īplēte. ⁊ ideo non habet vlterius quo creſcat. cū aūt gratia detur homini ad hoc vt per eam homo deo vniaturtunc gratia ad ſuū terminū ꝑuēit qn̄ deo maxime vnit.n autem pōt magis vniri qͣꝫ in ꝑſona. ⁊ ideo gratia hominis vniti eſt in termino ⁊ augeri n̄ pōt ſed ꝓficit ẜmactus. ⁊ ſic intelligitur xp̄s gratiā ꝓfeciſſe. ¶ Qd̓ autemobijcitur ꝙ omni finito poſſibilis ē additio. dd̓m ꝙ loquendo de finito ⁊ additione mathemathice .i. ẜm imaginationem veꝝ eſt. ſed loquēdo naturaliter veꝝ nō eſtnam vniuſcuiuſqꝫ natura ꝯſtantiū terminus ē ⁊ rō magnitudinis ⁊ augmēti. ⁊ ideo gratia xp̄i augeri nō potuit. quia tanta fuit eius capacitas vltra quā augmētatūeſſe n̄ potuit remanēte natura humana ſeu natura creata. ⁊ deus non poteſt facere aliquā capacitatē increataꝫ¶ Ad ſcd̓m qd̓ obijcitur de angmēto capacitatis dd̓mꝙ veꝝ ē hoc citra terminū ⁊ finem augmēti. ſed in ꝯiūctione cum fine ⁊ termino per gratiam non augeturꝭ capacitas gratie ¶ Ad tertiū quod obijcitur de limitatione potentie dd̓m ꝙ hoc qd̓ gratia xp̄i maior eē nō poſſitnon eſt ex limitatione potentie dantis ſed ex capacitateſuſcipientis.N ſanctis vero ꝙ ſolus tactus ⁊cͣ. videtur hoc eſſe fal ſuꝫ ꝙorigen̄. ſuꝑ Leui. diſtinguit qͥnqꝫ ſenſuſpūales in ſanctis ¶ ℟º ſenſus ſpūalepoſſunt diſtingui per ſimilitudinem adactus ſenſuū corporaliū. ⁊ ſic ſunt omnes in omnibusvel per cōparationē ad eſſe aīalis ſic ꝙ tactus eſt de neceſſitate alij de bene eē. ideo in ſanctis dicit̉ ſolꝰ tactusin xp̄o omnes qꝛ in ſanctis omnibꝰ ſūt oīa que ꝑtinentad neceſſitatē ſpūalis vite. ſed n̄ quecūqꝫ ꝑtinent ad bn̄eſſe. in xp̄o ꝟo ſunt oīa ¶ Quibus datus eſt ſpiritus acmenſuram. ¶ Contra Iaco. pͥmo. Qui dat omnibꝰ affluent̓ ⁊cͣ. glo. dicit. oīa dat n̄ in menſura. ⁊ dd̓m ꝙ ī meſura dare poteſt dupl̓r intelligi. vel ex largitate dantis⁊ ſic nulli dat in menſura. quia omnibꝰ dat ex largitateinfinita. vel ex capacitate recipientis. ⁊ ſic dat cuilibetcum menſura. quia nulli dat vltra qͣꝫ capax ſit. ¶ Nonẜm eſſentiā ſed ẜm ſimilitudinē. ¶ Cōtra. gͦ pari ratione petrus potuit dici caput. ⁊ dd̓m ꝙ ſumitur ibi ſimilitudo actiue inquantū xp̄s influxit nobis gratiā ſiueſil̓itudinē mīſterio ⁊ vt cā diſponens nō efficiēs. hmōiꝟo diſpoſitio cauſatur ex tribꝰ. vnū eſt comparatio nr̄acirca ip̄m per fidē ſpem ⁊ charitatem in ip̄m. Aliud eſtoꝑatio eius circa nos ꝑ meritum ⁊ opus redemptionis⁊ interpellatōis ꝓ nobis. tertiū eſt coniūctio eiꝰ ad nos⁊ ecōuerſo ẜm conformitatē nature humane. qꝛ ex hacꝯiūctione humanū genus deo patri eſt acceptū. Quātum ad viſum. ¶ Cōtra ſimiliter poſſunt dici deus ꝓficere in ſapientia. ¶ ℟º dd̓m ꝙ non eſt ſimile. quia deus reputatur in ſapientia ſemꝑ eſſe ꝑfectus. ſed ille puer non ſic reputabatur. ⁊ iterum in operibus xp̄i ſemꝑoſtendebatur maior ⁊ maior ꝓfectio ẜm augmentū teporis qd̓ non eſt in deo.¶ DI.XIIIIIc queri opus eſt ⁊c̄Poſtqͣꝫ determinauit magr̄ de plenitudine donoꝝ in xp̄o abſolutē. hic agit d̓ eisIin cōparatione ad diuinam plenitudinem⁊ pͥmo agit de comparatione humane ſciētie ad diuināſi ꝟo queritur. in pͥma parte pͥmo ponit aliorū opiniones ⁊ eoꝝ rationes. ſcd̓o ſuam rationem ⁊ ſolutiōes rationū quibꝰ rn̄dentes. Si ꝟo queritur hec pars in partes duas. qꝛ pͥmo determinat ꝟitatem. ſcd̓o opponit in

