DI.XXXVII
ſeca rei ſūt forma ⁊ materia. ſed deus non eſt pͥncipiumneqꝫ rei vt forma neqꝫ vt materia. gͦ deꝰ nō ē ī creatura.Nihil qd̓ eſt ī aliquo excedit hoc ī quo eſt niſi forte ſit ꝑtialiter ī eo. ſed deus excedit quālibet creaturaꝫnec habet ꝑtem. gͦ deus nō eſt ī aliqua creatura ¶ Sedꝯtra eſt qd̓ dicit̉ Hiere. xxiij. Nūqͥd non celum ⁊ terraego impleo. ¶ Pͣ Ubicūqꝫ eſt virtus dei eſt ip̄e deus .ſꝫī qualibet re eſt virtus dei. qꝛ nulla res poteſt agere niſi virtus dei ī ea oꝑetur ſicut virtus cauſe pͥme oꝑaturī cauſa ſcd̓a. ergo deus eſt ī qualibet re. ¶ ℟. dd̓m ꝙ diuerſimode corporale ⁊ ſpūale ī aliquo eſſe dicit̉. naꝫ corporale d̓r eſſe ī aliquo vt ꝯtentum in ip̄o ſicut locatū inloco. ſpūale autem d̓r eſſe in aliquo vt ꝯtinēs ip̄m ſicutanima ī corporea. deus autē eſt ꝯtinēs quālibet rem ineſſe ⁊ īmediate. quia ip̄e eſt creator ⁊ corporaliū ⁊ ſpiritualium. nec poteſt eſſe ꝙ rem ī eſſe ꝯtineat niſi ille quiinfluit rebus eē qui eſt rerum creator. ſicut lumē ī aerenō ꝯtinet ⁊ ꝯſeruat niſi qd̓ lumen cōmunicat. vnde cūoꝑteat ageus ī mediatum eſſe ꝯiunctuꝫ ei in qd̓ agit neceſſarium eſt deum in qualibet re eſſe intimū ſicut eſſerei eſt qd̓ inter om̄ia eſt rei intimū ¶ Ad primū ergo dicēdū ꝙ deꝰ a creatura ī infinitū diſtat ꝑ nature differētiā. ſed tamē ꝑ oꝑationem vnicuiqꝫ ꝯiungitur inqͣꝫtū tenet rem in eſſe. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ forma ⁊ materia ſūtpͥncipia rei intrinſeca ſicut ꝑtes eēntie. deus autē nō ſicſed ſicut ꝯtinēs rem ī eſſe. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ obiectioilla ꝓcedit de hoc qd̓ eſt in aliquo ſicut ꝯtentū in continente non auteꝫ de hoc qd̓ eſt in aliquo ſicut cōtinensin cōtento.O ſcd̓m ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ deus nō ſit pluribus modis ī rebus vbi enī vnum ſufficit. pl̓aponere ē ſuꝑfluū. ſꝫ vnꝰ modꝰ eēndi deū ī rebꝰſufficeret ad rerū ꝯẜuatōꝫ. gͦ ſuꝑfluū ē ponere pl̓es modos ¶ Pͣ Ubicūqꝫ ē eēntia rei ibi res eſt ẜm ſuapotētiāp̄ſentia. gͦ nō debet poni tres modi eſſendi deuꝫ ī rebusſcꝫ ꝑ eēntiā potentiā ⁊ p̄ſentiā. ¶ Pͣ Gr̄a eſt q̄dā ſpēalis ꝑfectio quā creat̉a a deo cōſeqͥt̉. ſi gͦ vnꝰ modꝰ eſſendi deum ī rebus accipiat̉ ẜm gr̄am videtur ꝙ pari rōneẜm quālibet formā accipi debeat vnus modus qd̓ ē falſum. ¶ PͣHabitatio firmam māſionē deſignat ſꝫ effectus naturales qͥ ſemꝑ manēt firmiores eē videntur qͣꝫeffectus gr̄e qͥ qn̄qꝫ amittitur. ergo deꝰ in oībꝰ creaturisinhabitat rōne naturaliū