LI.I

ſimilātur. ⁊ ſic ꝑ eorū ſimilitudinē cognoſcūt̉ a deo.Einde q̄ritur d̓ ydeis¶ Et circa hoc q̄runtur duo ¶ Primo aomniū que deus cognoſcit ydee ī deo ſint.¶ Scd̓o de pl̓itate ydeaꝝ.O primū ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ rerum qͣsdeus cognoſcit nō oportet ydeas in eo ponere. dicit enī Dyo. vij. ca. de diui. nomībus ꝙdeus nō cognoſcit res ẜm ydeaꝫ. ſed ydee nōponūt̉ ī deo niſi ad cognoſcēduꝫ. gͦ ydeas nō eſt ponerein deo. ¶ Pͣ Perfectiſſimꝰ modus cognoſcendi eſt deoattribuēdus. hoc autē eſt cognoſcere rem ꝑ ſuam eſſentiam. ergo deꝰ cognoſcit res ꝑ carum eſſentias. ergo nōꝑ ydeas. ¶ PͣDeus cognoſcit nō ſolum entia ſed etiaꝫnō entia. ſed nō entium ydee non ſunt in deo. ergo nonoīm que a deo cognoſcitur ydeas habet ¶ PͣMateriapͥma non poteſt habere ydeam in deo cū ydea ſit formanec etiā ſingularia cū ſint infinita nec accidētia cū ydeeꝑticipēt̉ ab ydeatis. accidētia vero nō ꝑticipant ſꝫ ſuntip̄e ꝑticipatiōes. ⁊ hec tamē om̄ia deus cognoſcit. ergonō om̄ia que deus cognoſcit habēt ydeas in ip̄o ¶ Sꝯtra eſt qd̓ Augꝰ dicit in li. d̓ ciui. dei. qͥ negat ydeas eēinfidelis eſt. quia negat filium eſſe. ergo neceſſe ē ydeasponere ¶ Pͣ Om̄e agens ꝑ ītellectum habet rōnem ſuioꝑis apud ſe. ſed deus eſt hmōi ergo rōnes rerum ſuntapd̓ deum quas ydeas dicimꝰ. ¶ ℟º dicēdum ꝙ circacreaturas duplex fuit antiquoꝝ error. vnus ponētiumres a caſu ꝯſtitutas. alius ponetiuꝫ res ꝓceſſiſſe a pͥmepͥncipio ꝑ neceſſitateꝫ nature quoꝝ vterqꝫ excluditurpoſitōem ydearū. nam ydea eſt forma exēplaris ad cuiꝰīmitatōem fit aliquid ea aūt que ꝯſtituūtur a caſu nonfiūt ad aliquid imitandum. ſimiliter qd̓ agit ex neceſſtate nature nō dicitur aliquid facere ad exemplar. ideeſt ergo ydeas ponere ꝙ ponere mūdū factuꝫ ab aliqͣ arte ⁊ ꝓpter aliquem finē. finis autē rerum nō eſt alius qͣꝫdeus. vnde ydee ad quarum imitatōem res mūdi ſuntfacte non alibi qͣꝫ in mente diuina ponende ſunt. ¶ Adpͥmuꝫ ergo dicēdum ꝙ intentio Dyo. eſt dicere ꝙ d̓eusnon cognoſcat res ꝑ ydeam acceptam a rebus. vn̄ aliatrāſlatio dicit loco huius. neqꝫ ꝑ viſionem ſingulis ſe īmittit. ⁊ ſic nō excludit̉ om̄ino ydeas eſſe in deo. ¶ Adſcd̓m dicēdum ꝙ res ꝑ eſſentiam cognoſci nō poſſuntab aliquo intellectu niſi ꝑ eſſentiaꝫ in ītellectu exiſtantqualiter res non ſunt in intellectu diuīo. vnde non cognoſcit res alias ꝑ earum eſſentias ſed ꝑ ſuam ꝑ quāfectius rep̄ſentātur. ¶ Ad tertium dd̓m ꝙ ydea euꝫ nōdicat ſimilitudinē tm̄. ſed ſimilitudinē ad cuius imitationē aliquid fiat ꝓprie reſpicit practicā cognitōem quāhabet artifex nō ſolum de his que facere ꝓponit. ſꝫ etiāde alijs que ꝑ artem fieri poſſunt qͣꝫuis nō ſit actu practica niſi reſpectu eorum quoꝝ factio eſt in ꝓpoſito artficis. ⁊ ideo nihil ꝓhibet deum habere ydeas illorū nōexiſtentium que facere poteſt vt ītelligamus ydeam adcuius imitatiōem fit vel natum eſt aliquid fieri. ¶ Adqͣrtuꝫ dd̓m ꝙ practica cognitio fertur ī rem ẜm ꝙ nataē ꝑ artē ineſſe deduci. materia aūt pͥma ⁊ accidētia queꝯſecūtur ex pͥncipijs ſub̓e non ſūt nata in eſſe ꝓduci niſi ꝑ ꝓductionem ſubſtātie ꝑfecte. ⁊ ideo nō habēt ſeꝑatim ydeas ſꝫ cognoſcūtur ⁊ ꝓducūtur ꝑ ydeas ſubſtātiarum completarū. ſecus autē eſt de accidētibus ſeꝑabilibus q̄ ſeꝑatim ꝓducunt̉. ⁊ ſic nihil ꝓhibet ſeꝑatim eahabere ydeas ſingularia vero quia ꝑ ſe exiſtūt in eſſe ſeperatim habēt ydeas non obſtāte eoꝝ infinitate ſi eſſetquia reſpectꝰ rōnis per quos plurificāt̉ ydee nihil ꝓhi-

