Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.XXHEE

ita nec in creat̉a rōnali ī qͣ tn̄ pctm̄ eē pctm̄ ẜm electiōeꝫquā corpus celeſte caret. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ nō eſſet cōtra cuſtodis ſapientiā ꝑmittere latroni aditum ad auferendū. ſed ex hoc multa comoda ꝯſequi ꝓuideret qd̓eſt in ꝓpoſito. Ad tertiuꝫ dd̓m ꝙ in verbis illius glo.qͥbus dicit̉ ſentire eſt carere cuꝫ poſſis redarguere ītelligendū eſt ⁊ debeas ꝙ in ꝓpoſito locum nō habet. naꝫ exrōnali cauſa. lꝫ nobis non ꝑfecte nota peccatuꝫ homīsimpedire nō debuit.D ſcd̓ꝫ ſic ꝓceditur. videtur ꝙ homo in ſtatuinnocētie deum ꝑ eſſentiā videret. videre enīdeū ꝑ eſſentiā eſt ſine medio videre. ſed adamī ſtatu īnocentie deum ſine medio videbat vtmagiſter dicit pͥma d. qͣrti. ergo videbat deū ꝑ eſſentiāPͣ. j. ad Coꝝ. xiij. duo modi diuine cognitionis diſtinguūt̉ ſcꝫ viſio fidei que eſt ꝑ ſpeculuꝫ ⁊ enigma. ⁊ vſio glorie que eſt facie ad faciem ſed adaꝫ non cognoſcibat deum viſione fidei ratione obſcuritatis. et quia nōex auditu ſolo cognoſcebat vt in littera dicitur cuꝫ tamen fides ſit ex auditu. Roma x. ergo adam in primoſtatu videbat deum facie ad faciē Pͣ Sicut ſe habetſenſus ad ſenſibile ita intellectus ad intelligibile. ſꝫ ſenſus ſi non ſit impeditus app̄hēdit ſenſibile ſibi p̄ſenscum ergo intellectus hoīs in ſtatu īnocentie nullatenꝰeēt impeditus videt̉ ꝙ intelligibile vbiqꝫ preſens ſclicetdeum per eſſentiā viderit. Sed ꝯtra eſt qd̓ Io. j. d̓rdeum nemo vidit vnqͣꝫ. ⁊ loquit̉ de viatore. ergo cumſtatu īnocentie homo eſſet viator deum ꝑ eſſentiam.dere non potuit. Pͣ Eſſe viatorē ⁊ cōprehenſorē ſoxp̄o cōuenit. ſed adam in ſtatu īnocentie erat viator. gͦnon erat cōprehenſor. ⁊ ita deum ꝑ eſſentiaꝫ non videbat. ℟º dd̓m ꝙ quidam dixerūt adam in primo ſtatu deum ꝑ eſſentiam vidiſſe non tamē ita clare ſicut inpr̄ia videbit̉. ⁊ ideo nō erat beatus. ſed hoc nō poteſt eēquia diſtinctio beati a nō btō non ſufficiēter accipiturꝑ hoc ꝙ eſt clarius vl̓ minus clare videre cum talis diſtinctio etiam inter ip̄os bonos inueniat̉. quia vnꝰ clarius videt alio. vn̄ ꝑ hoc oportet acciꝑe diſtinctionē p̄dictam ꝙ beati deum ꝑ eſſentiā vident nō autē alij. vn̄adam qui beatus non erat deum ꝑ eſſentiam non videbat habebat aūt duplicē cognitionē de deo vnā gratieꝑ internam allocutionē ſiue illuſtrationē. aliā natureꝑ creaturas. non qͥdem vt ex creaturis in cognitōeꝫ veniret ſicut nos. ſed quia ī creaturis deū ꝯſiderabat quēinteriori reuelatiōe plenius cognoſcebat. Et ꝑ hͦ ptꝫreſponſio ad pͥmū ītelligitur enī adam deū cognouiſſeſine medio creat̉aꝝ qd̓ eſſet cognitōis cā Ad ſcd̓m dicendū ꝙ adam ꝑ fidem deum cognouit. ⁊ ex auditu interiori qͣꝫuis non exterioris. nec in ſtatu illo. ꝓpter hocponit̉ aliqͣ obſcuritas ex impedimēto naturalis lumisſicut in nobis eſt. ſed ex defectu quia lumen nature veletiam gratie non ſufficit vt ꝑ ip̄m diuina eſſentia videatur Ad tertiū dd̓m ꝙ oculus corporalis ex ſui natura ſufficiēter ꝓportionatus eſt ad viſibile corporale vn̄niſi impedimentū interueniat poteſt ip̄m videre. ſed intellectus humanꝰ ex ſua natura nō habet ſufficiētiamad deum videndū. vnde niſi aliquid nature ſuꝑaddaqͣꝫtūcunqꝫ natura ſit integra ⁊ nō impedita deū ꝑ eſſentiam videre nō poteſt.D tertium ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ adam ī ſtatuinnocentie non habuit omniū creaturaꝝ ſcientiam. inter ceteras enī creaturas angeli nobiliores ſunt. ſed angelos in ſtatu innocētieadam non cognoſcebat ꝑ eſſentiam cum intellectꝰ humanus naturaliter non cognoſcat ſine fantaſmate vtpatet ꝑ ph̓m ī li. de aīa. ergo nō omniū creaturaꝝ noti

