FI.III
Preſentia obieti nō tollit habitū virtutis ſed obiectūfidei ē veritas prima que cū p̄ſto erit menti non erit fides ſꝫ viſio. gͦ fides nō eſt virtꝰ ¶ Cōtra virtꝰ eſt diſpōꝑfecti ad optimū ſed hͦ ꝯuenit fidei. diſponit em̄ hoīe.ad beatitudinē que ē optimū. gͦ fides eſt virtus. ¶ PͣHugo deſan. vic. dicit. ꝙ tres ſunt virtutes ſacramentales .ſ. fides ſpes ⁊ charitas. ¶ ℟º dd̓m ꝙ virtus dicitur ẜm ph̓m: qͥ facit bonū agentē ⁊ opus eius bonū reddit. actꝰ aūt aliqͥs dicitur bonꝰ dupl̓r. Uno mō abſolute. qn̄ ſcꝫ actꝰ ponit potentiā in ſuo cōplemēto ſicut ſcire intellectꝰ: ⁊ obedire faciliter rōni ꝯcupiſcibilis ⁊ ſicacceperūt ph̓i bonitatē actus. eo ꝙ in ipſis actibꝰ nr̄isſummā felicitatē hoīs ponebant. ⁊ iō dixerūt virtutesprincipia actuū tal̓r bonoꝝ vt ſcīam ⁊ tꝑantiam. Aliomō dicitur actꝰ bonꝰ in ordine ad fineꝫ ⁊ ſic apud nosdicūtur actꝰ boni inquātū ſunt meritorij vite eterneqd̓ quidē n̄ eſt niſi ſit volūtarius ⁊ charitate informatꝰqꝛ ergo actꝰ fidei formate ẜm hoc meritoriꝰ ē qd̓ ex volūtate ⁊ caritate ꝓcedit ꝓ tāto fides formata virtꝰ dicitur ſcd̓o mō ſed nō pͥmo. cū ꝑ hoc nō ponat̉ intellectusabſolute in ſuo cōplemēto fides autē informis neqꝫ. pͥmo neqꝫ ſcd̓o. ¶ Ad primū qd̓ obijcitur ꝙ ſcīa diuidit̉ꝯtra virtutē. dd̓m ꝙ nō ꝯtra virtutē ſimpl̓r ſed ꝯtra ꝟtutē moralē q̄ ꝯmunius virtꝰ dicitur. ¶ Ad ẜm qd̓ obijcitur ꝙ virtꝰ dicitur ꝑ cōꝑationē ad bonum. dd̓m ꝙbonū illud ad qd̓ ordinat nō eſt obiectū alicuiꝰ actus.ſꝫ eſt ip̄e actus ꝑfectꝰ quē virtꝰ elicit. vn̄ licet verū a bono ratione differat tn̄ qꝛ hoc ip̄m qd̓ eſt ꝯſiderare verū⁊ aſſentire pͥme veritati ꝓpter ſeip̄am eſt quoddā bonūintellectꝰ ⁊ meritoriū. gͦ fides que ad hūc actū ordinatdicitur virtꝰ. ¶ Ad tertiū qd̓ obijcitur ꝙ veritas pͥmaeſt obiectū fidei. dicēdū ꝙ non niſi hac ratione ꝓut eſtnō apparens. vn̄ qn̄ veritas prima p̄ſto erit intellectuiamittet rationē obiecti fidei.D tertiū ſic ꝓceditur ⁊ vid̓r ꝙ non ſit idē habitꝰ fidei informis ⁊ formate. gr̄a em̄ adueniens nō hꝫ minorē efficaciā in fideli qͣꝫ in infideli. ſed ī infideli cū ꝯuertit̉ cū gr̄a ſil̓ habitꝰfidei infunditur. gͦ ſil̓r in fideli. ⁊ ita habitꝰ fidei formate eſt aliꝰ ab habitu fidei informis. ¶ Pͣ. Fides informis eſt principiū timoris ſeruilis fides aūt formatatimoris caſti vel initialis. ſed adueniente timore initialivel caſto excluditur timor ẜuilis. gͦ adueniēte fide formata excludetur fides