LI.I
intellectꝰ cū nō trāſeat in exteriorem materiā eſt in ip̄ointelligēte. vt patet ꝑ ph̓m. ix. me. oꝑatio ergo ītellectualis dei eſt in ip̄o deo. ſed qͥcquid eſt in deo eſt ſua eſſentia alias eſſet in eo aliqd̓ accidens. ergo ip̄m intelligeredei eſt ip̄a eſſentia. ¶ ℟º dd̓m ꝙ qn̄cunqꝫ ſub̓a rei ē aliud qͣꝫ eius oꝑatio ſub̓a eſt ī potētia reſpectu oꝑationisnā ẜm oꝑationem res eſt in ſuo vltimo cōplemēto. impoſſibile aūt eſt diuinā ſub̓am eē in potētia reſpectu alcuius cū ip̄a ſit actus purus ⁊ cōpletus. vnde neceſſe ēdicere ꝙ ſub̓a dei eſt ip̄a ſua oꝑatio ex quo ſequit̉ ꝙ deoſit ideꝫ eſſe ⁊ viuere ⁊ intelligere ⁊ beatū eſſe nam ſub̓adei eſt ſuum eſſe. ¶ Ad primū ergo dd̓m ꝙ eſſe ab aliin diuīs accipit̉ dupliciter. Uno modo ẜm origineꝫ reiſicut filius eſt a patre. ⁊ ſic eſſentie diuine nō cōpetit eēab alio. Alio modo ẜm originem rōnis inqͣꝫtum ſcꝫ intellectus noſter ea que deo attribuit cōcipit ẜm modūrerum qͣs inſpicit. ⁊ ſic oꝑationē ꝯcipit vt ab alio exiſtētem inqͣꝫtum apud nos oꝑans non ē ip̄a oꝑatio ſꝫ operationis pͥncipium. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ oꝑatio dei qͣꝫuis ſit eius eſſentia ẜm ſub̓am tamen differt rōne. ⁊ exhac ꝑte ꝯtingit ꝙ oꝑatio ītellectualis habet reſpectumad res ītellectas que reſpectū eſſentia nō imꝑtat ¶ Adtertium dd̓m ꝙ ſicut ītelligere eſt idē re cum eſſentia diuina differens rōne ita ⁊ velle. ⁊ ex hac ꝑte qua ab eſſentia differūt etiam abinuicē diſtinguūt̉. ⁊ ideo alium reſpectuꝫ imꝑtat velle ⁊ ītelligere. ⁊ ꝓpter hoc nō oꝑtet ꝙoīa ſint volita a deo ſicut ſcita ſunt.D tertium ſic ꝓceditur ⁊ videt̉ ꝙ deus non ītelligat ſe. omne enī qd̓ ſe ītelligit cōprehēditſe. qd̓ autē cōprehēdit ſe finitū eſt ſibi quorūvtrūqꝫ habet̉ ab Aug. in li. lxxxiij. q. deꝰ autēnō eſt ſibi finitꝰ. quia ẜm ph̓m in. vj. phiſic̄. Infinituꝫnō poteſt trāſiri neqꝫ a finito neqꝫ ab infinito. ergo denō intelligit ſe. ¶ Pͣ Sciētia ⁊ ītellectus non ſunt nide vniuerſali. nam ẜm boe. vniuerſale eſt dum ītelligiſingulare dum ſentit̉. ſed deus nō eſt vniuerſale. qꝛ ſinō eēt ſubſiſtens. ergo deus a ſeip̄o ītelligi non poteſtPͣ Sicut ſe habet ſenſibile ad ſenſū. ita ītelligere adītellectum vt dicit̉ in li. de a. ſed ſenſibile a ſenſu nō cognoſcitur quādo eſt in naturam ſcientis ꝟſum vt patetde calore febris ethice. ergo multominꝰ ītelligibile qꝛeſt oīno idem ītellectui poteſt ab ītellectu intelligi. ⁊ ſicdeus nō poteſt ītelligere ſeip̄m ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ yſi d̓.dicit ꝙ trinitas ſibi ſoli nota eſt ⁊ homini aſſumpto.Dͣ Quāto ē nobilius ītelligibile tanto eſt nobiliusip̄m ītelligere. ſed intellectus creatus poteſt intelligeredeum. ſi ergo deus ſeip̄m non ītelligit cum nullum ītelligibile deo eqͥꝑari poſſit ītelligere creature nobiliꝰ eritqͣꝫ intelligere dei qd̓ eſt impoſſibile. ergo deus intelligitſeip̄m ¶ ℟º dd̓m ꝙ aliqͣ forma ex hoc ē ītelligibilis qd̓eſt imaterialis qd̓ patet ex hoc qd̓ ab ītellectu nr̄o nihilpoteſt ītelligi niſi poſt omnimodā depuratōem a materia ⁊ materialibꝰ ꝯditionibꝰ. ⁊ qꝛ ītelligibile eſt ꝑfectiointellectꝰ inqͣꝫtū eſt ītelligens actu. ꝑfectio aūt oīs eſt ꝑfectibili ꝓportionata. ideo oꝑtet ſub̓am ītelligentem eēīmaterialem. ⁊ in hoc ꝯueniunt ītelligibile ⁊ intelligēsdifferūt autē in duobꝰ ſcꝫ in hoc ꝙ intelligēs oꝑtet eſſeſubſiſtens ſicut ⁊ quodlibet oꝑans nō aūt formā ītelligibilem. ⁊ ī hoc qd̓ ītelligibile cōꝑatur ad intelligenteꝫvt actus ad potētiā. ſi ergo aliqͣ res īmaterialis ſit ſubſiſtens. ⁊ vltima cōpletione cōpleta abſqꝫ diſtinctōe potētie ⁊ actꝰ. illa res erit ītelligens ſeip̄am. hmōi aūt deus eſt vnde ip̄e ſeip̄m ꝑfecte ītelligit. ¶ Ad primū ꝙ deus ītelligit ſe ⁊ cōprehendit ſe non obſtante ꝙ eſt infinitus. nō enī ē infinitus pͥuatiue qͣſi habēs ꝑtem poſt partem abſqꝫ fine quas neceſſe ſit numerādo ꝑtranſire ad
cōpletionem totius ſic enī eēt impoſſibile ip̄m cōprehēdi vel a ſe vel ab alio. eſt autē infinitꝰ negatiue. qꝛ eſſentia ſua nullo modo limitat̉. ⁊ ſimiliter nec ſuū intellige̓qd̓ eſt eius eſſentia vt ꝓbatuꝫ eſt. ſic ergo dicit̉ ſeip̄m cōprehēdere inqͣꝫtum eius eſſentia ſuū ītelligere nō excedit ⁊ ꝓ tanto etiā dicit̉ eē ſibi finitus. ph̓s aūt loquit̉ d̓infinito pͥuatiue. ⁊ ſic ptꝫ ſolutio ad pͥmum ¶ Ad ſcd̓ꝫdd̓m ꝙ duplex eſt ītelligibile. quoddā ex ſua natura. ethoc nō eſt vniuerſale. ſꝫ res īmaterialis ſubſiſtēs ſicutdeus. aliud ē ītelligibile ex actu nr̄o qd̓ ſcꝫ nos facimꝰītelligibile abſtrahēdo. ⁊ hoc ē vniuerſale ¶ Ad tertiūdd̓m ꝙ ſenſus ē virtꝰ materialis. vnde oꝑtet ꝙ cognoſcat ꝑ alteratōeꝫ ⁊ paſſionē qd̓ non pōt eſſe niſi ſenſibile ſit diuerſuꝫ ītellectus aūt diuinꝰ ē īmaterialis ⁊ nullo mō in potētia. ⁊ ideo nō eſt ſimile.D qͣrtum ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ deus nō cognoſcat alia a ſe. intelligere enī ē ꝑfectio ītelligentis. ſi ergo deus ītelligit aliud a ſe aliqͥdaliud ab ip̄o erit perfectio ip̄ius quod eſt impoſſibile. ¶ Pͣ Actus diſtinguit̉ ẜm obiecta. ſꝫ ītelligre dei eſt vnita ſimplex oꝑatio cum ip̄a ſit ip̄a dei eſſentia. ſi ergo ītelligit ſeip̄m nihil aliud a ſe ītelligit. ¶ PͣCognitio fit