Ef.II
homicidij cā. ¶ Ad pͥmū gͦ dd̓m ꝙ motꝰ pōt eē cā motꝰn̄ aūt terminꝰ vel ſub̓ꝫ. vn̄ nihil ꝓhibet pctm̄ eē cāꝫ pct̄iAd ſcd̓m dd̓m ꝙ pctm̄ ratiōe deformitatis nihil eſt.ſed rōne actus aliqͥd eſt. ⁊ ſic p̄t cām hēre ⁊ cā eē. Uel ſicdd̓m ꝙ vnū cōtrarioꝝ n̄ ē cā alterius ꝑ ſe. ſed ꝑ accideseſſe nihil ꝓbibet. ſicut frigidū calefacit. vt ī. viij. ph̓icoꝝd̓r ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ lꝫ pctā aliqua ſint contraria ẜmſpēm actus tn̄ oīa gr̄e opponunt̉. ⁊ ex hac ꝑte p̄t cōtingere vt qd̓libet pctm̄ ſit cuiuſlibet cauſa.D ſcd̓m ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ idē poſſit eēculpa ⁊ pena. Augꝰ em̄ dicit in li. ꝯfeſ. Iuſſiſti dn̄e. ⁊ ſic eſt vt pena ſibi ſit oīs inordinatꝰaīus. ſed inordinatio aī quedā culpa ē. gͦ ideꝫeſt culpa ⁊ pena. ¶ Pͣ. Carere quacūqꝫ ꝑfectiōe pena eſtſed carere originali iuſticia ē originale pctm̄ ẜm Anſel.gͦ idē eſt culpa ⁊ pena. ¶ Pͣ. Coniūctio incōuententiuꝫq̄dā pena ē. ſicut ſi hō in dignitate ꝯſtitutꝰ abiecto habitu indueret̉. ſed ipſa culpa ē incōueniēs rōali creature. gͦ ipſa culpe cōmiſſio q̄dā pena ē. ¶ Sed ꝯtra. Cul.pa ⁊ pena dn̄t ſicut actio ⁊ paſſio. ſed n̄ p̄t eē ideꝫ actio⁊ paſſio vt ſupra mgr̄ dicit. ergo nec culpa ⁊ pena. ¶ PͣCulpa ordinatur ad penā ſicut medicina ad morbum.pene em̄ medicine ſūt. vt in. ij. cth̓. d̓r. ſed n̄ eſt idē medicina ⁊ morbꝰ. gͦ nō eſt idē culpa ⁊ pena ¶ ℟º dd̓m ꝙ n̄p̄t eſſe idē ꝑ ſe pena ⁊ culpa. pena em̄ d̓r aliqͥd ex hoc qd̓ē ꝯtrariū volūtati. culpa ꝟo ex hoc ipſo qd̓ ē volūtariū.vn̄ culpā agimus: ſed penaꝫ patimur. ꝑ accn̄s tn̄ p̄t eſſeidē culpa ⁊ pena inqͣꝫtū aliqͥd adiūgitur culpe qd̓ ē pena: qd̓ quidē p̄t ei adiūgi tripliciter. Uno mō ſicut p̄cedens culpā ⁊ cām ipſius. ⁊ ſic ſequēs peccatū d̓r eē penap̄cedētis pctī rōne ſubtractionis gr̄e ex qua ꝓuenit ſequens pctm̄. Scd̓o adiūgitur ei ſic̄ ꝯcomitas peccatūſicut q̄dā paſſiōes affligētes hoīem ꝯcomitāt̉ q̄dā peccata. vt ꝑturbatio ire. ⁊ anxietas ꝯcupīe. Tertio mō coniūgitur ei ſicut poſterior effectus. ⁊ hoc mō ipſa culpad̓r eē pena rōne deordinatiōis aīe ⁊ turpitudinis ⁊ īdecentie quā ei infert. pͥmo igit̉ mō vnū pctm̄ eſt pena alterius pctī. ſed duobꝰ modis ſeq̄ntibꝰ eſt pctm̄ ſuijpſiꝰpena. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ illa inordinatio n̄ ſequit̉ culpam vt eius effectus. