DI.XXXIIII

fuiſſe bonū ꝯſeqͥ quo priuātur. ſicut ruſticꝰ n̄ affligiturde hoc qd̓ n̄ eſt rex affligeretur aūt ſi rex eſſe potuiſſet¶ Ad tertium dicendū ꝙ pene ſenſibiles preſentis vite pertinent ad conditionem nature ſibi relicte. n̄ autēpene ſenſibiles que ſunt poſt mortem. ⁊ ideo n̄ ē ſil̓e.¶ DIXXXIIII.Oſt p̄dicta de peccato actuali ⁊cͣ. ¶ Hic q̄runt̉ quattuo¶ Primo vtꝝ malū aliqͥd ſit. ¶ Scd̓ode cā mali. ¶ Tertio de ſub̓o. ¶ Quarto de effectu.D. .j. ſic ꝓcedit̉. ⁊ videt̉ ꝙ malū aliqͥd ſit. Nullus em̄ dꝫ puniri ꝓ nihilo punit̉ aūt aliqͥs demalis q̄ facit. gͦ maluꝫ aliqͥd eſt. ¶ Pͣ. Id qd̓nihil ē n̄ p̄t eē neqꝫ genus neqꝫ drīa neqꝫ ꝯtririū. ſed malū ē genꝰ: qꝛ bonū ⁊ malū ſūt gn̄a alioꝝ ẜmoh̓m in p̄dicamētis Eſt etiā drīa ī h̓itibꝰ aīe qͥ dn̄t ꝑ bonū ⁊ malū ꝯtrariat̉ etiā malū bono ẜm ph̓ꝫ ī p̄dicam̄tisgͦmalū aliqͥd ē. ¶ Pͣ. Qd̓ n̄ ē n̄ p̄t agere. ſꝫ malū agit. qpugnat ꝯtra bonū ⁊ corrūpit ip̄m vt Dioꝰ dic̄. gͦ malūaliqͥd eſt. ¶ Sed ꝯtra ē qd̓ Augꝰ dicit ꝙ inqͣꝫtū ſumꝰ boni ſumꝰ ⁊ eadē rōne inqͣꝫtū aliqͥd ē bonū ē ¶ Pͣ. Bonū⁊ ens ꝯuertunt̉. ſed malū n̄ ē bonū. gͦ malū nihil ē. ¶ ℟.dd̓m ꝙ malū dupl̓r accipit̉. vno modo ī abſtracto. aliomodo in ꝯcreto Abſtracte accipiendo hoc modo ē ſicut⁊ alie pͥuationes ſūt: vt cecitas aut ſurditas. nā maluꝫnihil e niſi pͥuatio boni. hm̄oi aūt pͥuationes dicunt̉ eēn̄ qꝛ habeāt aliquā eſſentiā: ſic em̄ nihil ſūt ſed ẜm ꝙ eēſignificat ꝟitatē ꝓpōnis ꝓut rn̄det̉ ad qōnē an̄ eſt: ſi em̄q̄rat̉ an cecitas ſit. rn̄detur ꝙ ē ꝓpter hoc ꝙ īuenitur inoculo talis defectꝰ. Si aūt q̄rat̉ qͥd ē. rn̄detur nihil ē qꝛn̄ hꝫ eēntiā. Accipiēdo ꝟo malū ꝯcrete ſiue dicatur malū qd̓ ē ſub̓m talis pͥuatiōis ſiue qd̓ ē cā malū aliqͥd eritetiā vt eēntiā hn̄s n̄ inqͣꝫtū malū ſed inqͣꝫtū tale vel taleens. ſicut aer tenebroſus aliqͥd ē n̄ inqͣꝫtū ē tenebroſusſed inqͣꝫtū corpus qd̓dā. ¶ Ad. j. gͦ dd̓m ꝙ cū aliqͥs pūit̉ꝓ malo qd̓ facit n̄ punit̉ ꝓ nihilo ſed ꝑ hoc ꝙ facit ī ſuaactiōe nihilū .i. inordinationis defectum. ¶ Ad ſcd̓mdd̓ꝫ ꝙ malū n̄ ē genꝰ nec drn̄a nec ꝯtrariū niſi in ꝯcreton acceptū ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ malū ī ꝯcretione acceptipugnat ⁊ corrūpit actiue n̄ ex ꝟtute mali ſꝫ ex ꝟtute boni vt Dioꝰ dicit. ſed in abſtractione acceptū corrūpit n̄actiue ſed formaliter: ſicut cecitas d̓r corrūꝑe viſum. qꝛeſt corruptio viſus.D ſcd̓m ſic ꝓcedit̉. ⁊ videtur ꝙ bonū cā