DI.XEIII

habet rōnem actus. ⁊ hoc cōtingit ex hoc ꝙ non poteſthabere rōneꝫ entis ſicut qd̓ implicat in ſe ꝯtradictionēqd̓ etiā dupliciter cōtingit. Uno modo ẜm ꝙ implicatꝯtradictionem abſolute in ſe cōſideratum ſicut hominem eē aſinū. ⁊ hoc ſimpliciter deꝰ non poteſt. Alio modo ẜm qd̓ in ſe cōſideratum ꝯtradictioneꝫ nō implicatſed ſolum ꝑ reſpectum ad aliud. ſicut petrum damnariin ſe cōſideratum nō implicat ꝯtradictionē ſed ꝑ reſpectum ad p̄ſciētiam vel ī iuſticiā dei que ſe habēt ad modum ꝯtradictorium hm̄ōi cōtradictioneꝫ implicat. ethoc dicit̉ deus poſſe facere ex potētia abſoluta. ſed nonde potētia ordinata. vel poſſe ſimpliciter. ſꝫ nō poſſe exſuppoſitōe. ſic ergo tribus modis dicit̉ deum non poſſealiqͥd. pͥmo quia ſonat in defectum. ſcd̓o quia implicatꝯtradictionem. tertio qꝛ repugnat p̄ſciētie vel ordinationi diuīe. prīa gͦ rō ꝓcedit d̓ pͦ. ſcd̓a de ſcd̓o. nā p̄teritūnon fuiſſe implicat ꝯtradictionē tertia de tertio.G tertiū ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ deus nō dicatur omīp̄s. quia om̄ia poſſit. quia li. om̄iaaut diſtribuit ꝓ his q̄ ſūt. aut ꝓ his q̄ poſſūteſſe. ſi ſoluꝫ ꝓ his q̄ ſunt hoc non ſufficeret adrōnem omnipotētie. nam ſi qͥs diceret deum non poſſefacere niſi ea que ſūt omnipotētiā negaret. Si auteꝫ ꝓhis q̄ poſſunt eſſe aut ẜm potentiaꝫ creature ⁊ hoc itead rōnem omnipotētie non ſufficit. nam omnipotētiadei ad plura ſe extendit qͣꝫ potētia creature. aut ẜm potētiam dei vt deuꝫ poſſe omīa. ſit ſenſus. deus poteſt oīaque ſūt ei poſſibilia. qd̓ iterum ad rōnem omnipotētienō ſufficit. qꝛ ſic ⁊ homo eēt omnipotēs qui poteſt oīaque ſūt ei poſſibilia. ergo deꝰ non dicit̉ omnipotens. qꝛom̄ia poſſit. ¶ Pͣ In lr̄a dicitur ꝙ ſi deus poſſet peccare omnipotēs non eſſet. ⁊ ſic non poſſe deficere ad eiusomnipotētiā ꝑtinet. ſed non poſſe deficere cōuenit deoinqͣꝫtum habet potentiā ꝑfectam. ergo ratio omnipotētie in deo magis ē ꝓpter perfectionem potentie qͣꝫ ꝓpteroneroſitatem poſſibiliū ¶ Pͣ Angelus Luc̄. jͣ. rationeꝫoīpotētie in ſinuare videtur ex hoc ꝙ non ē impoſſibile apud deū om̄e ꝟbuꝫ. ſed v̓bum eſt qd̓ mēte cōcipiturergo deꝰ videtur dici omnipotēs non quia om̄ia poſſitſimpliciter. ſed quia poteſt om̄ia que mente poſſūt cogitari. ¶ Pͣ Sapīe. xij. dicit̉ ſubeſt tibi cū voluerꝭ poſſe. gdeus ex hoc dicit̉ omnipotēs. quia om̄ia poteſt ⁊ vult ⁊non om̄ia ſimpliciter. ¶ Sed ꝯtra om̄ia quecunqꝫ voluit deus fecit ſicut dicit̉ in psͣ. ſi ergo deus dicitur omnipotēs ex hoc ſolo. qꝛ poteſt quicqͥd vult ratio ſue omnipotētie terminabitur ad ea que fecit vel facturus eſt.¶ ℟. dicendū ꝙ ratio omnipotētie aliquid cōtinet ī ſepͥmo ⁊ pͥncipaliter aliquid ꝟo ſecūdario. pͥncipaliter qͥdem cōtinet hoc qd̓ ꝑ nomen ſignificat̉ ſcꝫ ꝙ om̄ia poſſit. cum autē dicit̉ omīa poſſe diſtributio refert̉ ad potētie obiectum. vnde oꝑtet ꝙ intelligatur deus omnipotens eē ex hoc ꝙ poteſt om̄ia poſſibilia. poſſibile autemẜm ph̓m ī. v. me. dupliciter dicit̉. Uno modo ẜm reſpectum ad aliquā potentiā. ſicut cuꝫ dicit̉ hoc eſſe poſſibile huic vel illi. Alio modo non ẜm aliquā potentiā. ſedabſolute ẜm ꝙ ꝯͣ īpoſſibile diuidit̉. ⁊ cū neceſſario diuidit verum. ſic enī dicit̉ poſſibile om̄e illud qd̓ nō habetin ſe repugnantiā ad eſſe ⁊ hoc eſt qd̓ in ſe ꝯtradictionēnon implicat. ⁊ reſpectu horū omniū diſtributio om̄ipotentie ītelligēda eſt. Sic ergo pͥmo et pͥncipaliter rōomnipotētie in hoc cōſiſtit qd̓ poteſt om̄ia ꝑ potētiamactiuam que in ſe ꝯtradictione non implicat. Secundario vero ratio omnipotētie īcludit qͥcquid ad ꝑfectionem potentie actiue pertinet vt ꝙ non poſſit deficerequicqͥd vult. ⁊ ſic de alijs. ¶ Ad primū ergo dicendumꝙ ratio illa ꝓcedit de poſſibilibꝰ quo ad aliquē ⁊ nō de