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ carētia originalis iuſticie in ſe ꝯſiderata ē pena. ſed inqͣꝫtū eſt ex volūtate pͥmi ꝑentis hꝫ rōnem culpe. ¶ Ad tertiū dd̓mipſa indecentia que eſt ex ꝯiūctione incōuenīentiū q̄dāpena eſt que culpam conſequitur.D tertium ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ aliqͣ paſſio poſſit eē peccatum. Ira em̄ ⁊ inuidia quedam paſſiones ſūt que tn̄ cōnumerant̉ int̓ capitalia peccata. ergo paſſiones pn̄t eē peccata. ¶ Pͣ. Actualis concupīa quedam paſſio eſt. ſed hoeſt peccatum vt pꝫ in glo. Ro. vij. ergo paſſio pōt eē peccatum. ¶ Pͣ. Meritu ⁊ demerituꝫ cum ſint contrariaſunt eiuſdē generis. ſed merita pn̄t eē paſſiones. martres em̄ paſſionibꝰ aureolam meruerūt. ergo ⁊ paſſionibus ꝯtingit demereri. ⁊ ita paſſiones pn̄t eſſe peccata.¶ Sed ꝯtra. Nulla paſſio ē actio. ſed peccatū eſt actioin hoc em̄ a pena differt vt ſupra habitū eſt. ergo paſſionō p̄t eſſe peccatū. ¶ Pͣ. Nō ꝯtingit eē peccatū niſi illd̓cuius pͥncipium eſt in nobis. ſed paſſionis principiumnō eſt in nobis. pͥncipiū auteꝫ peccati in nobis eſt. ergopaſſio nō poteſt eē peccatū. ¶ ℟º dd̓m ꝙ paſſio ꝑ ſe loquendo n̄ poteſt eē peccatū. ſed per accidens peccatumeē poteſt: quod quidē contingit dupliciter. Uno modoẜm ꝙ paſſio actui volūtatis ſubditur que eā voluntarie ſuſtinet vel deſiderat. Alio modo ẜm ꝙ ex actu volūtatis paſſio cauſat̉. ex oꝑatione em̄ appetitus ſuꝑioriſper quandā redūdantiam ſequitur paſſio in appetitu
inferiori. vtroqꝫ autē illoꝝ modoꝝ ipſe actus voluntatis eſt per ſe peccatū. ſed paſſio eſt peccatū per accidens¶ Ad pͥmū ergo dd̓m ꝙ ira ⁊ inuidia n̄ cōputantur int̓peccata capitalia ẜm ꝙ ſunt paſſiones quedā: ſed ẜm ꝙſunt actus volūtatis quibꝰ paſſiones adiūgunt̉. ¶ Adſcd̓m dd̓m ꝙ ipſe motus concupīe n̄ eſt peccatuꝫ vt eſtpaſſio: ſed ꝓut eſt in poteſtate volūtatis exiſtēs que poteſt eū ꝓ hibere vel n̄ ꝓhibere. ¶ Ad tertium dicenduꝫꝙ paſſiones martyrum fuerūt meritorie ẜm ꝙ eas pervoluntatē acceptauerūt vel patienter ſuſtinuerūt ꝓpterdeum. ⁊ ita etiā poſſunt eē demeritorie inquantū volūtas alio modo ad eas ſe habet.O quartū ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ pena nonſemꝑ infligatur alicui ꝓ peccato. Iob em̄ deſeipſo dicit. Nō peccaui ⁊ in amaritudinibꝰmorat̉ oculus meus. he aūt amaritudīes pene quedā erant. gͦ pena infligit̉ alicui abſqꝫ peccato.