LI.II
¶ Pͣ. Iuſticia humana exemplata eſt a diuina. ſed ẜmhumanam iuſticiā filij ꝓ peccatis parentū exheredantur. gͦ ẜm iuſticiam diuinam puniuntur filij ꝓ peccatisparentū. ¶ Pͣ. Sicut populus gubernat̉ a rege ita filia parentibꝰ. ſed populus qn̄qꝫ punitur ꝓ peccato regisſicut pꝫ. ij. Regū. vlt. ꝙ peccatū dauid quo populū numerauit ꝑ peſtilentiā in populo eſt punitū. gͦ ⁊ filij propctīs parentū puniūtur. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ d̓r Deut̓o.xxiiij. Non occidētur patres ꝓ filijs nec filij ꝓ patribꝰPͣ Innocētes puniri n̄ debent. ſed ꝯtingit filios eſſeinocentes ex parentibꝰ peccatoribꝰ natos. ergo filij propeccatis parentū puniri n̄ debent. ¶ ℟º dd̓m ꝙ duplexeſt pena. Una qua quis punit̉ in bonis aīe. ⁊ quia aīaꝫfilius a patre n̄ trahit ſed habet īmediate a deo. ideo tali pena filij ꝓ peccato patris nullo modo punientur. ⁊ hͦeſt qd̓ ſignificatur Ezech̓. xviij. Oēs aīe mee ſunt vt aīapatris ita ⁊ anima filij mea eſt. Alia pena eſt qua qͥs punitur in bonis corporis vel exterioribꝰ que vel filiꝰ habet a patre. vl̓ ꝑ ea dꝫ patri ꝓuidere. ⁊ tali pena qn̄qꝫ punitur filius pro peccato patris. q. res quedā patris exiſtens ſicut occidūtur pecora dirimuntur domus in qͥbus nulla eſt culpa ꝓ eo ꝙ ſunt res peccatoris qui ī eispunitur. hm̄oi etiā pene n̄ ſemper inferūtur ꝓ peccatoqd̓ quis perſonaliter ꝯmiſit. ſed qn̄qꝫ ad exercitiū iuſticie ſicut fuit in Iob. vel ad cuſtodiam virtutis: ſicut inPaulo. vnde n̄ eſt inconueniens ſi hm̄oi penis innocetes filij ꝓ peccatis patrum puniūtur Uel dd̓m ꝙ auctoritas illa intelligitur de pena tēporali ⁊ in illis qui imitando pctm̄ parentū n̄ p̄ſtant impedimentū vindicte.Etper hoc patet ſolutio ad obiecta niſi ꝙ ad primū opꝫdicere ꝙ ideo tertia ⁊ quarta generatio determinatur.⁊ potius fit mentio de peccato parentū qͣꝫ alioꝝ. quia filij liberius imitantur peccata parentum vtpote a pueritia in eis nutriti ⁊ precipue illoꝝ quoꝝ memoria adhūc manet qd̓ ē in. iij. et. iiij. gn̄atiōꝫ. vnde ⁊ ipſi magisqͣꝫ parentes puniuntur. quia ex maiori contemptu ⁊ libidine peccat.D tertium ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ originale peccatum non ſit vnum ſed multa. Unumem̄ accidēs non poteſt eſſe in diuerſis ſubſtātijs. ſed per originale peccatum omnes potētie anime corrūpuntur. ergo originale peccatum nō eſtvnum. ¶ Pͣ. Effectus ꝓporcionatur cauſe. ſed cauſa originalis peccati eſt peccatum ade in quo fuerunt multapeccata vt ſupra magiſter dixit. ergo originale peccatūnon eſt vnum ſed multa. ¶ Pͣ. Unum ⁊ idem non inclinat ad diuerſa ⁊ contraria. ſed originale peccatuminclinatur ad omnia peccata actualia cum ſit ꝓnitasad omne malum vt Anſel. dicit. peccata autem actualia ſunt diuerſa ⁊ ad inuicem contraria. ergo peccatumoriginale non eſt vnum. ¶ Sed contra eſt quod dicitur in glo. Ro. v. ꝙ vnus homo vnuꝫ peccatum tranſmiſit in mundum. ⁊ loquitur d̓ peccato originali. ergo⁊cͣ. ¶ Pͣ. Peccatum originale eſt peccatum nature. nātura autem eſt vna. ergo ⁊ peccatum originale eſt vnū.¶ ℟º. dd̓m ꝙ vnitas ⁊ multitudo in defectibus ⁊ priuationibus attendenda eſt ẜm ea que deſunt vel pͥuantur. id autem quod priuatur per originale peccatuꝫ eſtvnum .ſ. originalis iuſticia vnde ⁊ peccatum originaleeſt vnum nec poteſt dici ꝙ multiplicetur ex parte cauſeſicut deformitates peccatoꝝ actualium qͥbꝰ vna gratiapͥuatur multiplicantur per comparationem ad actusinordinatos per quos gratia priuatur. nam originaliſdeformitatis cauſa eſt primum peccatum primi parentis vt ſupra habitum eſt. hoc autem oportet eſſe vnumvnde omnibus modis originale peccatum habet vni-
