Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.II

cōiunctionis aīe rationalis ad corpꝰ diuerſimode aſſignat̉. Orig. nāqꝫ ꝓ cauſa aſſignat motū li. ar. ꝑ quamqͥdam ſpūales creature peccādo meruerūt corporibꝰ alligari. Sꝫ iſta poſitio abijcienda ē. Primo quia repugnatꝭ fidei. ꝑ quā credimꝰ ꝓpt̓ bonitatē dei. non ſolūinuiſibilia. ſꝫ etiā viſibilia eſſe creata. ẜm illud Gen̄. j.Uidit deus cūcta q̄ fecit ⁊cͣ. Non gͦ ꝓpt̓ maliciaꝫ rationalis creature ſūt viſibiles creature facte. ſꝫ qꝛ bonū ē.Scd̓o qꝛ repugnat nature ip̄ius aīe. q̄ nō ꝑ accidēs ſꝫnaturalit̓ corpori vnit̉. alias homo non eſſet ens naturale. ⁊ ideo ex ip̄a natura aīe vnionis ratio ē accipiēda.Uoluit enī deꝰ rationales creaturas ꝑ quoſdā gradusdiſtinguere. īter qͦs aīa humana ordīe nature ē infimaſicut materia pͥma. ē infimū in genere ſenſuū. Un̄ ſicutmateria pͥma in ſui eſſentia cōſiderata ē denudata oībꝰformis. ita aīa humana ē formis denudata ītelligibilibus. et ideo oportuit vt corpori vniret̉. qͣtenꝰ ꝑ corporea inſtrumēta intelligibiles ſpēs a rebꝰ ad ip̄am deferent̉. ⁊ in hͦ includūt̉ due rōnes quas magiſter aſſignaTertia nāqꝫ quā ipſe ponit eſt q̄dam vtilitas inde ꝓueniēs ſcꝫ quoddā exemplū future beatitudinis Acpͥmū gͦ dd̓m ꝙ corpus impedit aīaꝫ a cognitione rōnecorporis. q̄ ſecuta ē ex peccato et nō rōne nature. Adſcd̓m dd̓m ꝙ deus ex ordine ſapīe ſue creaturas rationales ineqͣles inſtituit. vt diuerſi bonitatꝭ gradus implerent̉. qͦs om̄es melius ē eſſe: qͣꝫ vnū eoꝝ tm̄. nec hoctn̄ repugnat iuſticie Nā tales dignitates naturales nō.attribuūt̉ alicui creature ex debito ſꝫ ex dei beneplacito. Ad tertiū dd̓m ꝙ corpori celeſti ꝯiungit̉ nobiliorſub̓a ẜm quoſdā qͣꝫ ſit aīa humana. ſcꝫ intellectiua mouens orbem vel aīa orbis. pōt tn̄ dici ꝙ corpꝰ celeſte vlignis ſit nobiliꝰ corpori hūano. qͣꝫtum ad aliqͥd non tn̄qͣꝫtum ad aptitudinē ꝑficiendi oꝑationes aīe.O quartū ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ aīa nō vniaturcorpori vt forma. Qd̓ enī ī ſe ē ſub̓a ſubſtansnō pōt alteri vt forma vniri. qꝛ qd̓ in ſe ſubſſtit. ꝑ ſe hꝫ eſſe cōpletum. ⁊ ſic vnio ad aliudeſt ei accidētalis. qd̓ nō ꝯuenit de forma q̄ ẜm eē ſuumſubſtātiale materie vnit̉. ſed aīa ē in ſe ſub̓a ſubſtās. qꝛ̓ptꝫ ex hoc. qd̓ ſine corpore remanet. gͦ aīa non vnit̉ corpori vt forma. Pͣ. Aīa rōnalis vel eſt ītellectus. vel ītellectiue potētie ſubiectū. ſed intellectiua potētia nullius corporis actꝰ ē. vt d̓r in