HI.I

non debeo. ſed volūtas dānationis reſpicit rōnem voliti in dānato. cuꝫ dānatio ex debito inferat̉. quia finisdānatiōis ē dei iuſticia. detrimentum aūt dānatōis exꝑte noſtra nō ſolū ſūt oꝑa mala huiꝰ vel illius. ſꝫ etiaꝫnature infectio reprobatio. gͦ que vtrāqꝫ p̄dictarum voluntatē includit habet cauſam qͣſi finē diuinam iuſticiā. habet vero qͣſi rōnem voliti nō de neceſſitate p̄ſcientiā oꝑationū. ſed ad hͦ ſufficit p̄ſciētia imꝑfectionis nature. Et ꝑ hoc patꝫ ſolutio ad obiecta. nā pͥme rōnes includunt ꝙ reprobatio habeat ꝓ ratione voliti p̄ſcīamoꝑationū vel cuiuſcūqꝫ ex quo iuſte dānatio ſequaturScd̓o vero ꝯcludūt ꝙ oꝑa p̄ſcita non ſint cauſa reprobationis pͥncipalis. ſed magis diuīa iuſticia q̄ eſt qͣſi finis. ⁊ ꝯcernit debitum ex ꝑte damnandi. nō aūt bonitas dei q̄ eſt finis ſaluatōis ꝯcernit aliqͥd ex ꝑte nr̄a permodū debiti ⁊ qͣꝫtum ad hͦ eſt dr̄ia īter reꝓbationē ⁊ electionē Et ꝑ p̄dicta patere p̄t ordo p̄deſtinationis ad electionem ⁊ dilectōeꝫ. qꝛ enī nihil eligit̉ niſi qd̓ aliquādop̄optat̉. ideo electio p̄ſupponit dilectōeꝫ. qꝛ ꝟo nihil ī fine ſalutis infallibilit̓ ordinat̉ niſi qd̓ a peccatoribꝰ ſegregat̉ ⁊ cuiꝰ ſalus a deo amat̉. ideo predeſtinatio p̄ſupponit electionē ⁊ dilectionē quaꝝ qͥlibet eſt eterna ſed vocatio tꝑalis. ideo effectus p̄deſtinationis qͥ ē gr̄e appoſitio in p̄ſenti ad vocatōem ꝑtinet.D qͣrtum ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ non qͥcqͥd ſciuitdeꝰ ſciat. In deo ē idē ſcīaⁱ ⁊ p̄ſcīa. ſꝫ nō qͥcqͥdp̄ſciuit p̄ſcit. ergo nō quicqͥd ſciuit ſcit. ¶Scīa dei nō ſolum ē de rebꝰ ſꝫ de enūciabibus vt ſupra dictum ē. ſꝫ deꝰ aliqd̓ enūciabile ſciuit qꝛmodo neſcit. ſciuit enī xp̄m naſciturū qd̓ modo neſcit.alias ſcīa ſua eēt falſa. ergo nō qͥcqͥd deꝰ ſciuit ſcit. ¶Deus ſcit om̄e verū nec ſcit aliꝗd niſi verū. ſꝫ non qͥcqͥfuit verū eſt verū. nam eadeꝫ or̄o ẜm ph̓m qn̄qꝫ eſt verqn̄qꝫ falſa. gͦ non qͥcqͥd deus ſciuit ſcit. ¶ Sed ꝯtra qucunqꝫ neſcit aliqͥd qd̓ prius ſciuit eiꝰ ſcia diminuit̉. ſedſcīa dei minui nō p̄t vt ſupra dictum eſt. gͦ quicqͥd deuſciuit ſcit. ¶ Pͣ Quicqͥd deus ſciuit ab eterno ſciuit ſcquicqͥd fuit ab eterno eſt ⁊ erit ſemꝑ. gͦ quicquid deꝰ ſeuit ſcit ⁊ ſciet ſemper. ¶ ℟º dd̓m ꝙ ſi ſcīā dei referat̉ adres. verum eſt abſqꝫ dubio ꝙ quicquid deus ſciuit ſcit.