II.III

parati. vnde ſapiētie que eſt filius attribuit̉ ratio ſeminis ſed ſpūiſctō ratio efficiētis. ¶ Ad quartū dd̓m ꝙ qͣꝫuis oꝑatio ſit eſſentia tn̄ opus operatū non eſt eſſentiaet de illo hic loquit̉. vel dd̓m ꝙ operatio ⁊ eſſentia differunt ẜm cōnotatū ⁊ rōne cōnotati poteſt fieri appropͥatio. ¶ Ad quintū dd̓m ꝙ qͣꝫuis appropriata omniū ꝑſenarum in incarnatiōe reluceāt tn̄ maxime appropriatūſpūſſancti ſicut iam dictū eſt.O ſcd̓m ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ xp̄s ẜm ꝙ homoſit filius trinitatis qꝛ xp̄s ẜm ꝙ homo creatura eſt. ſed omniū creaturaruꝫ p̄cipue que ſuntad imagineꝫ pr̄ dicit̉ trinitas. ergo xp̄s ẜm ꝙcreatura eſt filius trinitatis. ¶ Pͣ. Cuiuſlibet habentisgratiā dicit̉ pater tota trinitas ſed xp̄s maxime gratiahabuit: ergo eſt maxime filius trinitatis ¶ Pͣ Uidet̉ ꝙſpūſſctūs ẜm ph̓m in. xv. de animalibꝰ. actio eſt ex ſemine patris in generatōe ſed oīm actionū quā facit ſemenpr̄is in generatōe fecit ſpūſſctūs in xp̄i ꝯceptōe. ergo eſtpater xp̄i: cum rōne p̄dicte actōnis aliquis pater dicat̉.¶ Contra incōueniens qd̓ filij nomen ad aliam ꝑſonātranſeat ſicut in .j. diſ. dictū eſt. ergo ſimil̓r qd̓ ⁊ patrisnomen ad aliaꝫ ꝑſonā ſeu ad totā trinitatē. ¶ Pͣ. Filiatio eſt determinata ypoſtaſis ſeu ſuppoſitum ẜm Damſed ypoſtaſis in qua facta eſt vnio incarnatōis ī xp̄o eſttm̄ a patre qꝛ illa eſt ꝑſona diuina. ergo xp̄s incarnatueſt tm̄ filius patris. ¶ ℟º. dd̓m ꝙ xp̄s nec ẜm ꝙ deusnec ẜm ꝙ homo filius trinitatis eſt qꝛ nec ꝑ generationem naturalē. nam ſic ẜm ꝙ deus filius eſt ſolius pr̄isẜm ꝙ homo ſolius mr̄is. nec ꝑ creationē qꝛ filiatio conſequitur ꝑſonā que in xp̄o nō eſt creata nō em̄ caro dicitur filia ſed homo filius nec ꝑ adoptōꝫ qꝛ ꝑ gratiā vnionis habet filiationē ſimpliciter .ſ. naturalē. vnde nō d̓bet dici filius ẜm qͥd .i. ꝑ gratiā vel creationē hijs em̄ tribus modis aliquis dicit̉ filius. vnde nō debet dici filiꝰtrinitatis. ¶ Ad primū ergo qd̓ obijcit̉ in ꝯtrariū dd̓mꝙ creatio nō cōuenit ꝑſone ſed potius nature xp̄i. filiatio aūt ecōuerſo ⁊ ideo nō poteſt dici ꝑ creationē filiusAd ſcd̓m dd̓m ꝙ aliquis dicit̉ filius trinitatis ꝑ gratiam adoptōis ⁊ nō per gratiam vnionis ⁊ ideo xp̄s ciper gratiā vnionis ſit filius. eſt filius naturalis ſoliꝰ ptris nō aūt adoptōis totius trinitatis. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ ſpūſſctūs ſeminis oꝑationē exercuit in incarnatione xp̄i quaſi artifex oꝑando in materiā exteriorē.ſemen autē oꝑationē in generatiōe oꝑationū exercet inmateriā ſibi cōiunctā. ⁊ ideo qͣꝫuis in actōe ſit ſil̓itudoin modo agendi nō eſtſil̓itudo.O tertiū ſic ꝓceditur ⁊ videt̉ ꝙ Dam̄. iuſte etvere theothocō .i. dei genitricē ſanctā virginēnominamꝰ xp̄othocon ꝟo .i. xp̄i genitrice nōdicimus virginē. ergo nō eſt mater xp̄i. ¶ IPlus cōtulit ad conceptionē xp̄i ſpi. ſanc. qͣꝫ beata ꝟqꝛ agens eſt p̄ſtantior in actiōe qͣꝫ materia. ergo ſi ſpūſſanctus nō poteſt dici pater xp̄i neqꝫ beata virgo materSͣ. Uidet̉ ꝙ nec dei in deo nō differt deus et deitasſed non poteſt dici mater deitatis. ergo nec mater dei.¶ Contra Math̓. j. cum eſſet deſpōſata mater ieſu. ieſus autē eſt deus. ergo mater dei. ¶ Pͣ Aug. talis fuit illa vnio que deum faceret hominem et hominem deumergo idem eſt deus et homo ⁊ ſit mater hominis ⁊ mater dei. ¶ Ad hoc dicenduꝫ ꝙ ẜm opinionē philoſophimater duplicē oꝑationē exercet in generatiōe. qꝛ materiam p̄parat ⁊ miniſtrat ⁊ cōceptū ꝟtute matricis fouetcum ergo hanc duplicē oꝑationē in generatiōe xp̄i fecerit beata virgo qꝛ ⁊ materiā p̄parauit ⁊ ꝯceptui fomentum p̄buit. ideo bene mater xp̄i dicenda eſt. ¶ Ad illudergo qd̓ primo obijcit̉ de Dam. dd̓m ꝙ nō intendit ne-

