II.II

nāqꝫ tēptat vt alios cognoſcere faciat. homo vt ip̄emetcognoſcat diabolꝰ vt agnoſcat ⁊ decipiat. ſꝫ ꝑ cauſā tēptatio attribuit̉ rebꝰ mūdi ⁊ carni. qꝛ ex his hō inclinatur in aliqͣ ex qͥbus de eo exꝑimentū capi p̄t caro qͥdemqͣꝫtū ad īteriora appetibilia. ſed mūdus qͣꝫtū ad exteriora. ¶ Ad primuꝫ gͦ dd̓m ꝙ lꝫ ī nobis ſint vicioꝝ aliquecauſe nō tn̄ mouet efficaciter niſi ab exteriori moueāt̉.⁊ ideo ad erercitiū hoīm ꝑmiſſum eſt diabolo tēptare.ſic enī malicia ordinat̉ in bonuꝫ. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ lꝫdiabolꝰ poſſit cognoſcere exteriores hoīs ꝯditōes nontn̄ interiores ex qͥbus ē ꝓnitas ad peccādū. ⁊ ideo temptat vt ſciat ad qd̓ viciū vnuſqͥſqꝫ magis eſt ꝓnus vt ſicin illud inducat. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ qͣꝫtūcūqꝫ diabolſit ī ſe fortis tn̄ nō p̄t hoīem cogere ad peccādū ⁊ qͣꝫtumad hoc debilis reputat̉. vn̄ Bern̄. Debilis ē hoſtis qͥ nōp̄t vince̓ niſi volētē. Ad alia rn̄ſio ptꝫ ex dictisO ſcd̓m ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ temptatio eſſe nōpoſſit peccatū. tēptatio enī ſe hꝫ ad peccatuꝫſic̄ motꝰ ad terrminū vt albatioⁱ ad albedinēſꝫ albatio nō eſt albedo. gͦ nec tēptatio p̄t eſſepeccatū. ¶ Pͣ. In peccato nō eſt gaudēdū. nec peccatūeſt v̓tutis materia. de tēptabilibꝰ aūt gaudendū eſt. d̓renī Iac̄. j. Om̄e gaudiū exiſtimate frēs mei cum ī temptationes varias incideritis q̄ etiā ſūt ꝟtutis materiavt in lr̄a d̓r cum eis nō ꝯſentit̉. gͦ temptatio non p̄t eſſepeccatū. ¶ Pͣ. Quāto maior eſt impulſus ad peccatuꝫtāto minꝰ videt̉ eē peccatū. vnde ꝑcutiēs ex ira minuspeccat qͣꝫ ex electōe. ſed violētior ē temptatio carnis qͣꝫdiaboli vel mūdi vt in lr̄a d̓r. ſi gͦ temptatio q̄ eſt a mundo ⁊ diabolo nō eſt peccatū vt in lr̄a d̓r. nec temptatioque ē a carne erit peccatū ⁊ ſic nulla. ¶ Sed ꝯtra tēptatio q̄ eſt a carne eſt ꝯcupiſcētie motus qͥ eſt peccatum vtd̓r in glo. Ro. vij. gͦ tēptatio a carne eſt peccatum. ¶Chriſtꝰ aſſumpſit iufirmitates nr̄as p̄ter peccatū ſꝫ teptatio carnis ī eo nō fuit. qꝛ nec pugna carnis ad ſpiritum q̄ nō eſt ſine peccato vt Augꝰ dicit. gͦ temptatio catnis eſt peccatū ¶ ℟. dd̓m ꝙ voluntas ī cuius actu peccatū ꝯſiſtit dupliciter. Inclinat̉ vno modo ex obiecto.