¶ Pͣ. Saluator noſter ab oī pctō īmunis fuit. Ioh̓isviij. Quis ex vob̓ arguet me de pctō. ⁊ tn̄ multas penasſuſtinuit. gͦ pena aliqn̄ infligitur abſqꝫ culpa. ¶ Pͣ. Pena tēporalis tꝑali ꝓſperitati opponitur. ſed aliqͥ īterdūtꝑali ꝓſperitate florent abſqꝫ ꝟtutis merito Hiere. xij.Quare via impioꝝ ꝓſperatur. gͦ ꝑi rōe ⁊ pena temporalis aliqn̄ infligitur abſqꝫ demerito culpe. ¶ Sed cōtraHiero. dicit. Quicqͥd mali patimur pctā noſtra meruerunt. ⁊ ita pena n̄ niſi peccato infligit̉. ¶ Pͣ. Iudiciumhumanū exemplat̉a iudicio diuino. ſed ẜm humanumiudiciū pena nulli īfligitur niſi ꝓ culpa. ergo nec ẜm diuinū. ¶ ℟º dd̓m ꝙ cum pena ſit paſſiua corruptio boni duplex eſt pena ſicut duplex eſt bonū. Eſt aūt qd̓daꝫbonū hominis inquantū eſt hō. ⁊ hm̄oi ſunt bona ſpiritualia quoꝝ pͥuatio ſimpliciter ⁊ abſolute eſt homīspena. ⁊ talis pena nunqͣꝫ eſt niſi ꝓ pctō illius qui punit̉Eſt aūt aliud bonū hoīs n̄ inqͣꝫtū ē hō ſed inqͣꝫtū ē aīavel corpus ⁊ hm̄oi ſūt bona corꝑalia quoꝝ pͥuatio abſelute n̄ p̄t dici hoīs pena ſed ſolū ẜm qͥd: niſi qͣtenꝰ hodefectꝰ in defectū ſpūaliū redūdaret. Si em̄ tꝑaliū defectus ſpūalibꝰ ꝓdeſt ⁊ habundantia nocet econtrariohabundantia dicenda ē pena ⁊ defectꝰ erit vtilis. ſicutph̓s dicit in. x. eth̓. Fortuna ẜm eā menſurā dicēda ē bona qͣ rōnis bonū iuuat ſuꝑhabundantia aūt diuitiaꝝẜm eundē ph̓m q̄ opus ꝟtutis īpedit bona fortuna dicēda n̄ ē ſed mala. vn̄ nihil ꝓhibet hm̄oi penā alicui īflgi abſqꝫ ꝓpria culpa vt q̄dā ꝓmouētia ad v̓tutē. Sciendū tn̄ ꝙ lꝫ pene qnqꝫ ſint abſqꝫ culpā ꝑſone. ſꝑ tn̄ ſūt cūculpa nature ex qͣ factū ē vt ꝑ hm̄oī defectꝰ oporteat hominē ad bona ſpūalia ꝓmoueri. Et ꝑ hoc pꝫ ſolutio adob̓a. ¶ Uel dd̓m ad pͥmū ꝙ hͦ qd̓ hō ad augmentū meriti flagellat̉ n̄ ē pena ſibi inqͣꝫtū hō ē ſed bonū eiꝰ eſt tamen pena inqͣꝫtū naturā aīalē hꝫ. ⁊ iō talis pena ſequit̉culpam nature infecte que ſi infecta nō eēt homines ſine hm̄oi moleſtijs ad perfectū meriti ꝑuenirent. ¶ Adſcd̓m dd̓m ꝙ xp̄s nullo modo penam habuit que eſſetpena hominis inquantū ē homo. qꝛ in bonis rationisſuperabūdauit nec aliquem defectum in eis paſſus eſt.habuit tamen penam aliquam quantum ad naturamcōmunem. ⁊ ideo non oportuit ꝙ eſſet aliqua culpa ineo. ſed ꝙ aliqͣ culpa preceſſiſſet in natura humana. vnd̓Iſa. liij. Propter peccata populi mei percuſſi eū. ¶ Aotertium dicendū ꝙ ꝑ hoc quod impij proſperitatē habent frequenter in eoꝝ malū eſt vt ex dicto ph̓i in auctoritate ſuperius patet vnde in hoc ipſo puniuntur. ſimiliter etiam ⁊ ꝙ iuſti in aduerſitatibus ſicut in eorū bonum cedit. quia per hoc ad virtutem proficiunt. vndenon eſt eis pena precipue inquantum homines ſūt ſedmagis premium.