Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.XXXVII

minuit gl̓iam augeli. ſed hoc ad gl̓iaꝫ ip̄ius pertinet ꝙtalis locus ſibi debeatur qui ei debetur etiam cuꝫ actuin eo non eſt.Einde queritur d̓ motu angeli. Et circa hoc queruntur duo. Primo vtruꝫ moueat̉ in loco. Scd̓ovtrum moueat̉ in tꝑe.O primum ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ angelusin loco nō moueat̉. Om̄e enī qd̓ ī loco mouet̉eſt in potētia ad locum quia motus eſt actusLexiſtentis in potentia ⁊ ita habet materiā advbi ſicut corpus celeſte. ſed angelus non eſt hmōi cumſit īmaterialis ẜm Dyo. ergo nō mouetur ẜm locū ¶IOm̄e qd̓ mouet̉: mouetur ẜm locum vel ex ſe vel ex alioſed angelꝰ non mouet̉ ex alio. ſic enī nobilius moueret̉anima qͣꝫ angelus nec iterum mouetur ex ſe. quia om̄eqd̓ ſic mouetur diuidit̉ in duas ꝑtes qͣꝝ vna eſt mouēs⁊ alia mota vt ꝓbatur in. .viij. phiſic̄. ꝙ angelo cōuenirenon poteſt cuꝫ ſit indiuiſibilis ſubſtātia. ergo angeluslocaliter non mouet̉ Pͣ Om̄e qd̓ mouet̉ ꝑtim eſt ī termino a quo ⁊ ꝑtim in fermino ad que. vt ꝓbatur in. v.phiſic̄. ſed angelus non habet ꝑtem ⁊ ꝑtem. ergo localiter nō mouetur. Pͣ Motus localis eſt ꝯtinuus. ſi egͦo angelus mouetur localiter ꝯtinue mouetur. ſꝫ nihimouet̉ cōtinue ī loco niſi corpus. gͦ angelus eſt corpusqd̓ eſt impoſſibile. ꝓbatio medie. Om̄e qd̓ mouet̉ cōinuc ꝑtrāſit omnia media ſed inter duo extrema ſpatiquo eſt motus localis ſūt infinita indiuiſibilia. que nōpoſſūt ꝑtrāſiri niſi ab aliquo cōtinuo qd̓ etiam ſit ī inftum diuiſibile. quia indiuiſibile ꝑtranſeūdo ea omnifigillatim cōtingeret qd̓ eſt impoſſibile ꝙ infinita actuꝑtrāſeat. ergo ome qd̓ mouet̉ in loco ꝯtinuo eſt corpusꝯtinuū. ⁊ ſic angelus non mouetur ī loco. Sꝫ cōtraom̄e qd̓ eſt aliquādo hic ⁊ aliquādo ibi mouet̉ in loco.ſed angelus eſt hmōi vt ex ſcripturis patet. ex qͥbus habet̉ ꝙ angeli qn̄qꝫ vni qn̄qꝫ alteri miniſtrāt. ⁊ qn̄qꝫ etiaſunt ī celo empyrreo. ergo angelus localiter mouetuPͣPoſito poſteriori ponitur pͥus. ſꝫ motus localieſt pͥmus motuū. vt ꝓbatur in. viij. phiſic̄. cum ergo angelus aliquo motu moueatur. qꝛ non eſt om̄ino īmoblis ſicut deus videtur ꝙ moueatur localiter. ℟º dicendū ꝙ ſicut angelo ꝯuenit aliter eſſe in loco qͣꝫ corpori ita ⁊ aliter in loco moueri. corpus enī eſt in loco percōmenſuratōem. ⁊ ita mouet̉ cōmenſurando ſe ſpacio.angelus aūt eſt in loco ꝑ contactum virtualem in quonulla cōmenſuratio imꝑtatur. virtus autē angeli noneſt obligata ad hūc vel iſtum locuꝫ. vnde ſicut quādoeſt in hoc loco ꝑ cōtactum virtualeꝫ ita quādoqꝫ poteſeſſe in altero ſine aliqua cōmenſuratione ad loca extrema vel media. Ad primum ergo dicenduꝫ ꝙ corpuscōꝑatur ad locum vt ad menſuram cōtinentem. ⁊ ideocomꝑatur ad locum ſicut potētia ad actum. nam continere eſt forme. cōtineri vero mat̓ie. ſed ꝟtus rei ſpiritualis ꝑ quā tangit rem corporalem nō ſe habet ad locuꝫvt potentia ad actum. ſed magis ecōuerſo. vn̄ nō oꝑtetꝙ angelus habeat materiā ad vbi. Ad ſcd̓m dicendūꝙ ideo oꝑtet motum ex ſe diuidi in duo quoꝝ vnuꝫ ſitmouens ⁊ alteruꝫ ſit motum ī motibus corporalibꝰ. qꝛnon poteſt ideꝫ reducere ſe de potētia ad actū. angelusaūt nō cōꝑatur ad locū vl̓ ad motū vt potētia ad actuꝫ⁊ ideo in motu angeli dictum ph̓i locū nō habet. Adtertium dicendū ꝙ verbum ph̓i intelligit̉ de eo qd̓ mouetur cōmenſurando ſe ſpatio ita ꝙ motus eiꝰ ex cōtinuitate ſpatij ꝯtinuitatē recipiat qd̓ aliter eſſe non pōtniſi cōtinue ītercipiat ſpacium ꝑtim hic ꝑtim ibi exiſtē-

do. motus autem angeli non eſt ꝑ cōmenſuratiōem vtdictum eſt. vnde non reqͥritur in eo continuitas. ſed ordo tm̄ ſucceſſionis ita ꝙ angelus pͥus ſit in hoc loco etpoſtmoduꝫ in alio. ⁊ ideo ratio non ſeqͥtur Ad quartum dicendum ꝙ motus angeli in loco poteſt eſſe continuus ⁊ nō cōtinuus. cōtinuus qͥdem inqͣꝫtum poteſteſſe ī loco diuiſibili vt ex ſupra dictis patet. ⁊ ſic paulatim ⁊ ꝯtinue poteſt aliqͥd ſpatij attingere ſine hoc ꝙ ip̄ein ſua ſubſtātia ſit diuiſibilis. nō cōtinuus vero ẜm ꝙangelus intelligitur ſine medio diuerſa loca cōtingere Ad qͥntuꝫ dicendū ꝙ ſicut ex ſupra dictis patꝫ. angelus qͣꝫuis non ſit corpus poteſt tamē in loco diuiſibilieſſe. ⁊ ſic motus eius ex ꝑte loci ꝯtinui poteſt habere cōtinuitatem. ⁊ ex parte angeli poteſt eſſe non ꝯtinuus ſꝫſucceſſiuus ſolum vt ex dictis patꝫ. nec oꝑtet ꝙ omniamedia tranſeat. quia motus eius nō eſt ꝑ cōmenſurationem ad ſpatium. ſed ꝑ virtualem ꝯtactum qͥ qͥdem cōtactus ꝯtinuitatem nō reqͥrit.D ſcd̓m ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ angelus nōmoueatur in tempore. om̄is enī motus rei ēẜm ſubſtātiam eius vel oꝑationem. ſed angelus eſt ſubſtātia fupra tēpus exiſtēs ⁊ ẜm ſubſtantiā ⁊ ẜm oꝑationem vt dicit̉ in li. de cauſis. ergo nōmouetur ī tēpore. Pͣ ẜm Dyo. iij. ca. de diui. no. motus circularis angeli attēditur ẜm cōuerſionem ī deū.rectus autē ẜm cōuerſionem ī inferiora. obliquus veroẜm vtrūqꝫ. ſed angelus non indiget tempore ad hoc ꝙꝑ intellectum conuertatur ad deum. quia ex hoc ē eternitatis ꝑticeps neqꝫ ad hoc ꝙ cōuertatur in inferiora.aut ꝙ ordinem eorum ad deum cognoſcat cum intellectum habeat deiformē. ergo motus angeli nō eſt in tēpore. Pͣ Cum angelus mouetur localiter non poteſteſſe ſimul in termino a quo ⁊ ī termino ad quem. quianihil eſt ſimul in pluribus locis nec ꝑtim in vno ⁊ partim in altero. quia indiuiſibilis eſtꝭ. oꝑtet ergo ꝙ ſemꝑſit vel totus in vno vl̓ totus in alio. ⁊ ſic inter iſta duonihil cadit medium ſcꝫ inter eſſe angelum in vno termino. ⁊ eſſe eum in alio. ſed omnis mutatio inter cuius extrema nihil cadit medium eſt in inſtanti. ergo angelusmouetur de loco ad locum in inſtanti. ⁊ ita non moueīin tempore. Pͣ Illud a quo denominatur aliqua ſpecies motꝰ oꝑtet eſſe motus terminū. qꝛ motus ſpeciema terminis recipiunt. ſed tempus nō eſt terminꝰ alicuiꝰmotus. ſed ſolum menſura. ergo nō debet aſſignari angelo motus ẜm tempus diſtinctus cōtra motum localem Sed cōtra ē qd̓ Augꝰ dicit in lr̄a ꝙ deus mouetcreaturam ſpiritualem per tempus. corporalē vero pertempus ⁊ locum. Pͣ Ubicūqꝫ eſt aliqua ſucceſſio ibieſt aliquo modo tempus. ſed ī his que ad angelum ꝑtinent oꝑtet eſſe aliquā ſucceſſionē vel qͣꝫtum ad ſubſtātiam vel qͣꝫtum ad oꝑationē. alias coeqͣret̉ deo in eternitate qd̓ ē impoſſibile. ergo oꝑtet in his q̄ ad angeluꝫ ꝑtinent ītelligere tēpus. ⁊ ſic angelus ꝑ tempus mouet̉. ℟º dd̓m ꝙ motꝰ dupliciter accipit̉. Uno modo imꝓprie ꝓ ip̄a oꝑatione intellectꝰ vel appetitus eo ꝙ intellectus intelligēdo fertur in ſuum obiectū ⁊ appetitꝰ appetendo. ⁊ hmōi motus tꝑe non mēſuratur niſi ꝑ accidens ī nobis inqͣꝫtum ītellectꝰ nr̄ accipit a ꝯtinuo ⁊ tꝑeqd̓ qͥdē accidēs ī angelis nō ē. vn̄ talis eoꝝ motus nō ēin tempore Alio modo accipitur motus magis ꝓprie:ex hoc ꝙ aliquid tranſit ex vno in alterum. et ſic in angelo eſt duplex motus. Unus quando tranſit de locoin locuꝫ. Alius quando tranſit de affectione in affectūvel de intellectu vnius rei in intellectū alterius rei. ⁊ iniſtis duobus mōtibus angeli oꝑtet ſucceſſioneꝫ intelligere eo ꝙ nō ē ſimul in pluribus locis nec ſimul diu̓ſis

f 4