gare quin ſit vera mater xp̄i. ſed nō in eo intellectu quodicebant heretici ꝑ xp̄m ꝑſonā homīs tm̄ nō dei intelligentes. cum hereticis aūt vt ait Iero. nec debemꝰ vocabula habere cōmunia. ¶ Ad ſcd̓m dd̓ꝫ ꝙ qͣꝫuis ſpirituſſanctus plus fecerit in conceptōe xp̄i qͣꝫ virgo tn̄ nō poteſt dici pater ſicut virgo mater. qꝛ nō ex ſubſtātia et ſibi ſimile in ſpecie ꝓduxit filiuꝫ nec alia huiuſmodi querequirunt̉ ad rōnem patris inueniunt̉ in eo. ¶ Ad tertium dd̓m ꝙ deus et diuinitas qͣꝫuis ſint idem re differunt tn̄ ratione. qꝛ deus ſignificat ꝑ modū ſubſiſtētis ⁊ſuppoſiti diuinitas aūt ꝑ modū forme ẜm aūt ph̓m. nōforma ſed qd̓ eſt hoc aliquid generat̉.O quartū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ antiqui patresmeruerūt incarnationē qui meret̉ aliqͥd meretur ⁊ illud ſine quo haberi non poteſt. alioqͥncaſſum eſſet meritū. ſed pr̄es antiqui meruerunt vitā eternā que ſine xp̄i incarnatōe nō poteſt haberi ergo meruerūt incarnationē. ¶ Pͣ. Oratio que fit abaliquo ſub quattuor debitis cōditionibꝰ .ſ. ꝓ ſe ⁊ ad ſalutem ⁊ pie ⁊ ꝑſeueranter dicit̉ merendo impetrare qd̓petit ſꝫ ſancti ꝓ incarnatōe fienda ſic orauerūt ergo merendo impetrauerūt incarnationē. ¶ Pͣ. Scd̓m bern.Fides beate ꝟginis ꝯiūxit illa tria ſata .ſ. deuꝫ animā etcarnē ſed nō coniūxit niſi merendo ſicut eccl̓ia cantat q̄dn̄m omniū meruiſti portare gͦ ⁊cͣ. ¶ Cōtra ad Ti. iij.Apparuit benignitas et humanitas ſaluatoris nr̄i deinon ex oꝑbꝰ iuſticie que fecimꝰ nos ⁊cͣ. ſed benignitatēnominat apl̓us oſtenſam xp̄i incarnationē. ergo nō eſtẜm merita. ¶ Pͣ. Incarnatio xp̄i eſt beneficiū impenſūtoti nature humane ſed meritū nullius puri homīs extendit ſe ad totā naturā humanā ergo ſancti patres nōmeruerūt incarnationē. ¶ ℟º. dd̓m ꝙ duplex eſt meritum condigni ⁊ congrui. ſancti aūt patres incarnationem meruerūt merito congrui .ſ. ſe ad ſuſcipienduꝫ tm̄beneficiū preꝑando et nō merito condigni qꝛ nō eam ꝑmeritū hoc modo debitā ſibi fecerūt. qͣꝫuis ſic poteruntmereri eius accelerationē. deus enim diſpoſuerat vt etrum precibꝰ ⁊ meritis fieret acceleratio. ¶ Ad primū eigo qd̓ in contrariū obijcit̉ dd̓m ꝙ vitam ēternā mererenō potuerūt ſine hijs que cōitant̉ vitam eternā ſicut eſtgaudiū de vita eterna et impaſſibilitas ⁊ alia hmōi. eaꝟo que ſunt ducentia ad vitam eternam ſicut principiamerendi non meruerūt qͣꝫuis ſine eis vita eterna haberi n̄ poſſit. quia talia non cadūt ſub merito ſicut gratia⁊ hmōi. ⁊ inter illa cōputatur incarnatio filij dei. ¶ Adſcd̓m dicēdū ꝙ q̄ oratio fit ꝓ ſe dupliciter poteſt intelligi. vel pro ſe tm̄. vel pro ſe cum alijs ſimul. pͥmo mō accipitur inter conditiōes orōnis. ſcd̓o modo ſancti pctebant pro ſe .i. non pro ſe ſolum ſed pro toto mundo.¶ Ad tertium dicendū ꝙ beata virgo non meruit icarnationem niſi ſuppoſita incarnatione fienda. ⁊ ſic meruit vt per eam fieret non quidē merito condigni ſꝫ cogrui inquantū decebat ꝙ dei mater ca puritate niteretqua maior ſub deo nequit intelligi ſicut dicit Anſel.No nominato tres intelligunt̉. hoc intelligendum de eſſentialibus nō eſt autem concedendū ¶ Sciēdūaūt ꝙ hec prepoſitio ex vel denotat cauſamefficientem vel materialē. ad hoc aūt ꝙ aliquid natū exalio mat̓ial̓r filiꝰ dicat̉ opꝫ ꝙ in ſil̓itudīe ſpei ꝓducat̉ cieo ex qͦ naſcit̉ ſicut filiꝰ mr̄i. ⁊ iō capilli ⁊ lūbricꝰ n̄ dicūt̉filij eius exquo materialiter naſcūt̉ ad hoc etiā ꝙ aliqͥdnatum de aliquo actiue dicatur filius eius opꝫ ꝙ ꝓducatur de ſb̓a agentis ⁊ in ſil̓itudine ſpeciei et qd̓ ſit agesprincipale prime aūt due ꝯditōes deficiūt in ſpūſctō yn