bet ī infinitum multiplicari. 7D ſcd̓m ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ in deo nonſint plures ydee. quia ẜm Dam̄. in diuīs oīavnum ſūt p̄ter ingeneratōem generatōem etꝓceſſioneꝫ. ſed ꝑ hmōi nō diſtinguūtur ydeegnō ſunt plures. ¶ PIn genere cauſe efficiētis ē deucnire ad vnum pͥmum effectuꝫ. ſimiliter in genere cauſefinalis ad vltimū vnuꝫ finem. ⁊ ī genere cauſe materialis ad vnam primā materiam. ergo ⁊ ī genere cauſe formalis eſt ponere vnaꝫ primā formam. ſed hoc eſt ydeaergo eſt tm̄ vna ydea ¶ Pͣ ydea diuerſificari nō pn̄t ẜmaliqͥd abſolutum rōne ſimplicitatis diuīe nec ẜm relationes ꝑſonarum adinuicē quia ſic nō imꝑtaretur in eisreſpectꝰ ad creaturas nec iterū ꝑ reſpectu ad creaturasī ꝓpria natura exiſtētes. quia ſic nō eēt plures ab eterno. nec iterum ꝑ reſpectum ad creaturas in deo exiſtentes. quia ſic ſūt vnuꝫ tm̄. ergo ydee nullo modo poſſūteſſe plures ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ Augꝰ dicit in li. lxxxiij. qꝙ nō eadem rōne homo ⁊ equus eſt ꝯditus. ſed diſtinctio eſt cauſa numeri. ſūt ergo plures rōnes vel ydee rerum in deo. ¶ PͣHeb̓. xj. Fide credimus aptata eē ſecula verbo dei vt ex īuiſibilibꝰ viſibilia fierent. hec aūtīuiſibilia nihil aliud ſūt qͣꝫ ydee. gͦ ſūt plures ydee ℟dd̓m ꝙ cuꝫ ordo ⁊ diſtinctio rerum a diuina ſapientiaꝓceſſerint. oꝑtet ponere ꝙ diuerſaꝝ rerum diſtincte rationes apud deuꝫ ſint qd̓ hoc modo poteſt ītelligi. ſi intelligamus ydeam nō ſolum id quo ītelligitur. ſꝫ etiaꝫid qd̓ ītelligitur. artifex enī pͥmo excogitat formam domus ꝑ qua vlterius eiꝰ cognitio deriuatur in opus. vn̄ip̄m excogitatū eſt ydea potiꝰ qͣꝫ illud qͦ aliqͥd excogitat̉diuina ergo eſſentia eo ꝙ a nulla creatura plene imitabilis eſt a diuerſis diuerſimode imitari poteſt ita ꝙ abvnoquoqꝫ imitet̉ ẜm ꝓprium moduꝫ. hos aūt imitabilitatis modos deus ī ſua eſſentia cognoſcit cum ſuameſſentiā ꝑfectiſſime ītelligat. ip̄a ergo diuīa eſſentia ẜmꝙ eſt ītellecta a deo vt a tali creatura eſt imitabilis ſic ēꝓpria ratio vel ydea huius creature. ⁊ ẜm ꝙ ītelligiturvt imitabilis. aliter eſt ꝓpria ratio alterius. ⁊ ſic ſūt plures ydee vel rōnes ẜm diuerſos reſpectus ad creaturasqͥ diuine eſſentie cointelligūtur ꝑ ītellectum diuinum.¶ Ad primū ergo dd̓m ꝙ Dam̄. loqͥtur de his que realiter diſtinguūtur ẜm ꝙ ſūt in deo nō autē de illis quediſtinguūtur rōne. ſed ẜm ꝙ cognoſcūt̉ a deo qui ſicuteſt vere vnū ita etiam vere multa cognoſcit ¶ Ad ſcd̓mdicendū ꝙ vna prima forma eſt ip̄a diuina eſſentia ẜmſe ꝯſiderata ex cuius ītellectu diuinꝰ ītellectus cognoſcit diuerſos modos imitabilitatis ip̄ius ī qͥbus pluralitas ydearum ꝯſiſtit. ¶ Ad tertiuꝫ dd̓m ꝙ ydee diſtinguūtur ꝑ reſpectꝰ ad res ī ꝓpria natura exiſtētes. ſic enīres ẜm ydeas formātur que qͣꝫuis nō fuerint ab eternofuerunt tamen cognite ab eterno etiaꝫ vt in ꝓpria natura exiſtētes. ⁊ ſic ītellectus diuinꝰ poterat intelligere reſpectum eēntie ſue ad res ip̄as.XXXVII¶ DI.T qm̄ demoſtratumē ex ꝑte. ¶ Hic eſt duplex q̄ſtio ¶ Primoquō deus ſit ī rebus. ¶ Scd̓o quō deꝰ ſitvbiqꝫ. ¶ Circa primū q̄runtur duo. ¶ Primo vtrū deus ſit ī rebus om̄ibus. ¶ Scd̓o d̓ modis qͥbus dicitureſſe ī rebus.O primū ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ deus ī rebus nō ſit. qd̓ enī ē in aliquo nō diſtat ab eoſꝫ deus infinite diſtat a qͣlibet creatura. ergonō eſt ī aliqua creatura ¶ Pͣ Principia ītrin