rōne ſimilitudinis q̄ eſt īter cognoſcenteꝫ⁊ cognitum. ſed īter deum ⁊ creaturas eſt minima ſimilitudo. ſi ergo deus cognoſcit eas imꝑfectiſſime cognoſcit qd̓ eſt incōueniēs. nō ergo cognoſcit eas. ¶ Sꝫ cōtra eſt qd̓ dicit̉ Heb̓. iiij. Omīa nuda ſūt ⁊ aꝑta oculiseius ¶ Pͣ Quicūqꝫ ſcit vnum reliquoꝝ ſcit ⁊ aliud. ſeddeus eſt pͥncipium creaturaꝝ. cuꝫ ergo ip̄e cognoſcat ſeip̄m cognoſcit ⁊ creaturas. ¶ ℟º dd̓m ꝙ ex hoc aliqͥs ēaliorum ītellectiuꝰ ꝙ illa ſunt apud ip̄m modo ītelligibili ſicut ſpēs rerum apud ītellectū. oꝑtet aūt effectus īſua cauſa aliqͣliter p̄exiſtere ⁊ nobilius qͣꝫ ī ſeip̄is. agēsenī ꝓducit ſibi ſimile nec agit vltra ſue ſpecici virtutemſic ergo oꝑtet creaturas eē ī deo qͥ eſt eaꝝ cauſa nec pn̄tin eo eſſe niſi ꝑ modū ip̄iꝰ dei. qꝛ vnūqd̓qꝫ ineſt alicui ꝑmodū eius in quo eſt. vnde cum deꝰ ſit īmaterialis ⁊ ītellectualis nature creat̉a ē in ip̄o īmaterialiter ⁊ intelligibilit̓ ¶ Ad primū gͦ dd̓m ꝙ ītelligētia eſt ꝑfectio ītelligētis rōne ſue ſimilitudīs qͣ ītelligit̉ creature aūt nonꝑ aliam ſpeciē a deo intelligunt̉ qͣꝫ ꝑ eſſentiam dei rōnecuiꝰ creature ī deo ſunt. nā creatura ī creatore ē creatrixeſſentia ẜm Anẜ. vnde nō ſeqͥtur ꝙ deus aliquo alio ꝑficiat̉. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ actus diſtinguit̉ nō ẜm materialē diſtinctōem obiectoꝝ. ſꝫ formalē .i. ẜm rōnem obiecti. ⁊ ſic nō diſtinguūt̉ eā q̄ a deo cognoſcunt̉ cū ⁊ ſe ⁊alia ꝑ mediū vnuꝫ cognoſcat .ſ. eſſentiā ſuaꝫ. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ qͣꝫuis ſit maxima diſſimilitudo iter deuꝫ etcreaturā ꝯſiderata ꝓprietate nat̉ali vtriuſqꝫ tn̄ ẜm modū rep̄ſentatōis ē exp̄ſſiua ſil̓itudo inqͣꝫtū diuīa eēntiaexp̄ſſiſſime rep̄ſentat creaturā hec aūt ſil̓itudo ⁊ n̄ pͥmaad cognitōem reqͥritur. naꝫ ꝑ ſpeciē īmaterialē res materiales cognoſcūt̉ ab ītellectu noſtro.O qͥntum ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ deꝰ ſingularianō cognoſcat. ītellectꝰ enī diuinus īmaterialior ē qͣꝫ noſter. ſꝫ intellectus noſter rōne ſuc īmaterialitatis ſingularia nō cognoſcit. namvirtutes materiales ea tm̄ cognoſcūt vt imaginatio etſenſus. gͦ deus ſingularia nō cognoſcit ¶ Pͣ Singulare indiuiduat̉ ꝑ materiā ſed materia cū ſit in potētia ſolū nō habet ſimilitudinē ī deo qͥ eſt actus purꝰ. ⁊ ſic abeo nō cognoſcit̉. gͦ nec ſingulare ¶ Pͣ Ocꝰ oīa cognoſcitꝑ vnā eſſentiā ſuam. ſed vnū non pōt eē ꝓpria rō multorum ita ꝙ ſit vniuſcuiuſqꝫ cū de rōne ꝓprij ſit ꝙ alij nōꝯueniat. ergo deus non habet ꝓpriam cognitionem derebus. ſed ſolū cōmunē. ⁊ ita non cognoſcit ſingularia