ſentia ℟º factū eēIduplicit̓ accipitur. qꝛ vel dicit p̄teritionē motus ⁊ p̄ſentiam termini. vel p̄teritionē vtriuſqꝫ primomodo intelligit non ſecundo.XXXIII¶IDI.Oſt p̄dicta ⁊c̄. Hocprimo q̄ritur ⁊ vid̓r ꝙ virtutes cardinales nō diſtinguātur a theologicis. ad eūdē em̄ habitu ꝑtinet cognoſcere principia ⁊ q̄ ex principijs cognoſcatur. ſed finis ē principiūin oꝑabilibꝰ vt dicit ph̓s in. vij. eth̓. gͦ habitꝰ virtutumtheologicaꝝ qͥ ſunt de fine nō debēt diſtingui ab habtibꝰ virtutū cardinaliū qͥ ſunt de oꝑationibꝰ ꝓpter finē Pͣ. Ad ea ad qͣ potētia determinata eſt n̄ indigemꝰ

aliqͦ habitu ſꝫ cognitio exiſtēdi deū nobis natural̓r inſerta ē. vt dicit Dam̄. ſed ⁊ deſideriū ſūmi boni oībusin natū eſt gͦ ad cognitionē ⁊ dilectionē dei qͥ eſt ſūmūbonū n̄ indigemꝰ habitu aliqͦ ergo ſufficiūt ꝟtutes alieſine theologicis. Pͣ. Uidet̉ ꝙ nō diſtinguātur a virtutibus intellectualibꝰ. prudētia em̄ in .vij. eth̓. īter intellectuales ꝟtutes ponit̉. ē etiā vna de qͣttuor ꝟtutibꝰcardinalibꝰ. gͦ ſil̓r videt̉ ꝙ alie virtutes cardinales abintellectualibꝰ nō diſtinguātur. Pͣ. Oīs virtus moralis ꝯſiſtit in medio determinato ẜm rectā rōeꝫ. vt dicitur. ij. eth̓. cū gͦ ratio ꝑ intellectuales virtutes rectificet̉ videt̉ ꝙ ipſe intellectuales virtutes ſint de eſſentiamoraliū. ⁊ ita ab eis mīme diſtinguātur. Cōtra magis diſtat deꝰ a creaturis qͣꝫ queuis creature ad inuicē.ſꝫ diuerſitas aliquaꝝ creaturaꝝ reqͥrit diuerſitatē habituū. gͦ virtutes que hn̄t deū ꝓ obiecto multomagisab alijs diſtinguuntur. Pͣ. In. ij. eth̓. ph̓us diuiditmorales ꝯtra ītellectuales. ℟ꝰ. circa hāc queſtioneꝫſciendū ē ꝙ differūt gratia: virtꝰ: donū: beatitudo: fructus. gratia em̄ ꝑficit aīe eſſentiā. ſed virtꝰ ⁊ donū ꝑficiunt potētiā ſed differēter. qꝛ virtꝰ ꝑficit potentiā adagendū mō hūano. donū aūt ad agendū mō diuino.vnde fortitudo ꝓut eſt virtꝰ hꝫ ꝓ menſura vires hūanas. ſed ꝓut donū potentiā diuinā. beatitudo aūt eſtoꝑatio doni: qꝛ ẜm ph̓m felicitas eſt ꝑfecta oꝑatio ꝑfecte virtutis. fructꝰ autē eſt delectatio ꝯſurgens ex p̄dicta oꝑatione. vel ip̄a virtꝰ ꝓut ē ratio delectatōis. Uirtutū aūt duplex eſt genꝰ. quoddā reintegrātiū potentias vt virtutes ſunt ſacramētales. Aliud expediētiū ſiue ꝑficiendū potētias ad opus ⁊ iſtaꝝ q̄dā ſunt de finequedā ſunt de his que ſunt ad finē. prime ſunt theologice ſcd̓e cardinales ſiue intellectuales. ſed intellectuales ꝑficiūt cognitiuaꝫ ad cognoſcendū cardinales aūtmotiuā ad agendū. Ad primū qd̓ opponit̉ de cognitione pͥncipioꝝ. dd̓m ꝙ nō eſt verū. nā cognitio principioꝝ ꝑtinet ad intellectū. cognitio cōcluſionū ad ſciētiā que ſunt diuerſe virtutes intellectuales. Ad ſecūdū de cognitione ⁊ deſiderio naturali. dicendū ꝙ duplex ē ꝑticipatio dei quedā ẜm naturā: quedā ſupra naturā. ad primā īſerta eſt nobis natural̓ cognitio et deſt̓deriū. non aūt ad ſcd̓am ad quā ordināt virtutes theologice collate nobis a deo. Ad tertiū qd̓ obijcit̉ deprudētia. dicendū ꝙ non ē ſil̓e de ea ⁊ alijs virtutibusqꝛ ip̄a media eſt inter intellectuales ⁊ morales ꝟtutes.Eſt em̄ eſſentialiter intellectualis cū ſit habitꝰ cognitiuus. ſed eſt moralis material̓r. qꝛ circa materiā moraliū directiuus cū ẜm ph̓m ſit recta ratio agibilium. Ad quartū qd̓ obijcit̉ de medio. dicendū ꝙ aliter determinatur mediū ꝑ virtutē intellectualē que ē prudētia: qꝛ ꝑ modū dirigentis aliter ꝑ moralē qꝛ ꝑ moduꝫexequētis ⁊ inclinātis in mediū. vnde dicit Tulliꝰ ꝙꝑ modū nature operatur.D ſcd̓m ſic ꝓceditur ⁊ videt̉ ꝙ virtutes cardinales ad inuicē non diſtinguātur eoꝝ queex oppoſito diuidūtur. vnū nō ponit̉ in diffinitione alteriꝰ. ſed prudētia eſt recta ratio q̄(ponitur in diffinitione moraliū virtutū. vt ptꝫ. ij. eth̓.ergo morales virtutes a prudentia non diſtinguūtur.Dͣ. Omne peccatū non expellitur niſi ꝑ omnē virtute. ſed ꝑ iuſticiā expellitur omne peccatū. vt patꝫ in iuſtificatione impij. ergo ab ip̄a alie virtutes cardinalesnō diſtinguūtur. Pͣ. Diuerſarū formarū vna nō denoīat alterā. n̄ em̄ d̓r grāmatica alba. vel ecōuerſo. ꝟtutū ꝟo harū vna denoīat altera. qꝛ ẜm Augꝭ. dicitur. iuſticia prudēs tēperans. ⁊ fortis. ergo non ſunt diuerſevirtutes Contra. habitus diſtinguuntur ẜm actus