effectuū ſicut ī ſanctis ꝑ gr̄a⁊ ſic modus qͦ deꝰ ſanctos inhabitat nō debet poni ſꝑicialis. ¶ Pͣ Magis natura dicitur eſſe in ſuppoſitoecōuerſo. ſed ī vnione dei ad hoīem ſuppoſitum vel ꝑſena eſt ex ꝑte dei. gͦ rōne illius vnionis non debet dicideus ſit in creatura. ſꝫ ecōuerſo. ¶ ℟. dd̓m ꝙ iſti modidupliciter diſtinguunt̉. nam qͥda eoꝝ ſunt generales reſpectu oīs creature ī oībꝰ enī eſt ꝑ eſſentiaꝫ p̄ſentiā ⁊ potentiam. Alij vero ſūt ſpāles aliqͥbus creaturis ī qͥbusdeus eſt ꝑ gr̄am. pͥmi ergo modi diſtinguūt̉ ẜm ꝙ idemeffectus diuerſimode cōꝑatur ad deum. inqͣꝫtum enī ēa deo ꝯſeruatus in eē dicit̉ in creatura deꝰ eſſe ꝑ eſſentiam inqͣꝫtum eſt deo cognitus ꝑ p̄ſentiā. inqͣꝫtum totaliter potētie eius ſubiectꝰ eſt ꝑ potētiā. ſꝫ alij modi diſtinguūt̉ ẜm diuerſos effectꝰ qͦs deꝰ in creatura facit. namẜm effectum cōmunē quē facit ī qualibet creatura ſcꝫ eēnaturale ſumūtur illi modi qͥ ſūt cōmunes om̄i creature. Scd̓m vero eſſe ſpūale qd̓ facit in ſctīs ꝑ gr̄aꝫ adoptionis ſumit̉ modꝰ inhabitatōis ꝑ gr̄am Scd̓m ꝟo eēillud ſingulare ad qd̓ ꝑducitur nat̉a hūana in xp̄o vt .ſ.ſit vna ꝑſona dei ⁊ homīs ſumit̉ modus quo deus eſt īxp̄o ꝑ gr̄am vnionis. ¶ Ad primū ergo dd̓m ꝙ vnꝰ iſtorum modorū qͥbus deus eſt in oībus creaturis alteruꝫad ſui ꝑfectioneꝫ reqͥrit nō enī eſſe creature ꝑfecte a deo
cōſeruaretur niſi ꝑfecte diuine ptāti ſubijceret̉. ⁊ eſſet adeo notum. qͥ om̄īa in ſapiētia facit. hij autē modi ſufficerēt qͣꝫtum ad eſſe naturale ſed nō qͣꝫtū ad eſſe ſpūaleꝓpt̓ qd̓ alij ſuꝑaddūt̉ ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ lꝫ iſti modi cōmunes ſe ꝯſequātur ẜm rem. diſtinguūt̉ tn̄ ẜm rōnemnam aliud eſt creaturā a deo ꝯſeruari in eſſe ⁊ aliud eiꝰcognitioni ⁊ ptāti ſubijci. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ ꝑ gr̄amhabet creatura ad deum ſpecialē ꝯꝑationē. vt ſcꝫ vniat̉deo ꝑ fruitionē amoris. ⁊ ideo gratia p̄ alijs formis cōſtituit ſpecialē modum exiſtēdi deum ī rebus ¶ Ad qͣrtum dd̓m ꝙ inhabitatio quādā familiaritatē deſignatquia eſt ꝓpria māſio habitātis. vnde rōne familiaritatꝭqꝫ deus habet ad ſanctos qͥ ei ꝯiungūtur ꝑ fruitionemamoris dicit̉ deus habitare ī ſanctis p̄ alijs creaturis.¶ Adqͥntum dd̓m ꝙ in xp̄o ex ꝑte deitatis eſt ⁊ ſuppoſitū ⁊ natura. ip̄a ergo diuīa natura eſt in ſuppoſito hominis inqͣꝫtum eſt idē ſuppoſitū diuine ⁊ hūane nature ſuppoſitū etiā eternū ē ī humana natura inqͣꝫtuꝫ ī eaſubſiſtit ſicut ⁊ ſuppoſitū petri ē ī hūana natura.Einde querit̉ quō deus ſit vbiqꝫ. ¶ Et circa hoc q̄runtur duo.