īformis. ¶ Pͣ. Boetiꝰ dicit accidētia corrūpi poſſūt alterari nequaqͣꝫ. ſed habitꝰ fideiinformis eſt qd̓dā accidēs. gͦ nō pōt alterari vt fiat ip̄omet formatus. ¶ Cōtra. Res nō diuerſificatur niſi ꝑea q̄ ſunt de rei eſſentia. ſꝫ charitas ē extra eēntiā fidegͦ ex hoc qd̓ eſt eſſe cū charitate vel extra charitateꝫ nōdiuerſificat̉ habitꝰ fidei. ¶ Pͣ. Ia. ij. d̓r fides ſine operibus mortua ē. glo. quibꝰ reuiuiſcit. gͦ ip̄a fides informis q̄ fuit mortua format̉ ⁊ reuiuiſcit. ¶ Ad hoc dd̓mꝙ circa hoc ſūt diuerſe opiniones. Quidā em̄ dicūt ꝙcū gr̄a infundit̉ nouus habitꝰ fidei formate ⁊ eo adueniente habitꝰ fidei informis diſcedat ¶ Sꝫ ꝯtra hoc ēqꝛ nihil expellit̉ niſi ꝑ ſuū oppoſitū. cum gͦ fides informis nō opponat̉ fidei formate niſi ratōe informitatisſi tolleretur quātū ad eſſentiā oporteret ꝙ informitaseſſet ei eſſentialis. ⁊ ſic habitꝰ fidei informis quātū adſuā eſſentiā eſſet malus nec donū dei eſſet. ¶ Pͣ. Cumpoſt pctm̄ mortale ſubtracta gratia ⁊ fide formata remaneat fides in aliqͦ ſi nō eſſet idē habitus fidei informis ⁊ formate oporteret qd̓ ip̄i pctōri nouus habitusfidei infunderet̉. cū videamꝰ eū poſt pctm̄ credere ⁊ ſicex hoc ꝙ aliquis peccaret diſponeret̉ ad recipiendū alqd̓ donū dei qd̓ eſt falſum. Et ideo alij dicūt ꝙ nō tol-
litur habitus ſed tm̄ actus fidei informis aduenientecharitate. Sed contra hoc eſt: qꝛ habitus ſic remaneret ocioſus. p̄terea cū actus fidei formate nō eſſentialiter cōtrarietur actui fidei informis nō poteſt eū impedire. Et ideo dicendū eſt cū alijs ꝙ fides informis manet adueniēte charitate. ⁊ ipſamet formatur. ſed ſola īformitas tollitur ⁊ hoc ſic on̄dit̉. habitꝰ em̄ ⁊ potentie diuerſificātur dupliciter .ſ. ex obiectis ⁊ diuerſo mōagendi. prima diuerſitas facit eſfentialē diuerſitatē inſorū. ex ſcd̓o aūt diuerſificant̉ ẜm cōpletū ⁊ incōpletū⁊ nō ẜm eſſentiā. fides aūt formata ⁊ ſic informis nondifferūt ī agēdo ẜm diuerſos actus. qꝛ vtraqꝫ ē principiū credendi: ſed in mō agendi. qꝛ prima aſſentit pͥmeveritati ꝑfecta volūtate: ſcd̓a aūt imꝑfecta vnde nō diſtinguūt̉ ſicut diuerſi habitus. ſed ſicut habitꝰ ꝑfectus⁊ imꝑfectꝰ. vn̄ cū idē habitꝰ qͥ priꝰ fuit imꝑfectꝰ poſſitfieri ꝑfectꝰ. ipſe habitꝰ fidei īformis fit formatꝰ. ¶ Adprimū ergo qd̓ obijcitur qꝛ gratia nō habet minore efficaciā in fideli qͣꝫ in infideli. dicendū ꝙ verū eſt. ſed hoceſt ꝑ accidēs ꝙ in eo qui habet fidē nō cauſet aliū