Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.XXIIII

veritas ad actū credēdi ſe hꝫ in triplici rōne .ſ. vt obiectū qd̓ creditur. ⁊ ſic actus fidei dicit̉ credere deū vt ratio quare credit̉ ⁊ ſic ponit̉ actus fidei credere deo. naꝫideo credimꝰ qꝛ deus dixit. Ut finis fidei ⁊ ſic actus fidei dicitur credere in deū. Nō ſicut corpꝰ Sciendūꝙ hanc experimētalē cognitionē quā quis habet de fide ſua. ſeꝑat Augꝰ. a. iiij. generibus viſionum .ſ. a viſione exteriori ꝑ hoc qd̓ dicit ſicut corpora. Et a viſioneimaginis que ex ip̄a relinqͥtur in hoc ꝙ dicit. ⁊ ꝑ ipſoꝝimaginē. Et a viſione imaginatiue que ex diuerſis generibus rerū viſarū format aliquā rem nūqͣꝫ viſam inhoc qd̓ dicit nō ſicut ea que nunc videmus. Et a viſione actuali eorum que ſunt extra nos ꝑ hoc ꝙ dicit: necſicut hominem.I DI. XXIIIIIc querit̉. Hic primo querit̉ ⁊ videt̉ ꝙ nō ſit veritas increata obiectū fidei. actus em̄ penes ſubiActa diſtinguūtur. ſed actus fidei ⁊ viſiodei ꝑ eſſentiā ſunt actꝰ diuerſi. cū gͦ obiectū viſionis p̄dicte ſit ip̄a veritas pͥma nō erit obiectum actus fidei Pͣ. Ueritas pͥma ſic ſe habet ad fidē ſicut lumē ad viſum. lumē aūt non eſt ꝑ ſe obiectū viſus. ſed magis color in actu. vt dicit Ptholomeꝰ. gͦ nec veritas pͥma eſꝑ ſe obiectū fidei. Pͣ. Fides nō eſt niſi de his que inſymbolo continentur. quia eſt collatio credendorum:ſed in ſymbolo cōtinentur quedam que ad creaturamꝑtinent ſicut paſſio ⁊ hmōi. ergo obiectū fidei nō eſt veritas increata tm̄. Contra. Dioni. vij. c. de di. no. dicit ꝙ fides diuina ē circa ſimplicē ⁊ circa ſemꝑ exiſtentē veritatē hec aūt eſt veritas increata. Pͣ. Omne creatū eſt mutabile. ſed verū qd̓ ſubeſt fidei nō eſt mutabile. qꝛ fidei nō pōt ſubeſſe falſum. gͦ nō eſt creatū. Ahoc dicendū ꝙ obiectū alicuiꝰ potētie pōt aliqͥd tripliciter dici. vel formaliter .ſ. illud ad quod actus terminat̉ primo ⁊ ꝑ ſe. vel materialiter ad qd̓ termīat̉ ꝑ ſe ſꝫnō primo. vel accidētaliter ad qd̓ terminat̉ ꝯſequēter ⁊ꝑ accidens. ꝟbi gratia viſus primo ⁊ ꝑ ſe terminat̉ adlucē que actu ⁊ ꝑ ſe habet potētiā viſiuā ꝑ ſe mouere .