Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

FI.III

Preſentia obieti nō tollit habitū virtutis ſed obiectūfidei ē veritas prima que cū p̄ſto erit menti non erit fides ſꝫ viſio. gͦ fides nō eſt virtꝰ Cōtra virtꝰ eſt diſpōꝑfecti ad optimū ſed hͦ ꝯuenit fidei. diſponit em̄ hoīe.ad beatitudinē que ē optimū. gͦ fides eſt virtus. PͣHugo deſan. vic. dicit. ꝙ tres ſunt virtutes ſacramentales .ſ. fides ſpes ⁊ charitas. ℟º dd̓m ꝙ virtus dicitur ẜm ph̓m: qͥ facit bonū agentē ⁊ opus eius bonū reddit. actꝰ aūt aliqͥs dicitur bonꝰ dupl̓r. Uno mō abſolute. qn̄ ſcꝫ actꝰ ponit potentiā in ſuo cōplemēto ſicut ſcire intellectꝰ: ⁊ obedire faciliter rōni ꝯcupiſcibilis ⁊ ſicacceperūt ph̓i bonitatē actus. eo ꝙ in ipſis actibꝰ nr̄isſummā felicitatē hoīs ponebant. ⁊ iō dixerūt virtutesprincipia actuū tal̓r bonoꝝ vt ſcīam ⁊ tꝑantiam. Aliomō dicitur actꝰ bonꝰ in ordine ad fineꝫ ⁊ ſic apud nosdicūtur actꝰ boni inquātū ſunt meritorij vite eterneqd̓ quidē n̄ eſt niſi ſit volūtarius ⁊ charitate informatꝰqꝛ ergo actꝰ fidei formate ẜm hoc meritoriꝰ ē qd̓ ex volūtate ⁊ caritate ꝓcedit ꝓ tāto fides formata virtꝰ dicitur ſcd̓o mō ſed nō pͥmo. cū ꝑ hoc nō ponat̉ intellectusabſolute in ſuo cōplemēto fides autē informis neqꝫ. pͥmo neqꝫ ſcd̓o. Ad primū qd̓ obijcitur ꝙ ſcīa diuidit̉ꝯtra virtutē. dd̓m ꝙ nō ꝯtra virtutē ſimpl̓r ſed ꝯtra ꝟtutē moralē q̄ ꝯmunius virtꝰ dicitur. Ad ẜm qd̓ obijcitur ꝙ virtꝰ dicitur ꝑ cōꝑationē ad bonum. dd̓m ꝙbonū illud ad qd̓ ordinat nō eſt obiectū alicuiꝰ actus.ſꝫ eſt ip̄e actus ꝑfectꝰ quē virtꝰ elicit. vn̄ licet verū a bono ratione differat tn̄ qꝛ hoc ip̄m qd̓ eſt ꝯſiderare verū⁊ aſſentire pͥme veritati ꝓpter ſeip̄am eſt quoddā bonūintellectꝰ ⁊ meritoriū. gͦ fides que ad hūc actū ordinatdicitur virtꝰ. Ad tertiū qd̓ obijcitur ꝙ veritas pͥmaeſt obiectū fidei. dicēdū ꝙ non niſi hac ratione ꝓut eſtnō apparens. vn̄ qn̄ veritas prima p̄ſto erit intellectuiamittet rationē obiecti fidei.D tertiū ſic ꝓceditur ⁊ vid̓r ꝙ non ſit idē habitꝰ fidei informis ⁊ formate. gr̄a em̄ adueniens nō hꝫ minorē efficaciā in fideli qͣꝫ in infideli. ſed ī infideli cū ꝯuertit̉ cū gr̄a ſil̓ habitꝰfidei infunditur. gͦ ſil̓r in fideli. ⁊ ita habitꝰ fidei formate eſt aliꝰ ab habitu fidei informis. Pͣ. Fides informis eſt principiū timoris ſeruilis fides aūt formatatimoris caſti vel initialis. ſed adueniente timore initialivel caſto excluditur timor ẜuilis. gͦ adueniēte fide formata excludetur fides īformis. Pͣ. Boetiꝰ dicit accidētia corrūpi poſſūt alterari nequaqͣꝫ. ſed habitꝰ fideiinformis eſt qd̓dā accidēs. gͦ nō pōt alterari vt fiat ip̄omet formatus. Cōtra. Res nō diuerſificatur niſi ꝑea q̄ ſunt de rei eſſentia. ſꝫ charitas ē extra eēntiā fidegͦ ex hoc qd̓ eſt eſſe cū charitate vel extra charitateꝫ nōdiuerſificat̉ habitꝰ fidei. Pͣ. Ia. ij. d̓r fides ſine operibus mortua ē. glo. quibꝰ reuiuiſcit. gͦ ip̄a fides informis q̄ fuit mortua format̉ ⁊ reuiuiſcit. Ad hoc dd̓mꝙ circa hoc ſūt diuerſe opiniones. Quidā em̄ dicūt ꝙcū gr̄a infundit̉ nouus habitꝰ fidei formate ⁊ eo adueniente habitꝰ fidei informis diſcedat Sꝫ ꝯtra hoc ēqꝛ nihil expellit̉ niſi ꝑ ſuū oppoſitū. cum gͦ fides informis nō opponat̉ fidei formate niſi ratōe informitatisſi tolleretur quātū ad eſſentiā oporteret ꝙ informitaseſſet ei eſſentialis. ⁊ ſic habitꝰ fidei informis quātū adſuā eſſentiā eſſet malus nec donū dei eſſet. Pͣ. Cumpoſt pctm̄ mortale ſubtracta gratia ⁊ fide formata remaneat fides in aliqͦ ſi nō eſſet idē habitus fidei informis ⁊ formate oporteret qd̓ ip̄i pctōri nouus habitusfidei infunderet̉. cū videamꝰ eū poſt pctm̄ credere ⁊ ſicex hoc ꝙ aliquis peccaret diſponeret̉ ad recipiendū alqd̓ donū dei qd̓ eſt falſum. Et ideo alij dicūt ꝙ nō tol-

litur habitus ſed tm̄ actus fidei informis aduenientecharitate. Sed contra hoc eſt: qꝛ habitus ſic remaneret ocioſus. p̄terea cū actus fidei formate nō eſſentialiter cōtrarietur actui fidei informis nō poteſt eū impedire. Et ideo dicendū eſt cū alijs ꝙ fides informis manet adueniēte charitate. ⁊ ipſamet formatur. ſed ſola īformitas tollitur ⁊ hoc ſic on̄dit̉. habitꝰ em̄ ⁊ potentie diuerſificātur dupliciter .ſ. ex obiectis ⁊ diuerſo mōagendi. prima diuerſitas facit eſfentialē diuerſitatē inſorū. ex ſcd̓o aūt diuerſificant̉ ẜm cōpletū ⁊ incōpletū⁊ nō ẜm eſſentiā. fides aūt formata ⁊ ſic informis nondifferūt ī agēdo ẜm diuerſos actus. qꝛ vtraqꝫ ē principiū credendi: ſed in mō agendi. qꝛ prima aſſentit pͥmeveritati ꝑfecta volūtate: ſcd̓a aūt imꝑfecta vnde nō diſtinguūt̉ ſicut diuerſi habitus. ſed ſicut habitꝰ ꝑfectus⁊ imꝑfectꝰ. vn̄ cū idē habitꝰ qͥ priꝰ fuit imꝑfectꝰ poſſitfieri ꝑfectꝰ. ipſe habitꝰ fidei īformis fit formatꝰ. Adprimū ergo qd̓ obijcitur qꝛ gratia nō habet minore efficaciā in fideli qͣꝫ in infideli. dicendū ꝙ verū eſt. ſed hoceſt ꝑ accidēs ꝙ in eo qui habet