EI.II
peccatū rōne cuiꝰ dicit̉ excuſare a toto. quando ſcꝫ ignorātia eſt īmunis a peccato vt cum ignorat aliquis queſcire vel non tenet̉ vel non poteſt. tunc enī actus ex taliignorātia cauſatꝰ a peccato totaliter excuſat̉. tunc veroignorātia excuſat ſequēs peccatū in ꝑte ſed nō in totoquādo ip̄a ignorātia habet aliqͥd culpe annexū. tūc vero ignorātiā culpam cōmunicat̉ quādo ex affectu culpeimpedit̉ rationis actꝰ ẜm ꝙ om̄is malꝰ dicit̉ ignorans⁊ hec ignorātia nec excuſat peccatū nec eſt ꝑ ſe peccatuꝫſed eſt q̄dam peccati ꝯditio. ¶ Ad primuꝫ ergo dd̓m ꝙſicut de omiſſione ita ⁊ de ignorātia eſt duplex opinioQuidam enī dicunt ꝙ peccatū omiſſionis conſiſtit inactu volūtatis ꝑ que aliquis nō vult facere qd̓ tenet. ⁊ẜm hͦ peccatū ignorantie eſt quoddā ꝯcupitum. ꝓut ſcꝫaliquis vult neſcire. ¶ Alij dicūt ꝙ omiſſio in ſolo defectu eiꝰ ad qd̓ quis tenet̉ ꝯſiſtit. quādocūqꝫ enī ille defectus in homīs ptāte ꝯſiſtit volūtarius iudicat̉. quia⁊ ip̄m non velle eſt volūtariū. ſicut velle cū vtrūqꝫ ī voluntate ꝯſiſtat. ⁊ ẜm hoc ignorātie peccatū dicet̉ ẜm ꝙp̄dicto modo eſt voluntariū. ⁊ ita reducit̉ ad ꝯcupitu.¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ peccatū om̄e dicit̉ eſſe in voluntatenō ſicut in ſubiecto. ſed ſicut in primo motore ẜm hocenī q̄libet potētia anime nata eſt eſſe ſub̓m pctī ẜm ꝙ ꝑīperiuꝫ a volūtate poteſt moueri. ⁊ ita in intellectu pōteſſe peccatū ſicut in ſubiecto. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ ignorantia excuſat peccatum cuius voluntatē p̄cedit inuoluntariū cauſans eſt autē peccatū inqͣꝫtuꝫ ſeqͥtur volūtatem. ſi ꝟo ſequat̉ ⁊ p̄cedat erit peccatū ⁊ excuſās peccatū nō in toto ſed ī parte.D ſcd̓m ſic ꝓceditur. videtur ꝙ in ſtatu īnocentie error vel deceptio eſſe potuerit. dic̄ enīſed mulier. hec autē ſeductio peccatū p̄ceſſit.apl̓s. j. ad Thimo. ij ꝙ adā non ē ſeductusquia ẜm Ambro. om̄e peccatum eſt ex errore. ergo antepeccatū ī ſtatu īnocētie fuit ſeductio ⁊ error. ¶ Pͣ Supra di. xxj. dixit ꝙ mulier ideo ſerpenteꝫ nō horruit. qꝛquē a deo creatū ſciuit. ab eo enī loquēdi vſum crediditaccepiſſe. hoc aūt erat falſum. ergo mulier ante peccatūdecepta fuit. ¶ Pͣ Homo in ſtatu īnocentie ſenſibꝰ vtobatur. vt patet Gen̄. iij. vbi dicit̉. videns igit̉ mulier lignum ⁊cͣ. ſed quandoqꝫ ſenſus annunciant rem aliterqꝫ ſit ſicut patet ꝙ a remotis vidēt̉ etiam ꝑua magna. gͦadminꝰ qͣꝫtum ad hoc deceptio in ſtatū īnocētie potuiteſſe ¶ Sꝫ ꝯtra eſt qd̓ Augꝰ dicit in li. de li. ar. approbare vera ꝓ falſis non eſt natura inſtituti homīs ſed penā damnati hoc aūt eſt errare ſeu decipi. ergo in ſtatuīnocentie error vel deceptio eē non potuit. ¶ Pͣ Om̄emalū homīs vel eſt pene vel culpe quoꝝ neutꝝ in ſtatuinnocentie potuit eſſe. ſed deceptio ſeu error quoddaꝫmalū eſt gͦ in ſtatu īnocentie eſſe nō potuit ¶ ℟º dd̓mꝙ dr̄a eſt inter neſcientiā ⁊ ignorantiā ⁊ errore. neſciētia enī ſimplicem ſcientie negationē importat et hancnihil ꝓhibet in ſtatu īnocentie fuiſſe reſpectu quorūdāſicut non habuit oēm ſcientiā de quo infra patebit Ignorātiā vero ꝓprie loquēdo pͥuationē ſciētie importaque eſt cuꝫ deeſt alicui ſciētia qͣꝫ debuit vel ſaltē potuihabere ⁊ hoc ſemꝑ eſt vel vel pena vel culpa. vnde in ſtatu īnocētie eſſe non potuit. Error vero dicit aſſenſū rationis in aliqd̓ falſū firmatum qui ſi firmatus non furit nō dicitur error ẜm quoſdā. ſed opinio falſa. Dicūigit̉ qͥdam ꝙ in ſtatu īnocentie aſſenſus rōnis non potuit alicui falſo applicari cū firmitate vt ſit errare dicret̉. potuit aūt ſine firmitate vt ſic falſū opinaret̉. ſꝫ qqualiſcūqꝫ applicatio rōnis ad falſū habet rōnem inceuenientis ⁊ mali ⁊ non ſolum defectus boni. ideo ꝓbabilius dicit̉ a qͥbuſdaꝫ ꝙ nec error nec falſa opinio ī ſta