poſſibilibus abſolute. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ nō poſſedeficere cōſequitur rōnem omnipotētie ſed non principaliter complet eam vt dictum eſt. ¶ Ad tertiū dicēdūꝙ ītellectus nō ē niſi entis. vnde ad hoc ꝙ deus poſſitfacere quicqͥd in ſe ꝯſideratum poteſt eſſe nō habens repugnantiā ꝯtradictionis ſequit̉ ꝙ poſſit facere quicqͥdmente concipi poteſt. ¶ Ad quartum dicendū ꝙ poſſequicqͥd vult abſolute facere nō ſufficit in deo ad rōnemomnipotētie. ſed poſſe qͥcquid vult ſe poſſe ⁊ ꝑ ſeip̄m. hͦenī deo competit ⁊ nulli creature. ⁊ tn̄ ꝯſequenter ſe habet ad rōnem omnipotētie ⁊ non pͥncipaliter. ⁊ per hocpatet reſponſio ad vltimū.D qͣrtum ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ aliquid dicatur poſſibile ẜm cauſas ſuꝑiores ⁊ non ẜmcauſas inferiores. a mēſura enī ſumit̉ iudiciūde mēſuratis. ſed potentia dei menſura ē omniū rerum nō aūt potētia cauſe inferioris. ergo poſſibilia dicūtur aliqua ẜm cauſam ſuꝑiorē ⁊ nō ẜm cauſā inferiorē ¶ PͣPoſſibilia dicunt̉ ꝑ reſpectū ad actum. ſꝫaliqua actu eueniūt ẜm ꝙ ſūt in cauſis ſuꝑioribꝰ nō autem ſemper ẜm ꝙ ſunt ī inferioribꝰ vt dicit̉ in glo. Eſa.xxxviij. ergo ⁊ poſſibilia aliqua dicunt̉ ẜm cauſā ſuperiorem ⁊ non ẜm cauſā inferiorē. ¶ PͣMulta in rebus īferioribus accidūt q̄ cauſe inferioris potētie non ſubiacent ſicut creatio anīaꝝ iuſtificatio īpij. ⁊ alia hmōi. ergo ſi poſſibile diceret̉ aliquid ẜm cauſas inferiores hecimpoſſibilia iudicarent̉ qd̓ falſum eſt. ¶ Sꝫ ꝯtra deusom̄ia poteſt. ẜm illud Sapīe. xj. miſereris omniū quoniam om̄ia potes ſi ergo aliquid dicat̉ poſſibile ẜm cauſam ſuꝑiorem ⁊ non ẜm cauſam inferiorē om̄ia poſſibtlia dicent̉ ⁊ nihil īpoſſibile. ¶ Pͣ A ncc̄itate diuīe ſcientie non iudicātur ea que ſciūtur a deo eſſe neceſſaria. gͦnec a potentia diuina iudicāt̉ ea q̄ pōt poſſibilia ¶ ℟.dicendū ꝙ poſſibile dupl̓r d̓r ſicut dictū ē abſolute ⁊ reſpectiue. abſolute qͥdem dicitur aliqͥd poſſibile ex habitudine p̄dicati ad ſubiectū inter que nō eſt repugnātia⁊ non ẜm cauſaꝫ ſuꝑiorem vel inferiorē. Reſpectiue autē dicit̉ aliqͥd poſſibile ꝑ reſpectū ad cām ꝓximā cuiꝰ cōditiones effectus imitat̉. effectus ergo illi qͥ habent cauſam ꝓximaꝫ aliquā creaturam iudicātur poſſibiles vl̓impoſſibiles ẜm reſpectum ad cauſam inferiorē. illi vero qͥ habēt ſolū deuꝫ cauſaꝫ iudicāt̉ poſſibiles vel īpoſſibiles ẜm reſpectū ad cauſam ſuꝑiorem. ¶ Ad primuꝫdicendū ꝙ a potentia dei iudicant̉ aliqua poſſibilia abſolute ſicut a ꝓpria menſura. nō autē poſſibilia reſpectiue ſed ꝑ reſpectum ad cauſā ꝓximam. ¶ Ad ſcd̓m dicēdum ꝙ poſſibile imꝑtat ordinem ad actum ſiue effectūẜm autem ordinem quē deus rebꝰ inſtituit effectꝰ ſuiscauſis ꝓximis ſubſūt qͣꝫuis aliquādo aliter p̄ter illumordineꝫ deus oꝑetur. ⁊ ideo poſſibilitas effectus ſemꝑreſpicit cauſaꝫ ꝓximam ſed euētus non ſemꝑ. ¶ Ad tertium dicendū ꝙ ratio iſta ꝓcedit d̓ his que ſolus deusfacere poteſt.¶ DI. XLIIIvidam d̓ ſenſu ſuo gloriantes. ¶ Hic q̄runtur qͣttuor ¶ Primovtrum deus poſſit nō facere q̄ facit. ¶ Secundo vtrū poſſit facere que non facit. ¶ Tertio vtruꝫpotentia ſua ſit infinita ¶ Quarto vtꝝ deus poſſit facere ꝙ ſint infinita actu.D primum ſic ꝓceditur ⁊ videt̉ ꝙ deus nonpoſſit nō facere q̄ facit. Om̄e enī qd̓ agit ex neceſſitate nature nō poteſt non facere qd̓ facit.ſed deus eſt hmōi agens. agit enim ꝑ eſſentiāſuam que eſt eius natura. ergo deꝰ non poteſt nō facere

ff ⁊