fidē nō cauſet aliū habitū fidei qͣꝫ ip̄m inuenit. Ad ſcd̓m qd̓ obijcit̉ de timore ſeruili. dicendū ꝙ timor ſeruilis nō expellitur adueniente charitate quātū ad ſub̓am doni ſed ſolū quātūad ſeruilitatē ⁊ ſic etiā fides quātum ad informitateꝫſolū adueniente gratia. Ad tertiū qd̓ obijcit̉ ꝙ accidens alterari nō pōt. dicendū ꝙ verū eſt tam̄ ſubiectūaccidentis ẜm aliqd̓ accidēs alteratur: ⁊ ſic accidēs variari dicitur vt terminꝰ alteratiōis nō vt ſubiectū.Ddʳ quartū ſic ꝓcedit̉. ⁊ videtur ꝙ fides nonſit prior alijs virtutibꝰ. oēs em̄ virtutes ſiml̓infundūtur. ſed eoꝝ que ſil̓ ſunt vnū non eſtpoſt alterum. gͦ fides nō eſt prior alijs. PͣTirtutibꝰ theologicis ordinamur in deū: vt in finē. ſꝫſpes ⁊ charitas ꝓpinquiores ſunt fini qͣꝫ fides. que habet finē ꝓ obiecto ſub ratione finis. gͦ ſunt ꝓpinquiores fini qͣꝫ fides ⁊ ita priores cū finis ſit principiuꝫ inoꝑatiuis. Pͣ. Fides principalit̓ eſt in intellectu ſpeculatiuo. ſed ſpeculatiua vita ſeqͥtur actiuā. qꝛ vt dicitGrego. Nullꝰ ꝑuenit ad ꝯtēplatiue oculū niſi priꝰ depuretur mens ꝑ exercitiū actiue. gͦ virtutes morales q̄ꝑtinent ad actiuā ſunt priꝰ fide. Contra. Cognitiop̄cedit affectionē. fides ē in cognitōe: virtutes aut alieſūt in affectione. gͦ fides alijs prior eſt. Pͣ. In omnibus virtutibꝰ reqͥritur intētio ſed fides intētionē dirigit. vt dicit Augꝰ. ergo fides eſt ante alias virtutes.Ad hoc dicendū eſt ꝙ aliqͥd pōt dici priꝰ altero tēpore ⁊ natura tēpore quidē oēs virtutes ſimul ſunt: quiaſil̓ diuinitꝰ infundūtur. ſed ẜm naturā ordo virtutumpenſandus ē ex actibꝰ. actus aūt fidei ꝯſiſtit in cognition veri quā p̄ſuppōit affectō boni q̄ in oībus alijs vitutibus exigit̉. ⁊ ideo fides quātum ad id qd̓ fidei ē pror eſt alijs oībus virtutibꝰ ẜm naturā. Ad primūꝙ obijcit̉ de infuſione virtutū. dicendū eſt ꝙ illa rō ꝓcedit de ordine tꝑis. Ad ſcd̓m qd̓ obijcitur ꝙ ſpes ⁊charitas ſunt priores ⁊ ꝓpinquiores fini. dicendū ꝙ beſt verū quātū ad ꝯſecutionē finis. quāto em̄ aliquiseſt ꝓpinquiꝰ ꝯſecutioni finis tanto eſt remotiꝰ in motu ad finē. ⁊ quāto aliquis eſt ꝓpinquiꝰ ordinationi infinē tanto eſt priꝰ in motu in finē. Ad tertiū qd̓ obijcitur de vitā ꝯtemplatiua. dd̓m ꝙ fides nō tm̄ ꝑtinetad vitam cōtemplatiuā īmo eſt principiū actiue ⁊ contemplatiue inquātū oſtendit finē vtriuſqꝫ.Liud ē credere in deum. rō illiꝰ eſt. nā illa tria noīant actū vniin ſub̓a ſed differētē rōe. nā deus ſiue pͥma