¶ Primo vtꝝ eē vbiqꝫ deo ꝯueniat ¶ Secundo vtrum ſit ei propriumOprimū ſic ꝓceditur ⁊ videt̉ ꝙ deus non ſitvbiqꝫ. eē enī vbiqꝫ ſignificat eē ī loco ſꝫ eſſe inloco deo nō competit cum ſit incorporeus etincorporea nō ſunt ī loco ẜm boe. ergo deꝰ nōeſt vbiqꝫ. ¶ Pͣ Eſſe vbiqꝫ ſignificat eē in pluribus locꝭrōne diſtributiōis. ſed deus in rebus om̄ibus non ē vtin pluribꝰ locis. qꝛ hoc modo eſt ī toto mūdo ſicut aīa īcorpore ẜm Aug. ergo deꝰ nō ē vbiqꝫ. ¶ Pͣ Illud qd̓ ēin loco ꝯꝑatur ad locum vt mobile ad īmobile. naꝫ locus eſt īmobilis. locata vero mobilia. ſed deus ꝯꝑaturad res vt īmobile ad mobilia. ergo magis res ſūt ī deovt in loco qͣꝫ econuerſo. ⁊ ita deus nō eſt vbiqꝫ. ¶ Sedꝯtra eſt qd̓ in psͣ. dicitur. ſi aſcen. in ce. tu il. es. ⁊cͣ. ¶ PͣSicut deus eſt infinite duratōis ita infinite magnitudinis ſed rōne infinite durationis deus dicit̉ eſſe ſemꝑid ē. in om̄i tēpore. ergo rōne infinite magnitudinis eſtvbiqꝫ. id ē. in om̄i loco. ¶ ℟. dd̓m ꝙ eſſe in loco dupliciter accipitur. Uno modo ẜm ꝙ aliquid eſt in loco vt inloco ⁊ ſic ꝑ ſe aliquid eſt ī loco qd̓ loco mēſurat̉ vt corpꝑ accidens aūt qͥcquid ē in corpore. Alio modo dicituraliquid eſſe ī loco nō vt in loco ſic accidētia loci ſunt inloco. ⁊ genus ip̄ius ⁊ alia hmōi. deus ergo d̓r eſſe vbiqꝫ ⁊ rōne ip̄ius loci ⁊ rōne locatoruꝫ rōne loci inqͣꝫtumquēlibet locū in eſſe ꝯſeruat. ⁊ ſic eſt in quolibet loco vtin qͣlibet re. ſed hoc nō eſt eē ī loco vt ī loco. Alio modorōne locatoꝝ. ⁊ ſic eſt in quolibet loco inqͣꝫtum ip̄e eſt īom̄ibus locatis. ⁊ ideo deo cōpetit eſſe vbiqꝫ ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ boe. accipit eſſe in loco vt in loco ⁊ꝑ ſe ſic autē deo nō cōpetit eſſe in loco nec aliquo nec oī¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ nō ſolum totū vniuerſū quodā reſpectu cōmuni ordinat̉ in deū ſed etiā ſingule ꝑtes ẜmꝓprias habitudines. ⁊ ideo deus non ſolum eſt ī rebusoībꝰ vt in vno vniuerſo. ſed etiam in ſingl̓is vt ſunt abinuicem diſtincte. ¶ Ad tertium dicendum ꝙ obiectioilla ꝓcedit de eo qd̓ mēſurat̉ loco qd̓ per ſe eſt in loco vtin loco.O ſcd̓m ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ eē vbiqꝫ nōſit ꝓprium deo. quia vniuerſale ẜm ph̓m eſtvbiqꝫ ⁊ ſemꝑ deus aūt nō eſt vniuerſale neqꝫꝑticulare. ergo eſſe vbiqꝫ non eſt ꝓprium dei.¶ ¶ P Numerus ꝑtium vniuerſi ꝗdam res eſt cum ergonumerus ſit ī numeratis hec res erit vbiqꝫ ⁊ ſic nō ſolū
f 3