malieē n̄ poſſit. Dr̄ em̄ Math̓. vij. Non p̄t arborbona fructus malos facere. effectꝰ autē ꝯꝑaCad cāꝫ ſicut fructꝰ ad arborē. gͦ ex cā bona ma(lus effeetus ꝯſeqͥ n̄ p̄t. ¶ Pͣ. Si bonū ē cā mali: aut inquantū ē bonū: aut inqͣꝫtū deficiēs. ſi inqͣꝫtū bonū: gͦ nhil ꝓhiberet ſummū bonū eē cām mali. ſi aūt inqͣꝫtudeficiēs: defectꝰ aūt ipſe qd̓dā malū ē ſeqͥtur ꝙ maluꝫcā mali: n̄ ergo bonū. ¶ Pͣ. Om̄e aliud bonū eſt a pͥmbono. qͥcqͥd aūt ē cā cauſe ē cā effectus. ſi gͦ aliqd̓ bonū ēcā mali ſeq̄tur ꝙ pͥmū bonū ſit cā mali qd̓ eſt inconueniēs. gͦ bonū n̄ eſt cā mali. ¶ Sed ꝯtra. Nihil ē cā niſiẜm ꝙ aliquo modo influit vel agit. ſed malū n̄ agit niſvtute boni vt dicit Dioꝰ. gͦ malum n̄ p̄t eſſe cā boni niſꝟtute boni. ¶ Pͣ. Oīs cā diffundit ſeip̄am in effectū. h̓aut ꝑtiet ad rationē boni. nā bonū ē diffuſiuū ſuijpſiꝰ.gͦ nihil p̄t eē cā mali niſi bonū ¶ ℟. dd̓m ꝙ malū n̄ hꝫcam ꝑ ſe eo ꝙ n̄ p̄t eē intentū. qd̓ em̄ ē intentū habet ratione finis ⁊ boni. vn̄ ſeqͥtur ꝙ malū n̄ habeat cauſamniſi ꝑ accidens. que quidē cauſa ꝑ ſe intendit bonū. ſedmalū intendit p̄ter intētionē cauſe. boni aūt ꝑ ſe cauſa

n̄ p̄t eē niſi bona. vn̄ opꝫ mali cām bonā eſſe. cauſat̉ aūtex bono malum inquantū bonū ꝙ cauſa bona oꝑatureſt incompetēs alicui ⁊ ex hoc ſeqͥtur ratio mali non em̄omne bonū eſt cuilibet competens. ⁊ ſic etiā ipſa volūtus que de ſe bona eſt inquantū tendit per appetituꝫ inaliquod bonū qd̓ non eſt ſibi conueniens fit cauſa culpe. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ verbū dn̄i referendū ēad voluntatem actualem que ſi bona ſit in actu cā peccati eſſe non poteſt ⁊ ſi mala. actus ex ipſa ꝓcedens nonpoteſt eſſe bonus. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ bonum poteſt eēcauſa mali ex hoc qd̓ eſt particulare bonum hinc enimhabet ꝙ bonum ex eo cauſatū non eſt omnibꝰ ꝯueniēsſed alicui. primū autem bonum id eſt deus non eſt particulare bonum: ſed eſt bonū omnis boni vt Augꝰ dic̄.⁊ ideo cauſa mali eſſe non poteſt ¶ Ad tertium dd̓m ꝙquicqͥd eſt cauſa cauſe inqͣꝫtum eſt cauſa: eſt cauſa efficiens. bonū autem cauſatū eſt creatum a deo ẜm ꝙ ē bonū. ſed ꝙ eſt cauſa mali ẜm ꝙ eſt particulare ⁊ diſtans aperfectione ſūmi boni. hoc autem n̄ eſt in bono creato.creatum īmo hoc habet ẜm ꝙ eſt ex nihilo. vn̄ n̄ ſeqͥturꝙ deus ſit cauſa mali.D tertium ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ ſub̓ꝫ mali