ſnō primo ad colorē qui eſt potētia moues nō actu. niſiꝑ lucē. ꝑ accidēs vero ad ea q̄ colorē ip̄m in eodē ſubiecto vel antecedūt: vt ſub̓a vel cōmutatur vel ꝯſequuntur vt alia accidētia. ſic fidei obiectū formale ē pͥma veritas. ipſa em̄ eſt ratio credēdi in omnibꝰ articulis. materiale aliqd̓ eſt aliqd̓ creatū attributuꝫ vt reſurrectioxp̄i vel paſſio. Accidētale ꝟo aliqͥd qd̓ ad hmōi articulos an̄cedit vel cōcomitat̉ vel ꝯſequit̉. Ad qd̓ gͦ pͥmoobijcitur ꝙ veritas prima eſt obiectū viſionis patrie.dd̓m ꝙ hoc eſt verū vt in ſua ſpecie apparēs. fidei autēvt nō apparēs: vnde qͣꝫuis ſit idē re vtriuſqꝫ actꝰ obieiectū non tn̄ eſt idē ratione: ⁊ ſic diuerſam ſpēm actusfacit. Ad ſcd̓m qd̓ obijcitur de lumīe. dicendū ꝙ lumē quodāmodo eſt obiectū viſus. quodāmodo nō inquātum em̄ nō niſi ꝑ hoc qd̓ ad aliqd̓ corpus terminatū ꝯiungit̉ dicitur n̄ eſſe ꝑ ſe obiectu viſus. ſed magiscolor qui ſꝑ eſt in corꝑe terminato. inqͣꝫtū vero n̄ niſi ꝑce videri p̄t color. lux primū viſibile eſſe dicitur vt idēPtholomeꝰ dicit: ⁊ ſic veritas prima eſt pͥmo ⁊ ꝑ ſe obiectū fidei. Ad tertiū qd̓ obijcit̉ de articulis ſymbolidicendū ꝙ fides n̄ eſt ꝓprie ⁊ ꝑ ſe de his ẜm ſe ſed vt ſūtattributa diuina. vt reſurrectionē foren̄ eſt articulus:ſed reſurrectionē fiendā a deo: ⁊ hͦ mō intelligēdi ſuntarticuli qui ponūtur in ſymbolo.O ſcd̓m ſic ꝓceditur. ⁊ vid̓r ꝙ fides non ſitcirca verū cōplexū. Ric. de ſan. vic. dicit. arti

culus eſt veritas indiuiſibilis de deo credita. gͦ veritasincōplexa eſt obiectū fidei cū eiꝰ obiectū ſit articulus.Pͣ. in vero cōplexo incidit tp̄s. qꝛ ẜm ph̓m in. iij. deaīa. in cōplexione intellectuū incidit tp̄s. in articulo fidei nō īcidit tp̄s. alioqͥn nullus credebat paſſionē xp̄itēpore quo patiebat̉ niſi qͥ credebat euꝫ actu pati qd̓ eſtfalſum. gͦ verū cōplexū nō eſt articulꝰ ⁊ ſic nec obiectuꝫfidei. Pͣ. Fides ſꝑ eſt eadē. qꝛ dicit Augꝰ. ꝙ fides nōeſt variata ſꝫ tꝑa ſunt mutata. ſed verū cōplexū ſeuenūciabile n̄ eſt idē ẜm diuerſa tꝑa .ſ. eſſe fore fuiſſe. gͦ nō eſtde vero cōplexo. Contra. Per fidē differt fidelis abinfideli. nō aūt differt ꝑ incōplexū ſꝫ ꝑ complexū. qꝛ iudeꝰ credidit aduētū xp̄i ſicut ⁊ nos: ſꝫ in hoc diſtinguimur qꝛ credimꝰ eū veniſſe quē ipſi expectāt vētuꝝ: gͦ fides eſt de ꝯplexis. Pͣ. Uerū n̄ eſt niſi circa cōplexuꝫ.vt dicit̉ in p̄dicamētis. ſed fides nō eſt niſi veri gͦ nō eſtniſi cōplexi. Ad hoc dd̓m eſt ꝙ fidē eſſe circa verū cōplexū apparet dupl̓r. pͥmo ex ꝑte fidei: qꝛ eiꝰ actus ē aſſentire. qꝛ crede̓ eſt cū aſſenſione cogitare. vt dic̄ Augꝰaſſentire aūt nō p̄t aliqͥs niſi ei qd̓ ē verū. veritas aūt n̄ꝯſiſtit niſi ī cōplexiōe vl̓ ītellectuū vl̓ vocū. iō fidei obiectū oꝑtet ꝙ ſit verū cōplexū. ⁊ h̓ ptꝫ ꝑ hͦ ꝙ ph̓i illā oꝑationē intellectꝰ que cōponit ⁊ diuidit