ſi vero referatur ad enunciabile ſic multiplex opinio eſtQuidā enī dixerūt idē eſſe enunciabile qd̓ ſignificat eādem rem qͣcūqꝫ differētia tꝑalis ſignificet vt ſor. currē̓⁊ cucurriſſe. ⁊ ſic idē ē qd̓ deꝰ ſcit qn̄ ſcit ſor. curre̓ ⁊ ſor.cucurriſſe. ſed hoc non poteſt eē cum tēpus ſit de cōpoſitione enūciabilis vt dicit̉ ī. iij. de aīa. ⁊ ideo alij dicūtꝙ ſunt diuerſa enūciabilia. vn̄ ſi ad enūciabilia referat̉falſum eſt ꝙ qͥcqͥd deus ſciuerit ſciat. ⁊ hͦ ꝓpter mutationē rei. nō ꝓpter mutatōem diuīe ſcīe. Sꝫ hoc non videt̉verū duplici rōne. pͥmo qꝛ deus nō habet ſcīam de rebꝰcōponendo enūciabilia ſicut nos. ſꝫ ⁊ cōpoſita ſcit ſimplicit̓ vt Dyo. dicit Scd̓o qꝛ enūciabile p̄t ꝯſiderari vtſcitum ⁊ vt quo ſcit̉. pͥmo modo ꝯſiderat̉ vt res q̄daꝫ ⁊ſic p̄t ſciri etiā qn̄ falſum ē dum aliqͥs ſcit nat̉aꝫ ⁊ ꝯditionem eius. Scd̓o mō ꝯſiderat̉ vt ſignū rei ſcite. ⁊ ſic ꝑip̄m non habet̉ ſciētia de re vel de eo quādo falſū eſt. ſicergo homo qui ſciuit ſor. currere ⁊ poſtea cucurriſſe ſcitquicqͥd ſciuit. ſꝫ nō quocūqꝫ modo. alio enī enūciabiliſcit eandē rem qͦ pͥus. deus aūt ſcit quicqͥd ſciuit ⁊ quocunqꝫ modo ¶ Ad primū gͦ dd̓m ꝙ p̄ſcīa ẜm rōnem addit ſupra ſcīam reſpectum ad res ſcitas rōne cuius falſum eſt ꝙ qͥcqͥd deus p̄ſciuit p̄ſcit ¶ Ad ſcd̓m dicenduꝫꝙ deus ſcit enūciabilia nō qͣſi enuciabilia ꝯponēdo. ⁊ideo non ſeqͥt̉ ꝙ eiꝰ ſcīa variet̉ neqꝫ qͣꝫtū ad id qd̓ ſcit neqꝫ qͣꝫtū ad id qd̓ ſciuit. ⁊ ꝑ hoc ptꝫ ſolutio ad tertiū.¶ DI.XEII

Vnc autē de oīpotentia ⁊cͣ. ¶Hic q̄runt̉ qͣttuor ¶ Primo vtꝝī deo ſit potētia ¶ Scd̓o vtrū ei oīpotētiaꝯueniat. ¶ Tertio qͣ rōne oīpotēs dicat̉ ¶ Quarto vtꝝaliqͥd dicat̉ poſſibile ẜm cauſas ſuꝑiores vel inferioresO pͥmū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ ī deo nō ſit potētia. cuiuſlibet enī potētie ſuꝰ actꝰ eſt cōplemēeſt actꝰ pͥmus. ſic actiua ꝑ oꝑatione qͥ eſt actꝰtū. ſicut enī potētia paſſiua ꝑficit̉ ꝑ formaꝫ qͥſcd̓s. ſed ī deo nō ponit̉ potentia paſſiua. ꝓpter hoc ꝙ ſibi cōpleri nō ꝯuenit ſed ꝯplere. gͦ nec potentia actiua indeo ponēda eſt. ¶ Pͣ potētia ſignificat̉ vt oꝑatiōis pͥncipium. ſꝫ oꝑatio dei eſt ſua eēntia qͥ pͥncipium non hꝫ.gͦ in deo potētia ponēda nō ē. ¶ Pͣ Oīs potētia que nōſemꝑ ē ꝯiuncta actui eſt mutabilis ſalte de ocio in actūin deo aūt ē potentia nō ſemꝑ actui ꝯiuncta. alias creature eēt ab eterno. gͦ ſeqͥtur ꝙ ſit mutabilis de ocio inactū qd̓ eſt incōuenies. gͦ in deo nō ē potētia. ¶ Sed ꝯē qd̓ dicit̉ in psͣ. potens eſt do. ⁊.v. t. in. ⁊cͣ. ¶ PͣPotētia actiua hꝫ rōneꝫ cauſe efficiētis. ſꝫ deus eſt cauſa efficiens oīm. gͦ ſibi maxime ꝯpetit rō potētie actiue. ¶ ℟.dd̓. ꝙ ẜm ꝙ aliqͥd actu ē ẜm hͦ actiuū ē ⁊ ẜm ꝙ ē actiuūẜm hoc