Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.XXXVII

ſeca rei ſūt forma ⁊ materia. ſed deus non eſt pͥncipiumneqꝫ rei vt forma neqꝫ vt materia. gͦ deꝰ nō ē ī creatura.Nihil qd̓ eſt ī aliquo excedit hoc ī quo eſt niſi forte ſit ꝑtialiter ī eo. ſed deus excedit quālibet creaturaꝫnec habet ꝑtem. gͦ deus nō eſt ī aliqua creatura Sedꝯtra eſt qd̓ dicit̉ Hiere. xxiij. Nūqͥd non celum ⁊ terraego impleo. Pͣ Ubicūqꝫ eſt virtus dei eſt ip̄e deus .ſꝫī qualibet re eſt virtus dei. qꝛ nulla res poteſt agere niſi virtus dei ī ea oꝑetur ſicut virtus cauſe pͥme oꝑaturī cauſa ſcd̓a. ergo deus eſt ī qualibet re. ℟. dd̓m ꝙ diuerſimode corporale ⁊ ſpūale ī aliquo eſſe dicit̉. naꝫ corporale d̓r eſſe ī aliquo vt ꝯtentum in ip̄o ſicut locatū inloco. ſpūale autem d̓r eſſe in aliquo vt ꝯtinēs ip̄m ſicutanima ī corporea. deus autē eſt ꝯtinēs quālibet rem ineſſe ⁊ īmediate. quia ip̄e eſt creator ⁊ corporaliū ⁊ ſpiritualium. nec poteſt eſſe ꝙ rem ī eſſe ꝯtineat niſi ille quiinfluit rebus eē qui eſt rerum creator. ſicut lumē ī aerenō ꝯtinet ⁊ ꝯſeruat niſi qd̓ lumen cōmunicat. vnde cūoꝑteat ageus ī mediatum eſſe ꝯiunctuꝫ ei in qd̓ agit neceſſarium eſt deum in qualibet re eſſe intimū ſicut eſſerei eſt qd̓ inter om̄ia eſt rei intimū Ad primū ergo dicēdū ꝙ deꝰ a creatura ī infinitū diſtat ꝑ nature differētiā. ſed tamē ꝑ oꝑationem vnicuiqꝫ ꝯiungitur inqͣꝫtū tenet rem in eſſe. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ forma ⁊ materia ſūtpͥncipia rei intrinſeca ſicut ꝑtes eēntie. deus autē nō ſicſed ſicut ꝯtinēs rem ī eſſe. Ad tertiū dd̓m ꝙ obiectioilla ꝓcedit de hoc qd̓ eſt in aliquo ſicut ꝯtentū in continente non auteꝫ de hoc qd̓ eſt in aliquo ſicut cōtinensin cōtento.O ſcd̓m ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ deus nō ſit pluribus modis ī rebus vbi enī vnum ſufficit. pl̓aponere ē ſuꝑfluū. ſꝫ vnꝰ modꝰ eēndi deū ī rebꝰſufficeret ad rerū ꝯẜuatōꝫ. gͦ ſuꝑfluū ē ponere pl̓es modos Pͣ Ubicūqꝫ ē eēntia rei ibi res eſt ẜm ſuapotētiāp̄ſentia. gͦ nō debet poni tres modi eſſendi deuꝫ ī rebusſcꝫ ꝑ eēntiā potentiā ⁊ p̄ſentiā. Pͣ Gr̄a eſt q̄dā ſpēalis ꝑfectio quā creat̉a a deo cōſeqͥt̉. ſi gͦ vnꝰ modꝰ eſſendi deum ī rebus accipiat̉ ẜm gr̄am videtur ꝙ pari rōneẜm quālibet formā accipi debeat vnus modus qd̓ ē falſum. PͣHabitatio firmam māſionē deſignat ſꝫ effectus naturales qͥ ſemꝑ manēt firmiores eē videntur qͣꝫeffectus gr̄e qͥ qn̄qꝫ amittitur. ergo deꝰ in oībꝰ creaturisinhabitat rōne naturaliū effectuū ſicut ī ſanctis ꝑ gr̄a⁊ ſic modus qͦ deꝰ ſanctos inhabitat nō debet poni ſꝑicialis. Pͣ Magis natura dicitur eſſe in ſuppoſitoecōuerſo. ſed ī vnione dei ad hoīem ſuppoſitum vel ꝑſena eſt ex ꝑte dei. gͦ rōne illius vnionis non debet dicideus ſit in creatura. ſꝫ ecōuerſo. ℟. dd̓m ꝙ iſti modidupliciter diſtinguunt̉. nam qͥda eoꝝ ſunt generales reſpectu oīs creature ī oībꝰ enī eſt ꝑ eſſentiaꝫ p̄ſentiā ⁊ potentiam. Alij vero ſūt ſpāles aliqͥbus creaturis ī qͥbusdeus eſt ꝑ gr̄am. pͥmi ergo modi diſtinguūt̉ ẜm ꝙ idemeffectus diuerſimode cōꝑatur ad deum. inqͣꝫtum enī ēa deo ꝯſeruatus in eē dicit̉ in creatura deꝰ eſſe ꝑ eſſentiam inqͣꝫtum eſt deo cognitus ꝑ p̄ſentiā. inqͣꝫtum totaliter potētie eius ſubiectꝰ eſt ꝑ potētiā. ſꝫ alij modi diſtinguūt̉ ẜm diuerſos effectꝰ qͦs deꝰ in creatura facit. namẜm effectum cōmunē quē facit ī qualibet creatura ſcꝫ eēnaturale ſumūtur illi modi qͥ ſūt cōmunes om̄i creature. Scd̓m vero eſſe ſpūale qd̓ facit in ſctīs ꝑ gr̄aꝫ adoptionis ſumit̉ modꝰ inhabitatōis ꝑ gr̄am Scd̓m ꝟo eēillud ſingulare ad qd̓ ꝑducitur nat̉a hūana in xp̄o vt .ſ.ſit vna ꝑſona dei ⁊ homīs ſumit̉ modus quo deus eſt īxp̄o ꝑ gr̄am vnionis. Ad primū ergo dd̓m ꝙ vnꝰ iſtorum modorū qͥbus deus eſt in oībus creaturis alteruꝫad ſui ꝑfectioneꝫ reqͥrit nō enī eſſe creature ꝑfecte a deo

cōſeruaretur niſi ꝑfecte diuine ptāti ſubijceret̉. ⁊ eſſet adeo notum. qͥ om̄īa in ſapiētia facit. hij autē modi ſufficerēt qͣꝫtum ad eſſe naturale ſed nō qͣꝫtū ad eſſe ſpūaleꝓpt̓ qd̓ alij ſuꝑaddūt̉ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ lꝫ iſti modi cōmunes ſe ꝯſequātur ẜm rem. diſtinguūt̉ tn̄ ẜm rōnemnam aliud eſt creaturā a deo ꝯſeruari in eſſe ⁊ aliud eiꝰcognitioni ⁊ ptāti ſubijci. Ad tertiū dd̓m ꝙ ꝑ gr̄amhabet creatura ad deum ſpecialē ꝯꝑationē. vt ſcꝫ vniat̉deo ꝑ fruitionē amoris. ⁊ ideo gratia p̄ alijs formis cōſtituit ſpecialē modum exiſtēdi deum ī rebus Ad qͣrtum dd̓m ꝙ inhabitatio quādā familiaritatē deſignatquia eſt ꝓpria māſio habitātis. vnde rōne familiaritatꝭqꝫ deus habet ad ſanctos qͥ ei ꝯiungūtur ꝑ fruitionemamoris dicit̉ deus habitare ī ſanctis p̄ alijs creaturis. Adqͥntum dd̓m ꝙ in xp̄o ex ꝑte deitatis eſt ⁊ ſuppoſitū ⁊ natura. ip̄a ergo diuīa natura eſt in ſuppoſito hominis inqͣꝫtum eſt idē ſuppoſitū diuine ⁊ hūane nature ſuppoſitū etiā eternū ē ī humana natura inqͣꝫtuꝫ ī eaſubſiſtit ſicut ⁊ ſuppoſitū petri ē ī hūana