tatem. Ad primum ergo dicendū ꝙ in aliquibꝰ pluribus adunatis poteſt eſſe defectus cōmuniter duobꝰmodis. aut quia ſingulorum ſingule perfectiones tollūtur. ⁊ ſic oportet pluriū plures eſſe defectus ſicut ſi oculis ſubtrahatur viſus. auribus auditus. ⁊ ſic de alijs.Alio modo per hoc qd̓ ab omnibus ſubtrahitur. vnuꝫcontinens cōmune. ⁊ ſic eſt vnus defectus plurium. ſicut per vnam febrem ſingula membra debilitantur ꝟtute regitiua totius corꝑis debilitata. ⁊ ꝑ hunc modūvno peccato originali omnes potētie anime corrūpuntur inquantum priuantur originali iuſticia qua omnes potentias anime in ordine debito continebantur¶ Ad ſecundum dicendum ꝙ quāuis in peccato Adeplura fuerunt. tamen vnum illorum fuit primū .ſ. peccatum elationis. vt ex ſupradictis patet. ⁊ hoc ſolū naturam humanam infecit originali peccato vt dictū eſt.¶ Ad tertium dicendū ꝙ originale peccatum nō inclinat ad ſingula peccata actualia per ſe ⁊ directe ſed īdirecte ⁊ qͣſi per accidens inquantum priuat originalemiuſticiam per quā continebantur vires anime ne in peccatum laberentur. ⁊ ſic eſt qͣſi remanens ꝓhibens.D quartum ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ diſcedentibus pueris cum peccato originali penaſenſibilis debeatur. Maiori em̄ culpe debetur maior pena. ſed originale peccatum ē maius qͣꝫ veniale. quia originale facit indignū vita eternanon aūt veniale. ſed veniali peccato debetur pena ſenſibilis. ergo etiam ⁊ originali. ¶ Pͣ. Ad penam ſenſibilem pertinet ignis ⁊ vermis. per vermem aūt intelligit̉īterior afflictio que pueris vt videtur deeſſe eē n̄poteſtcum damnū maximū qd̓ incurrunt cognoſcant. gͦ pueri cum originali decedentes pena ſenſibili punientur.Pͣ. Non remittitur reatus pene niſi culpa remiſſa.ſed per peccatum originale aliquis obligatur ad penāſenſibilem ſicut ad mortem ⁊ penalitates vite p̄ſentis.ergo cum pueris nō baptizatis nō ſit culpa original̓ remiſſa. videtur ꝙ pena ſenſibili ſint puniendi. ¶ Sꝫ cōtra. acerbitas pene ſenſibilis rn̄det delectationi culpe.Apoca .xviij. qͣꝫtū glorificauit ſe ⁊ ī delitijs fuit tm̄ dateei tormentum ⁊ luctū. ſed in peccato originali nō eſt aliqua delectatio ſicut nec operatio. delectatio em̄ operationē conſeqͥtur. vt ex. x. eth̓. patet. ergo nec in pena eritaliqua ſenſibilis afflictio. ¶ Pͣ. Ponitur cōmuniter ꝙpueri non baptizati ſpecialē locum habent in quo manebunt preter conſortium aliorum damnatorum. hocautem non eſſet ſi pena ſenſibili punirentur ſicut ⁊ alij.ergo pena ſenſibili non punientur. ¶ ℟º dd̓m ꝙ ī hisqui ex adam naſcūtur infectio originalis peccati peruenit ad perſonam ex infectione nature. vnde ⁊ ꝑſone protali peccato non debetur niſi talis que pertinet ad cōditionem nature ſibi relicte. pertinet autem ad naturarelictam ſibi vt diuina viſione careat. ad quam conſequēdā deficit oīs facultas nature create pertinent etiāad naturam humanam ſibi relictam mors ⁊ penalitates vite p̄ſentis que ex principijs nature ꝓueniunt. ſcopena ſenſibilis in anima ſeparata nō ꝑtinet ad conditionem nature. vn̄ tali pena pueri ſine baptiſmo decedetes n̄ punientur ſed ſola carentia viſionis dīne ¶ Adprimū dd̓m ꝙ veniale peccatū eſt peccatū ꝑſone. ⁊ ideopōt puniri alia pena ꝑſonali q̄ n̄ ꝑtineat ad conditionenature n̄ aūt originale qd̓ ē peccatū nature. ¶ Ad ſcd̓mdd̓m ꝙ qͥdā dicūt pueroꝝ n̄ baptizatoꝝ aīas eſſe a d̓coobtenebratas ꝙ n̄ cogͦſcūt dānū qd̓ īcurrerūt ꝓ pctō originali. ſed hͦ n̄ videt̉ veꝝ cū alij dānati qͥ magis ſt̓ obtenebrati hͦ dānū cogͦſcāt et exinde affligātur. ⁊ iō dd̓meꝙ cogͦſcūt ⁊ tn̄ n̄ affligūtur. qꝛ ſciūt nūqͣꝫ ī ſua poteſtate