appellant fideꝫ.Scd̓o etiā ex ratione ꝓprij obiecti. qd̓ eſt veritas pͥmade qͣ non pōt ſciri qͥd eſt. vt in eiꝰ cognitione intellectꝰformatione vtat̉. ſicut in cognitione ſimpliciū quidditatū. ſed cogͦſcitur qꝛ eſt qd̓ fit ꝑ intellectū cōponētē etdiuidentē. Et ideo dd̓m eſt ꝙ fides eſt de cōplexo ſinedeterminatione tꝑis. cū det̓minatione aūt tꝑis ꝑ accidens ꝓpter eiꝰ manifeſtationē qͣꝫuis alij dixerint ꝙ fides ſit circa verū incōplexū qd̓ ſtare non p̄t ꝓpter rationes p̄dictas. Ad qd̓ gͦ primo obijcit̉ de veritate indiuiſibili. dd̓m ꝙ qͣꝫuis veritas diuina ſit indiuiſibil̓ ẜmrem tn̄ accipit̉ ẜm aliū intellectū mō cōpoſito ẜm diu̓ſaeiꝰ attributa. Ad ſcd̓m qd̓ obijcit̉ ꝙ ī cōpoſitōe ītellectꝰ īcidit tp̄s dd̓m ꝙ qͣꝫuis īcidat tp̄s aliqͦ mō n̄ tn̄ tp̄sdeterminatū niſi ꝑ accidēs .ſ. ꝑ doctrinā p̄dicatōis velalio mō ſed ꝯfuſum. vn̄ ꝑ accidēs eſt determīatio tp̄is.de neceſſitate ſalutis. tn̄ determinatio tēꝑis ꝑtinet adfidē ſicut ea q̄ tertio mō fidei attribuunt̉ non ſic̄ ea queſcd̓o. Ad tertiū qd̓ obijcit̉ de variatione articulorū:dicendū ꝙ circa hoc dixerūt aliqui ꝙ enūciabilia triūtēpoꝝ non ſūt niſi vnū enūciabile. Sꝫ ꝯͣ eſt ꝙ ẜm veritate ph̓i allegatā. tēpus eſt de eēntia enūciabil̓ vn̄ variatur ẜm diuerſas differētias tꝑm que exprimūtur: ⁊ideo dd̓m eſt cū alijs ꝙ enūciabile īdeterminatū qd̓ eſtarticulus ꝑ ſe non ē mutatū ſed enūciabile determinatū qd̓ eſt articulꝰ ꝑ accidens. vn̄ fides n̄ eſt variata niſiaccidentali variatione. qꝛ tp̄us determinatū nō eſt deſub̓a articuli. ſed accidēs. vel dd̓m ꝙ habitꝰ habet vnitatē ex vnitate obiecti ẜm qd̓ eſt in re n̄ ẜm qd̓ ē in acceptione noſtra. ⁊ qꝛ res credita eſt eadē. iō fides eſt vna.licet diuerſa enūciabilia formētur ꝓpter diuerſum modū accipiēdi vt accipit̉ p̄ſens p̄terita vel futura.D tertium ſic ꝓcedit̉ ⁊ videtur ꝙ fides ſit deviſis. Ioh̓. xx. dicitur qꝛ vidiſti me Thomacredidiſti. gͦ fides eſt de re viſa. Pͣ. Scīademōſtratiua q̄ maior eſt fide p̄t eſſe de re viſa. vtpote de eclipſi. gͦ a minori fides poteſt eſſe de viſo.Pͣ. Beata virgo videns filiū paſſū: aut credebat articulū de paſſione. aut non. ſi non n̄ erat catholica. ſiſic ergo fides eius erat de viſo. Contra. Grego. apparentia fidē non habēt ſed agnitionē. ergo fides noneſt de re apparenti viſui. Pͣ. Suꝑ illud Io. xiiij. vado parare vobis locū. dicit Augꝰ. eat: vt nō videatur:lateat: vt credatur. gͦ fides eſt de re latenti. ℟º dd̓m

qͥ 2