natura.Einde querit̉ quō deus ſit vbiqꝫ. Et circa hoc q̄runtur duo. Primo vtꝝ eē vbiqꝫ deo ꝯueniat Secundo vtrum ſit ei propriumOprimū ſic ꝓceditur ⁊ videt̉ ꝙ deus non ſitvbiqꝫ. eē enī vbiqꝫ ſignificat eē ī loco ſꝫ eſſe inloco deo nō competit cum ſit incorporeus etincorporea nō ſunt ī loco ẜm boe. ergo deꝰ nōeſt vbiqꝫ. Pͣ Eſſe vbiqꝫ ſignificat eē in pluribus locꝭrōne diſtributiōis. ſed deus in rebus om̄ibus non ē vtin pluribꝰ locis. qꝛ hoc modo eſt ī toto mūdo ſicut aīa īcorpore ẜm Aug. ergo deꝰ nō ē vbiqꝫ. Pͣ Illud qd̓ ēin loco ꝯꝑatur ad locum vt mobile ad īmobile. naꝫ locus eſt īmobilis. locata vero mobilia. ſed deus ꝯꝑaturad res vt īmobile ad mobilia. ergo magis res ſūt ī deovt in loco qͣꝫ econuerſo. ⁊ ita deus nō eſt vbiqꝫ. Sedꝯtra eſt qd̓ in psͣ. dicitur. ſi aſcen. in ce. tu il. es. ⁊cͣ. PͣSicut deus eſt infinite duratōis ita infinite magnitudinis ſed rōne infinite durationis deus dicit̉ eſſe ſemꝑid ē. in om̄i tēpore. ergo rōne infinite magnitudinis eſtvbiqꝫ. id ē. in om̄i loco. ℟. dd̓m ꝙ eſſe in loco dupliciter accipitur. Uno modo ẜm ꝙ aliquid eſt in loco vt inloco ⁊ ſic ꝑ ſe aliquid eſt ī loco qd̓ loco mēſurat̉ vt corpꝑ accidens aūt qͥcquid ē in corpore. Alio modo dicituraliquid eſſe ī loco nō vt in loco ſic accidētia loci ſunt inloco. ⁊ genus ip̄ius ⁊ alia hmōi. deus ergo d̓r eſſe vbiqꝫ ⁊ rōne ip̄ius loci ⁊ rōne locatoruꝫ rōne loci inqͣꝫtumquēlibet locū in eſſe ꝯſeruat. ⁊ ſic eſt in quolibet loco vtin qͣlibet re. ſed hoc nō eſt eē ī loco vt ī loco. Alio modorōne locatoꝝ. ⁊ ſic eſt in quolibet loco inqͣꝫtum ip̄e eſt īom̄ibus locatis. ⁊ ideo deo cōpetit eſſe vbiqꝫ Ad primū ergo dicendū ꝙ boe. accipit eſſe in loco vt in loco ⁊ꝑ ſe ſic autē deo nō cōpetit eſſe in loco nec aliquo nec oī Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ nō ſolum totū vniuerſū quodā reſpectu cōmuni ordinat̉ in deū ſed etiā ſingule ꝑtes ẜmꝓprias habitudines. ⁊ ideo deus non ſolum eſt ī rebusoībꝰ vt in vno vniuerſo. ſed etiam in ſingl̓is vt ſunt abinuicem diſtincte. Ad tertium dicendum ꝙ obiectioilla ꝓcedit de eo qd̓ mēſurat̉ loco qd̓ per ſe eſt in loco vtin loco.O ſcd̓m ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ eē vbiqꝫ nōſit ꝓprium deo. quia vniuerſale ẜm ph̓m eſtvbiqꝫ ⁊ ſemꝑ deus aūt nō eſt vniuerſale neqꝫꝑticulare. ergo eſſe vbiqꝫ non eſt ꝓprium dei. P Numerus ꝑtium vniuerſi ꝗdam res eſt cum ergonumerus ſit ī numeratis hec res erit vbiqꝫ ⁊ ſic nō ſolū

f 3