tertio de aīa. gͦ aīa rationalis nō vnit̉ corpori vt forma. Pͣ. Oīs forma ſubſtantialis īmediate vnit̉ materie. vt ptꝫ in. viij. metaphiſiceſed aia vnit̉ corpori mediantibꝰ potētijs et ſpiritibꝰ. vtqͥdam dicūt. gͦ aīa non vnit̉ corpori vt forma. Sꝫ cōtra eſt vt ph̓s dicit in ſcd̓o de aīa. Ꝙ aīa eſt actꝰ corporis phiſici potentia vitaꝫ habētis. Pͣ. Unūqd̓qꝫ colocat̉ in ſpecie. ꝑ ſuā formā. ſꝫ homo collocat̉ in ſpecieaīam rationalē. gͦ aīa rōnalis ē forma corporis. Rdd̓m ꝙ ſicut dictū eſt. aīa rōnalis inter ceteras creaturas rōnales ē inferior ordine nature. Unde eſſe eius eſtquodāmodo a fine ⁊ ꝓximū rebꝰ corporalibꝰ. ita ꝙ ecale̓ rōnalis pōt cōmunicari corpori. ꝑ modū qͦ cōmunicat̉ materie eē forme. Alio tn̄ modo eſt de aīa ⁊ de alijsformis Nā eſſe qd̓ acqͥrit̉ materie ꝑ alias formas nonillaꝝ formaꝝ. vt ſubſiſtentiū. ſꝫ eē qd̓ acqͥrit̉ homini eſtip̄ius aīe pͥncipaliter vt ſubſiſtētis. ⁊ in eiꝰ ꝯſorciū ꝑducit̉ corpꝰ. vt illud idē eſſe fiat cōpoſiti qd̓ ē aīe ſubſiſtentis. ⁊ ideo aīa rōnalis in ſe ꝯſiderata nō ſolum ē formaſed ſubſtātia ſubſiſtēs. ⁊ ex hoc hꝫ ꝙ poſſit ꝑ ſe hr̄e operationē ſine organo corporali. vn̄ ⁊ mouet corpꝰ. et ſivnit̉ corpori vt motor. ⁊ vt forma. ptꝫ gͦ ꝙ hō eſt qͦddāmediū ꝯſtitutū int̓ creaturas pure ſpūales. ⁊ pure corvorales. ꝯmunicās ſpūalibꝰ ẜm aīam. ⁊ corporalibus.

ẜm corpꝰ. ⁊ ſic vnit̉ in hoīe hoc qd̓ dicit. Dyo. .vij. ca. dedi. no. ꝙ diuina ſapīa ꝯiungit fines pͥmoꝝ pͥncipijs ſecūdoꝝ Quidā ꝟo poſuerūt ꝙ aīa vnit̉ corpori ſoluꝫvt motor mobili. dicētes aīam eē in corpore ſicut nauta eſt in naui. ſꝫ ẜm hoc qͥ eſt cōpoſitus ex aīa ⁊ corporenon eēt ens ꝑ ſe. ſꝫ ens ꝑ accidēs. qd̓ eſt abſurdū. Adpͥmū gͦ dd̓m. ꝙ aīa qͣꝫuis ſit ſub̓a ꝑ ſe ſubſiſtēs. tn̄ vnirinon pōt vt formā. ita ꝙ corpꝰ vniat̉ ei qͣꝫtum ad ip̄m eēſuū ſubſtātiale. nō qͣꝫtum ad aliqd̓ aliud. qꝛ ſic vnio illa eēt accidētalis. Ad ſcd̓m dd̓m. ꝙ duplex eſt formavt ex dictis ptꝫ. Quedā q̄ ẜm eſſe ſuū a materia dependet. vtpote ꝑ ſe nō ſubſiſtēs. ⁊ a tali forma nihil p̄t ꝓcedere qd̓ non ſit actus corporis. Quedā ꝟo eſt forma. vtaīa rōnalis. q̄ ẜm eſſe ſuū nō dependet a materia. vtpote in ſe ſubſiſtēs. ⁊ ideo ab aīa rōnali qͣꝫuis ſit ẜm ſuameſſentiā corpori vnita. poſſunt ꝓgredi q̄dā vires. q̄ ſūtactꝰ corporis. vt ſenſitiue ⁊ nutritiue. ⁊ q̄dam q̄ nō vt ītellectiue. Ad tertiū dd̓m. ꝙ ſpūs ⁊ potētie ſunt media iter aīaꝫ ⁊ corpꝰ. ꝓut aīa vnit̉ corpori vt motor. qꝛhis mediantibꝰ mouet corpꝰ. nō aūt ꝓut vnit̉ ei vt forma. ſic enī nihil eſt mediū inter anima ⁊ corpus vt d̓r īviij. metaphiſice. niſi forte ꝑ modū quo diſpoſitio p̄parans materiā ad formā. mediū d̓r int̓ ea quodāmodo. Diſtinctio IIE angelica itaqꝫ natura ⁊cͣ. Hic eſt duplex q̄ſtio. Prima deduratiōe angeli. Scd̓a d̓ loco creatiōiseius. Circa pͥmū q̄runt̉ duo. Primo vtrū angelꝰfuerit creatꝰ ante creaturā corporalē. Scd̓o vtꝝ eiꝰdn̄atio q̄ euū habeat d̓r pͥus ⁊ poſterius.FO pͥmū ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ angeli ante creaturam corporalē fuerūt creati. Baſiliꝰ enī dicitin exam. ꝙ angeli ante creati fuerāt qͣꝫ creatura corporalis. cuiꝰ creationē moys ſibi ꝓſeqͥtur. ⁊ id̓o moys de rerū creatiōe loquēs de angelis mētionē nō facit. Aliter enī inſufficiēs eius narratio videret̉. Pͣ. Nullus p̄t hr̄e cognitiōem rei fiende niſi preexiſtat factioni illius. ſꝫ ẜm Augꝭ. in li. ſuꝑ Gen̄. ad lit.Angelꝰ accepit ī ꝟbo cognitīōeꝫ creature corporalis fiende. gͦ ip̄e fuit creatꝰ ante creaturam corporalē. Pͣ.Plꝰ diſtat creatura ſpūalis a corporali. qͣꝫ corporalesadinuicē. ſꝫ creature corporales nō ſūt oēs facte ſimul.gͦ nec creatura ſpūalis ⁊ corporalis ſimul. Sꝫ cōtraē qd̓ d̓r Ecc̄i. xviij. Qui viuit ineternū creauit oīa ſimulqd̓ oportet ītelligi ſaltem ẜm materiā. ſꝫ materia angelimō ē ſine angelo. gͦ angelꝰ creatꝰ ē ſimul cū alijs creaturis. Pͣ. Si angelꝰ an̄ corporalia creatꝰ fuit. oportet ꝙ nūc creatiōis angeli ſit pͥus qͣꝫ nunc creatiōis mūdi. Sꝫ vbicūqꝫ ē nunc pͥus ⁊ poſteriꝰ ibi ē tempꝰ. gͦ ẜmhoc tp̄s fuiſſet an̄ mūdū. qd̓ eſt impoſſibile. ℟º dd̓mꝙ qͥdam dixerūt. ꝙ impoſſibile fuit angelos aut creaturam corporalē creari. qꝛ non pōt intelligi ꝙ ſint diſtincti abinuicē. niſi in diuerſis locis exiſtant. Diuerſitasaūt locoꝝ ſine ſitu ītelligi nō pōt. Sꝫ hoc non videſefficaciā habere. qꝛ illa ſolū loco diſtinguūt̉ d̓ neceſſitate. de quoꝝ rōne ē ſitus. ſicut q̄ ſubiacēti quātitati dimēſiue. qd̓ de angelis dici nō p̄t. cū incorporei ſunt vn̄ſicut eoꝝ ſub̓a nō dependet ab aliquo dimenſione. itanec eoꝝ diſtinctio. Alij ꝟo poſuerūt angelos an̄ creaturā corporalē creatā. ſicut Baſiliꝰ ⁊ Gregꝰ. nam amenus ⁊ multi antiqͦꝝ doctoꝝ ꝙ qͥdam deo poſſibile fuittn̄ ad hͦ ꝓbandū cū ex volūate diuina dependeat nonpōt efficax ratio haberi. Sꝫ qꝛ auctoritas ī ſcriptura diuina vel eanonica exp̄ſſa nō inuenit̉. ē aliqͣ ꝓbabilis ratio. ꝑ quaꝫ Augꝰ ⁊ oēs moderni latinoꝝ ponunt