ꝯuenit hr̄e potentiā actiuā q̄ nihil aliud ē qͣꝫ pͥncipium actōis ⁊ acti. vn̄ cuꝫ deo maxime competat eſſeactu ſibi p̄cipue ꝯpetit rō potentie actiue. ¶ Sꝫ tn̄ ſciēdo ꝙ potētia hꝫ reſpectū ad tria. pͥmo ad ſub̓m. ſcd̓o adactum. tertio ad effectuꝫ. qͣꝫtum ad duo pͥma differēterſe habet potētia ī creaturis ⁊ deo. nam ī deo potētia eſtidem ẜm rem cū ſub̓a potētis ⁊ cum eius oꝑatione differens ſolū rōne qd̓ in creaturis nō accidit. ſed qͣꝫtū adtertiū ſil̓iter ſe hꝫ in deo ⁊ creatura quodāmodo. nampotētia actiua tā in deo qͣꝫ in creatura realit̓ diſtinguit̉ab effectu cuiꝰ eſt pͥncipiū. ¶ Ad primū gͦ dd̓m ꝙ potentia actiua ſe habet in rōne completis ẜm reſpectū ad effectū. ſed ī rōne ꝯpleti ẜm reſpectuꝫ ad oꝑationē que indeo ẜm rem idē eſt cū potētia vt dictū eſt. potētia veropaſſiua ſe habet ſolū in rōne cōpleti. ⁊ ideo potētia actiua p̄t deo attribui non aūt paſſiua. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙdiuina eſſentia ẜm rōnem eſſentie nō habet pͥncipiumneqꝫ ẜm rem neqꝫ ẜm modū ītelligēdi. oꝑatio aūt diuina q̄ eſt idē eſſentie ẜm rem differens rōne hꝫ pͥncipiuꝫẜm modū ītelligēdi potētiā actiuā in deo. ¶ Ad tertiūdd̓m ꝙ potētia actiua dei ſꝑ eſt ꝯiūcta oꝑationi cuꝫ ſuaoꝑatio ſit eius ſub̓a. nō tn̄ ſemꝑ effectū cū effectus ſeqͣt̉ad determinatōem volūtatis.D ſcd̓ꝫ ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ deꝰ nō ſit oīpotēsdīcit̉ enī. ij. Timo. ij. ꝙ ſeip̄m negare non p̄t.ergo nō poteſt oīa. ⁊ ta non eſt oīpotēs. ¶ PͣHiero. dicit ꝙ cuꝫ cct̄a deꝰ poſſit. nō p̄t d̓ corrupta facere ꝟginē. gͦ nō ē oīpotēs. ¶ Pͣ Gen̄. xviij. dicitur. Num celare potero labraā q̄ geſturꝰ ſū. cū futurꝰſit in gētem magna ⁊ robuſtiſſima. ⁊. xix. non potero facere quicqͣꝫ donec gradiaris illuc. ergo deus nō onmiapoteſt. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ dicit̉ Luc̄. j. Nō erit impoſſibile apud deum oē verbū. ¶ Pͣ Oīs potentia que aliqͣpoteſt ⁊ aliqua non poteſt eſt finita. ſed potētia dei ē infinita. vt etiam ph̓s ꝓbat. ergo oīa poteſt. ¶ ℟. dd̓m ꝙſic̄ dictum eſt ī deo nō ponit̉ potētiā paſſiua ſed actiuaeo ꝙ eſt actus purus nihil de potētia admixtū habensqꝛ igitur eſt actus completꝰ in ſe cōprehendēs quicqͥdaliquo ꝑfectionis eſſe p̄t vel excogitari. ideo ī om̄ia eiꝰvirtus actiua ſimpliciter pōt. dupliciter ergo aliqͥd pōtdici deū nō poſſeˡ. Uno mō qꝛ ꝑtinet ad paſſionē. ſicutdicimꝰ deū nō poſſe pati nō poſſe deficere vl̓ fieri ⁊ aliabmōi. Alio modo qꝛ illud qd̓ dicitur deū nō poſſe non