⁊ ſic inclinat̉ ꝑ tēptationē mūdi inqͣꝫtū res mundi alliciunt volūtatem. ⁊ ſimiliter ꝑ tēptatiōem diaboli quhmōi ꝯcupiſcibilia homī. vel offert exterius vel interiꝰrep̄ſentat imaginatōem cōmouendo. Alio mō inclinatur vplūtas inferiori appetitu inqͣꝫtum ꝑ ſuū actū ī aliquid tēdit. ⁊ ſic inclinat̉ voluntas in tēptatione carnisobiectū aū nō habet rōnem peccati. ⁊ ideo tēptatio exterior q̄ eſt a mūdo ⁊ diabolo nō ē peccatū. ſꝫ actus ſenſualitatis ꝑ fomitē corrupte p̄t eſſe peccatū vt infra dicet̉. ⁊ ideo temptatio interior q̄ eſt a carne eſt peccatum¶ Ad pͥmū gͦ dd̓m ꝙ tēptatio carnis ꝑhibet̉ eē peccatūveniale qd̓ ad mortale ſe hꝫ vt motꝰ ad terminū vel diſpoſitio ad formaꝫ. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ tēptatio carniseſt materia ꝟtutis qua motui ſenſualitas actualiter reſiſtit̉. ⁊ tunc nō habet rōnem peccati. ⁊ ex hac rōne temptatio q̄libet ꝯueniēter eſt materia gaudēdi inqͣꝫtum ēꝟtutis materia ꝑ diſſenſū. ¶ Ad tertium dd̓m ꝙ ꝓportis illa ē intelligēda ceteris paribꝰ qd̓ hic nō cōtingit.D tertiū ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ fuerit incōpetens tēptatōis ꝓceſſus qͥ in lr̄a deſcribit̉. diabolꝰ enī ſicut a felicitate ita a felicitatis locofuit excluſus. ſꝫ paradiſus in quo poſitꝰ eratadam erat qͥdem felicitatis locus. nō gͦ ꝯueniēs fuit ꝙdiabolꝰ illuc accedere poſſet. ¶ Pͣ In pͥmo ſtatu corianime ſubijciebat̉. ⁊ nō ecōuerſo vt ſupra dictuꝫ eſt. ſidiabolꝰ hoīeꝫ tēptauit nō debebat eum viſibiliter ſedinuiſibiliter tēptare. ¶ PͣRes corporales ꝓpter hoīemfacte eſſe nociue homī ꝑ peccatū ceperūt. vt ptꝫ Gen̄. iij.

maledicta terra ī oꝑe tuo ſpinas ⁊ tribulos germīabit.tibi. gͦ incōueniēs fuit ꝙ diabolus eſt vſus ſerpēte ī hominis nocumētū. ¶ Pͣ Suꝑboꝝ eſt intendere ad magna. vnde Iob. xlj. d̓r. Om̄e ſublime videt oculꝰ eius.ſed vir erat potior muliere. gͦ ſuꝑbie diaboli ꝯpetentiꝰfuit virū impetere qͣꝫ muliere. ¶ Pͣ Memoria p̄cepti īducit ad implēdum. vn̄ in psͣ d̓r vt memores ſint mardatoꝝ ip̄ius ad faciendū ea. ſed diabolꝰ intēdebat mulierem inducere ad trāſgreſſionē p̄cepti. gͦ incōueniēterei de p̄cepto mentionē fecit. ¶ ℟. dd̓m ꝙ voluntas nocendi eſt diabolo a ſeip̄o. ſꝫ ptās eſt ei a ꝑmiſſiōe diuīamulta enī p̄t ꝟtute nature que nō facit qꝛ nō ꝑmittiturſic. gͦ in temptatione pͥmoꝝ parentū ex qua nocumētūhomīs ītēdebat aliqͥd fuit qd̓ cōpetebat eius maliuolevolūtati inqͣꝫtum a deo ꝑmittebat̉ ſicut ꝙ mulierē eſtagreſſus ex qua virū deciꝑet. aliqͥd autē eſt ꝙ ꝯpetebatdiuīe ꝓhibitioni ne tēptatio eſſet nimis violenta ſicutꝙ ꝑ ſerpentē temptauit. ⁊ ex his duobus pēſatis totustēptationis ꝓceſſus ꝯueniens īuenit̉ ¶ Ad primū ergodd̓m ꝙ paradiſus terreſtrꝭ erat locus felicitatꝭ cuiuſdāinqͣꝫtum ad ip̄am reqͥrebatur tranquillitas corporalisque ad diabolū non ꝑtinebat. vn̄ a tali loco nō erat neceſſariū eum arcere. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ diabolꝰ ī ſtatuīnocentie nullam poteſtatē habebat in homīe. vn̄ nonpoterat eius imaginationē cōmouere ꝑ quē modū īuiſibiliter temptat. ⁊ ſic habuit neceſſe viſibiliter tēptare.¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ res tēporales homī non poteranteſſe nociue an̄ peccatū niſi ꝑ ſuū ꝯſenſū ſine quo nec ſerpens quo diabolꝰ vtebat̉ ei nociuus fuiſſet. ¶ Ad quartum dd̓m ꝙ diabolus cuꝫ ſuꝑbia habet aſtuciā ex qͣ ꝓceſſit vt hoīeꝫ inuaderet ex ea ꝑte vbi poſſet faciliꝰ ſuꝑare ſcꝫ ex ꝑte mulieris. ¶ Ad qͥntum dd̓m ꝙ diabolꝰ eſtimabat p̄ceptum dn̄i memorie ml̓ris firmiter inherere.vn̄ ad hͦ cōmemorauit vt impugnaret.D quartū ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ peccatuꝫ adefuerit ceteris grauiꝰ. quāto ent ineſt maior facultas ad vitādum peccatū tanto peccatū eſtgrauius. ſꝫ adā ceteris homībꝰ maiorem habuit facultatē vitādi peccatū tū ꝓpter ꝑfectōem ſcientietum ꝓpter integritatē nature. gͦ eius peccatū fuit ceterisgrauius ¶ Pͣ Quātitas pene deſignat quātitatē culpeſed peccatū ade fuit grauiꝰ punituꝫ ceteris peccatis. qꝛꝓ illo peccato mors in omnes ꝑtranſit. vt dicit̉ Ro. v.g peccatum ade ceteris grauiꝰ fuit. ¶ Pͣ In ſtatu innocētie adaꝫ venialiter peccare nō poterat. qꝛ ip̄e ſtatꝰ adead grauitatē peccati oꝑatur. hic autē ſtatus in poſterisade nō fuit. gͦ peccatum ade ceteris grauius fuit. ¶ Sꝫꝯtra peius eſt de dei miſericordia deſperare qͣꝫ de ip̄a cōfidere. adā auteꝫ peccans de ſpe cogitauit vt infra dicet̉cum ergo multi alij in deſperatione labant̉ peccatū adegrauius nō fuit. ¶ Pͣ Quāto maior eſt ꝯtemptus ī peccato. tanto peccatū eſt grauius. ſed adam nō tm̄ ꝯtempſit ſicut illi qui cum cognouiſſent diuinū honorē idolis impēderunt. ergo peccatū ade nō fuit ceteris grauiꝰ¶ ℟. dd̓m ꝙ grauitas peccati ex duobus pēſari poteſt.Primo ⁊ pͥncipaliter ex ip̄a ſpē actus. ⁊ ſic peccatū adenon fuit ceteris grauius. neqꝫ qͣꝫtum ad actū interioreneqꝫ qͣꝫtum ad actum exteriorē. quia multa peccata ẜmſpeciē ſuam ſūt grauiora peccato qd̓ adam cōmiſit. necmotus mētis eius tātū ꝯtēptuꝫ habuit dei ſicut pluriaalioꝝ. Scd̓o ꝯſiderat̉ grauitas peccati ex ꝯditione peccantis. ſicut patet in eodem genere peccati plus peccatſciens qͣꝫ ignorans: ſacerdos qͣꝫ laicus. ⁊ ꝑ hunc modūpeccatū ade ceteris grauiꝰ fuit. quia ip̄e ceteris peccatoribus in altiori gradu ꝯſtitutus erat. ſed tamen primagrauitas cum ſit peccato eſſentialis p̄pōderat ſcd̓e. que