contrarium. ⁊ ſoluit obiectionem ibi. ſed ſi aīaIc pͥmo oſtēditur ꝙ in xp̄o n̄ fuerit aliqͣ ſcīacreata. Qui em̄ ſcit aliquid ſcīa nobiliori vt ꝑdemonſtrationem n̄ indiget ſcire idem ſcienVtia ignobiliori vt per rōnem ꝓbabilem. xp̄usnſciebat quecūqꝫ ſciri poſſunt nobiliſſima ſcīa .ſ. īcreata.ergo n̄ indigebat in aliquo ſcīa creata ¶ Pͣ. In p̄ſentiamaioris lumīs ſuꝑfluit minus. ergo in p̄ſentia diuineſcīe illuminātis ſuperfluit lux ſcīe create. ¶ Pͣ. Cognitio fidei ꝓpter ſui imꝑfectionē n̄ poteſt ſtare cum cognitiōe patrie. ſed incomꝑabiliter imꝑfectior eſt humanaſcīa reſpectu dīne. ergo n̄ poteſt ſtare cū alia in eodē ſciente. ¶ Pͣ. Cōtra ſcīa increata n̄ eſt forma aīe. ergo perillam aīa n̄ erat ſciens formaliter. ergo opꝫ aliam in eaeſſe ſcīam qua ſit ſciens .ſ. creatam. ¶ Pͣ. Plus ꝯuenitcognitio diuina ⁊ humana in xp̄o homine qͣꝫ natura ītellectiua ⁊ ſenſitiua in homine ⁊ eoꝝ cognitiones. ſedcognitio intellectiua in homine n̄ excludit ſenſitiuamque eſt minus perfecta. gͦ nec cognitio diuina in xp̄o excludit humanā. ¶ Ad hoc eſt dd̓m ꝙ cū in xp̄o ſit vnaꝑſona ⁊ due nature qd̓ cōuenit xp̄o rōne ꝑſone oportetꝙ ſit vnū. Sed que cōueniūt ei rōne naturaꝝ oportetꝙ ſint duo. vn̄ cum ſcīa ꝑtineat ad naturam humanaꝫ⁊ diuinā. opꝫ in xp̄o ponere duas ſcīas. vnam increatā⁊ alteram creatā ſicut duas volūtates ⁊ duo libera arbitria ¶ Quod ergo obijcitur de ſcīa nobiliori dd̓m ꝙquāuis ꝑſona n̄ indigeret quia erat ſciens dīna ſcīa tn̄natura indigebat ſciā creata tāquā ꝓpria perfectiōe. nōem̄ ꝑficiebatur formaliter dīna. ¶ Qd̓ obijcitur de luminaribus dd̓m ꝙ lꝫ luminare ſcie increate p̄ſens eſſetaīe xp̄i vt illuminās eam effectiue nō tamen vt illuminās formaliter. ideo indigebat altero lumine ſcīe create. duoꝝ ꝟo luminariū lux habet fieri formaliter circaidem ſuſceptibile .ſ. circa ſenſum qui informatus lumine maiori n̄ ꝑcipit minorem cū etiam ſint eiuſdē rōnisn̄ ſit ſcīa creata ⁊ increata. ¶ Qd̓ obijcitur de cognitiōefidei dicendum ꝙ non eſt ſimile. quia vtraqꝫ habet ficri circa idem ſuſceptibile ⁊ repugnat vna alteri. ſed nonſic ſcīa humana ⁊ diuina.D ſcd̓m ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ aīa xp̄i ſciatoīa que ſcit verbū. Dicit em̄ Gregꝰ. Quid eſtqd̓ n̄ videant qui videntē oīa vident. ſed aīaxp̄i videt verbū. ergo videt oīa que videt velbum. ¶ Pͣ. Maius ē id qd̓ eſt deus qͣꝫ quicqͥd deus facit vel pōt facere qꝛ totū hoc eſt creatura. ſed aīa xp̄i videt id qd̓ eſt deus .ſ. eius eſſentiā. ergo videt qͥcquid fecit vel poteſt facere. ⁊ ſic videt oīa que videt verbum.¶ Pͣ. Quicqͥd deus p̄t facere: poteſt manifeſtare. ſed qͥcquid deus alicui creature pōt manifeſtare aīe xp̄i creditur eſſe manifeſtū. ergo aīa xp̄i ſcit quicqͥd deus pōt facere. ⁊ ſic idem qd̓ pͥus. ¶ Sed cōtra. creatura in nullopōt equari creatori. ſed aīa xp̄i creatura ē. ergo non poteſt equari deo in numero ſcibiliū. ¶ Pͣ. Uerbū ſcit creare qd̓ de aīa xp̄i dici n̄ p̄t. ergo aīa xp̄i neſcit quicquidſcit verbū. ¶ ℟º dd̓ꝫ ꝙ in ꝟbo ſiue in deo diſtinguiturduplex cognitio. vna que d̓r viſionis ꝑ quā videt deuequaſi p̄ſentia oīa que ſūt erunt ⁊ fuerūt. Alia d̓r ſimplicis intelligentie per quā non ſolum illa ſcit ſed etiā oīaque poteſt facere. aīa igitur xp̄i ſcit quicqͥd eſt fuit vel futurum eſt. quia ipſe ē oīm reꝑator ⁊ iudex. ſed nō poteſtſcire oīa que deus pōt facere. quia hoc eēt comphederedeum. quando em̄ aliquid ad multa ſe poteſt extendere nihil aliud ē ip̄m comp̄hendere qͣꝫ cognoſcere oīa inipſo ad que ſe extendere pōt. quod patet ex hoc qd̓ quiplenius aliquid cognoſcit plura in eo videt eoꝝ in quepoteſt. vnde cum aīa xp̄i non poſſit comp̄hendere ꝟbū