ciam habuit. Pͣ Non eſt eiuſdem ꝑfectam ſcientiaꝫhabere. ⁊ ad ꝑfectionē ſcientie moueri. ſed adam in ſtatu īnocentie ad ꝑfectionē ſciētie mouebat̉. Aliter enimfruſtra ſibi dati eſſent ſenſus. nō enī indiguiſſet vt ī paradiſo poſitꝰ oꝑando vires nature exꝑiret̉. ꝙ tn̄ Augꝰ.ponit ſuꝑ Gen̄. ad lr̄am. ergo adam ī ſtatu īnocentie ꝑfectam cognitionē de creaturis nō habuit. Pͣ Intercreaturas q̄dam erant future. quedam vero in ſola cogitatione exiſtentes. hmōi auteꝫ cognoſce̓ ſolius dei ēergo adam in ſtatu īnocentie nō habuit omniū creaturarū noticiā. Sed cōtra eſt qd̓ Augꝰ dicit. xiij. de ci.dei. ꝙ in ſtatu lnocentie nihil erat qd̓ bona volūtas inſtatu illo non adipiſceret̉. ſed bona volūtate adam poterat velle ī ſtatu īnocentie oīm reꝝ ſcientiā hr̄e. gͦ oīmreꝝ ſciētiam habuit. Pͣ Sicut corpus homīs ꝓficitin debitam quātitatē ita anima ī debitaꝫ ſciētiam. ſedadam in pͥncipio ſue ꝯditionis habuit ꝑfectam corꝑisqͣꝫtitatem. ergo pari rōne habuit ꝑfectam rerū ſciētiaꝫ ℟º dd̓m ꝙ ī creaturis quedam ſunt que ab hominecogniti poſſūt naturali rōne. Quedā vero ad que naturalis ratio non ſufficit. hoꝝ ergo pͥma adam ī ſtatu innocētie oīa ꝑfecte cognouit. oꝑtet enī vt an̄ illd̓ qd̓ eſt īpotentia p̄cedat qd̓ eſt in actu. cuiꝰ oꝑatione alia reduci poſſint de potētia in actū. hmōi autem cognoſcibiliaexiſtunt in potentia a pͥncipio in nobis qͣꝫtum ad pͥmapͥncipia. q̄ ſūt quaſi ſemina alioꝝ naturali rōne cognoſcibiliuꝫ vnde oꝑtuit ꝙ om̄is hmōi cognitio eēt ī actuin primo parēte. vt ꝑ eius doctrinā poſteri ꝑfectionemſcientie adipiſcerent̉ Ea vero ad q̄ ratio naturalis nonſufficit ꝑ reuelatōem ab homīe cognoſci poſſūt. vnde īhis deus eſt doctor nō homo. ⁊ ideo hoꝝ omniuꝫ nonhabuit adam noticiā ſed alioꝝ que deus ſibi voluit reuelare. Ad primū ergo dd̓m ꝙ adam in ſtatu inocentie angelos cognoſcebat cognitōe qꝛ eſt: nō autē cognitione qͥd eſt. neqꝫ naturali rōne ꝑ qͣꝫ ſciētiaꝫ rerū ex fantaſmatibꝰ ſumimus que in angeloꝝ eſſentiam ſufficiēter ducere nō poſſunt. neqꝫ etiaꝫ ex reuelatōe que ſemꝑfit ẜuato naturali modo cognitiōis. vnde ẜm Dyo. diuinus radius ꝑuenit ad nos circūuelatꝰ ſenſibiliū velaminibus. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ adam debuit habere oīaque ſunt de ītegritate nature hūane. vnde ſicut habuitvim augmētatiuā qͣꝫuis corpus auctū nō fuerit ita habuit vires ſenſitiuas qͣꝫuis ex ſenſibilibꝰ ſcientiā nō acquiſierit. ſed potius ſciētiam habitā ſenſibiliter exꝑiebatur. ⁊ hoc erat ei iocūdum cuꝫ ꝑ hoc nouo modo rescognoſceret. Ad tertiū dd̓m ꝙ hmōi ſcire non poterat niſi ꝑ reuelatōeꝫ vt dictum eſt.O quartū ſic ꝓceditur. videtur ꝙ adam ī ſtatu inocentie nō habuit ſuijp̄ius ꝑfectam noticiam. homo enī habet animā rōnalem quanō cognoſcebat eadeꝫ rōne qua nec angelos.ergo nō ꝑfectam habebat ſuijp̄ius noticiā. Pͣ Bruta animalia naͣturalit̓ cognoſcūt eis expedientia vl̓ nōciua ſicut patet de agno qui ſeqͥtur matrē ⁊ fugit lupuꝫſed homo nō habuit noticiaꝫ ſibi expediētiū ⁊ nociuorū vt videt̉ ex hoc ꝙ dei p̄ceptum ꝯtempſit diaboli ſecūtus ꝯſilium. ergo non habuit ꝑfectam ſui noticiā PͣNihil magꝭ ad hominē ꝑtinebat qͣꝫ ad ea que circa ip̄mfutura erāt. horum autē noticiam nō habuit vt in lr̄adicit̉. gͦ non habuit ꝑfectam noticiā ſui ⁊ ad ſe ꝑtinētiū Sed ꝯtra ī ſtatu īnocentie nihil fuit vicioſū. ſed nōcognoſcere ſeip̄m ſonat in vitiū. gͦ homo ſeip̄m cognouit. Pͣ Aliaꝝ creaturarū homo noticiā accepit rōnecuiuſdā ꝓpinquitatis quā habent ad ip̄m vtpote ꝓpterhomīeꝫ facta. ſꝫ homo eſt ſibijp̄i ꝓpinquiſſimꝰ. ergo ſuiip̄ius noticiā p̄cipue habuit. ℟º dd̓m ꝙ ſicut ī ſemi

K 3