bonum eſſe n̄ poſſit. Malum em̄ eſt priuatio boni. ſed habitus n̄ poteſt eſſe ſub̓m priuationis ſic̄ nec affirmatio negationis. ergo bo(num n̄ poteſt eſſe ſub̓m mali. ¶ Pͣ. Plus ꝯueniūt ſub̓ꝫ⁊ accidens qͣꝫ duo accidētia vnius ſub̓i. ſed duo contraria accidētia n̄ poſſunt eſſe ſimul in eodem ſub̓o cum includant affirmationem ⁊ negationem que ſimul eſſe npoſſunt. ergo multominus vnū contrarium poteſt eſſealterius ſub̓m. ſed malum ⁊ bonum ſunt contraria. ergo bonū ſub̓m mali eſſe n̄ poteſt. ¶ Pͣ. Bonum habetrationem perfecti. malum ꝟo eſt perfectionis priuatio.ſed qd̓ eſt priuatio perfectionis n̄ poteſt eſſe perfectum.ergo bonum n̄ poteſt eſſe mali ſub̓m. ¶ Sed ꝯtra. Nihil poteſt eſſe alicuius ſub̓m niſi ſub̓a. ſed omnis ſub̓abona eſt vtpote a deo creata. ergo mali ſub̓m n̄ poteſt eēniſi bonum. ¶ Pͣ. Si mali ſub̓m n̄ eſſet aliquod bonūſed malum: ſequeretur ꝙ aliqd̓ eſſet malum integrumhoc autem eſt impoſſibile. quia ẜm ph̓m in quarto eth̓.malum ſi integrū ſit importabile fit ⁊ deſtruit ſeipſumergo ſub̓m mali n̄ poteſt eſſe niſi bonum. ¶ ℟º dd̓m ꝙmalum vt ex dictis patet eſt boni priuatio: n̄ auteꝫ quelibet carentia boni malum dici poteſt. Non enim ē malum lapidi qd̓ ratione caret. illiꝰ ergo carētia boni malum eſt qd̓ eſt debitum ⁊ conueniens haberi. id autemcui conuenit aliquod bonum habere non poteſt eſſe niſi bonum. nam malum bono non conuenit. Unde relinquitur ꝙ ſub̓m mali non poſſit eſſe niſi aliquod bonum. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ priuatio forme ſpecialis n̄ poteſt eſſe ſicut in ſub̓o in habitu vel forma cuiopponitur directe ⁊ in ſpeciali. ſed priuatio forme generalis poteſt eſſe ſicut in ſub̓o in eo ꝙ ſibi opponitur ī generali ⁊ non in ſpeciali. malum autem eſt priuatio bonitatis que eſt perfectio generalis omnibus entibꝰ cōmunis. ⁊ ideo malum eſt ſicut in ſub̓o in bono: qd̓ qͥdēſibi opponitur ẜm cōmunē rationem boni ⁊ mlai: n̄ aūtẜm ſpecialem rationem huius boni ⁊ huius mali. ſicutmalum culpe non contrariatur bono nature ẜm ſpeciales rationes ſed ſolum ẜm generales. ¶ Ad ſcd̓m dd̓mꝙ malum non eſt ſicut in ſub̓o in bono qd̓ ei in ſpecialicontrariatur. eſt tamen ſicut in ſub̓o in bono qd̓ ei opponitur in generali vt dictum eſt. ¶ Ad tertium dicendum ꝙ nihil prohibet id quod eſt vna perfectione perfectum per defectum alterius perfectionis que ſuꝑaddi deberet imperfectum dici.