habitū fidei qͣꝫ ip̄m inuenit. ¶ Ad ſcd̓m qd̓ obijcit̉ de timore ſeruili. dicendū ꝙ timor ſeruilis nō expellitur adueniente charitate quātū ad ſub̓am doni ſed ſolū quātūad ſeruilitatē ⁊ ſic etiā fides quātum ad informitateꝫſolū adueniente gratia. ¶ Ad tertiū qd̓ obijcit̉ ꝙ accidens alterari nō pōt. dicendū ꝙ verū eſt tam̄ ſubiectūaccidentis ẜm aliqd̓ accidēs alteratur: ⁊ ſic accidēs variari dicitur vt terminꝰ alteratiōis nō vt ſubiectū.Ddʳ quartū ſic ꝓcedit̉. ⁊ videtur ꝙ fides nonſit prior alijs virtutibꝰ. oēs em̄ virtutes ſiml̓infundūtur. ſed eoꝝ que ſil̓ ſunt vnū non eſtpoſt alterum. gͦ fides nō eſt prior alijs. ¶ PͣTirtutibꝰ theologicis ordinamur in deū: vt in finē. ſꝫſpes ⁊ charitas ꝓpinquiores ſunt fini qͣꝫ fides. que habet finē ꝓ obiecto ſub ratione finis. gͦ ſunt ꝓpinquiores fini qͣꝫ fides ⁊ ita priores cū finis ſit principiuꝫ inoꝑatiuis. ¶ Pͣ. Fides principalit̓ eſt in intellectu ſpeculatiuo. ſed ſpeculatiua vita ſeqͥtur actiuā. qꝛ vt dicitGrego. Nullꝰ ꝑuenit ad ꝯtēplatiue oculū niſi priꝰ depuretur mens ꝑ exercitiū actiue. gͦ virtutes morales q̄ꝑtinent ad actiuā ſunt priꝰ fide. ¶ Contra. Cognitiop̄cedit affectionē. fides ē in cognitōe: virtutes aut alieſūt in affectione. gͦ fides alijs prior eſt. ¶ Pͣ. In omnibus virtutibꝰ reqͥritur intētio ſed fides intētionē dirigit. vt dicit Augꝰ. ergo fides eſt ante alias virtutes.Ad hoc dicendū eſt ꝙ aliqͥd pōt dici priꝰ altero tēpore ⁊ natura tēpore quidē oēs virtutes ſimul ſunt: quiaſil̓ diuinitꝰ infundūtur. ſed ẜm naturā ordo virtutumpenſandus ē ex actibꝰ. actus aūt fidei ꝯſiſtit in cognition veri quā p̄ſuppōit affectō boni q̄ in oībus alijs vitutibus exigit̉. ⁊ ideo fides quātum ad id qd̓ fidei ē pror eſt alijs oībus virtutibꝰ ẜm naturā. ¶ Ad primūꝙ obijcit̉ de infuſione virtutū. dicendū eſt ꝙ illa rō ꝓcedit de ordine tꝑis. ¶ Ad ſcd̓m qd̓ obijcitur ꝙ ſpes ⁊charitas ſunt priores ⁊ ꝓpinquiores fini. dicendū ꝙ beſt verū quātū ad ꝯſecutionē finis. quāto em̄ aliquiseſt ꝓpinquiꝰ ꝯſecutioni finis tanto eſt remotiꝰ in motu ad finē. ⁊ quāto aliquis eſt ꝓpinquiꝰ ordinationi infinē tanto eſt priꝰ in motu in finē. ¶ Ad tertiū qd̓ obijcitur de vitā ꝯtemplatiua. dd̓m ꝙ fides nō tm̄ ꝑtinetad vitam cōtemplatiuā īmo eſt principiū actiue ⁊ contemplatiue inquātū oſtendit finē vtriuſqꝫ.Liud ē credere in deum. rō illiꝰ eſt. nā illa tria noīant actū vniin ſub̓a ſed differētē rōe. nā deus ſiue pͥma