tu īnocentie potuit eſſe cum nec in corpore qd̓cunqꝫ incōueniens vel malū eſſe potuerit anteqͣꝫ homo peccaret⁊ ita multominꝰ ī ītellectu ¶ Ad primū ergo dicēdū ꝙilla ſeductio ex inordinato appetitu excellētie cauſabatur. ſicut ⁊ error electōis ex quo peccatū actuale ꝓceditꝯſequitur inordinatā affectione que claudit intuitum.rōnis. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ verbū magiſtri non eſt intelligendū ꝙ mulier credidiſſet ſerpētē vſum loquēdi naturaliter accepiſſe cum ſciētia rerum naturaliū ei nō deeſſet credidit aūt aliqͣ ꝟtute latente ſerpentē loqui ꝙ etverum erat. ſed nō ꝯtulit vtrū hoc fieret oꝑatōe demonis mediāte. ¶ Ad tertiuꝫ dd̓m ꝙ ratio illa non cogideceptionē in ſtatu inocentie fuiſſe nec qͣꝫtum ad iudicium ſenſus qui iudicabat ẜm ꝙ recipiebat nec qͣꝫtumad iudiciū ītellectus qui cauſā differētie īter ſenſus apparentiaꝫ ⁊ rei veritatē cognoſcebat.¶ DI.XXIIIReterea queri ſolet ⁊c̄¶ Hic querunt̉ quattuor. ¶ Primo vtrūdeus cōuenienter ꝑmiſit hominē cadere īpeccatum. ¶ Secūdo qualiter adam deū cognouit inſtatu īnocentie. ¶ Tertio qͣliter alias creat̉as. ¶ Quarto qͣliter ea q̄ ad ip̄m ſpectabāt.D primū ſic ꝓceditur. videtur ꝙ non ꝯuenienter deus ꝑmiſit hominē cadere in peccatū.natura enī humana excellētior eſt omībꝰ corLporalibus creaturis. ſed aliquam corporeaꝫcreaturā ſcꝫ celeſtem ita firmauit vt in ea malū eſſe nonpoſſꝫ. ergo ⁊ hominē taliter debuit inſtituere ꝙ om̄inepeccare non poſſet ¶ PͣNullus ſapiens cuſtos ꝑmittilatronē intrare quē ſcit eſſe futuraꝝ vel occiſurū. ſꝫ deus p̄ſciebat hominē ꝑ diaboli temptationē eſſe periturum. ergo non ꝯuenienter hominē ꝑmiſit a diabolo tēptari ¶ Pͣ Roma j. ſuper illud non ſolum qui faciunt⁊cͣ. dicit glo. cōſentire eſt tacere cum poſſit redarguere.⁊ eadem rōne qualitercūqꝫ aliter poſſit impedire. ſꝫ deus poterat impedire nec adaꝫ peccaret voluntatē eiusꝯuertendo ad bonum. ergo videt̉ ꝙ aliqͦ modo ꝯſenſerit. peccatū non impediēdo qd̓ eſt incōueniens. ⁊ ita incōuenienter ꝑmiſit hominē cadere in peccatū. ¶ Sedꝯtra. ſicut creature corꝑales ſūt ꝟtibiles ꝑ corruptiōeꝫ⁊ alterationē ita ⁊ ſpūales ꝑ electionem. quia ex nihilovtreqꝫ ſunt. ſed nō incōuenienter deus ꝑmittit mutaricorporales creaturas ẜm motus corporales. ergo conuenienter ꝑmittit mutari ſpūales ẜm electōem ꝑ quaꝫhomo incidit in peccatū. ¶ Pͣ Illud qd̓ ꝑtinet ī laudeꝫhomīs nō debet ei ſubtrahi. ſed ad laudē iuſti ꝑtinet ꝙpoſſit peccare. vnde Ecc̄i. xxxj. dicit̉ Qui potuit trāſgredi ⁊ non eſt tranſgreſſus facere mala ⁊ nō fecit. ergo nōdecuit ꝙ deꝰ hominē impediret ne poſſet peccare. ¶ ℟dd̓m ꝙ dupliciter potuiſſet homīs peccatū impediri adeo. Uno modo vt auferret̉ peccandi potētia. Alio modo vt impediret̉ peccati actꝰ. potētia ꝗdem peccādi pernaturam carere creatura rōnalis nō poteſt. quia ex hocip̄o ꝙ eſt ex nihilo eius poteſtas pōt ꝟgere in defectum.poteſt tamē ꝑ gr̄am ꝯfirmantē talis potētia totaliter ligari ne in peccatū ruere poſſit. qd̓ qͥdeꝫ non debet̉ nature inſtitute ſed nature vltima ꝑfectōe ꝑfecte. vnde ⁊ angeli qͥbus erat breuior via ſtatuta ad beatitudinē ꝑueniendi ſtatim quaſi a pͥncipio p̄dicta potētia eſt ligata. nōaūt homini quē decebat lōgior via ꝓpter maiorem diſtantiam a deo ẜm ordinē naturaꝝ. peccati aūt actumdeus impedire noluit ꝓpter bona q̄ p̄uidebat ex peccatoillo occaſionaliter ꝓuentura. ¶ Ad primuꝫ ergoʳ dd̓mꝙ ſicut ī corporibꝰ celeſtibꝰ non poteſt eſſe pctm̄ nature: