DI.XXXV

abſqꝫ metaphora. nam ex his q̄ metaphorice dicunturnon eſt aliqͥd aſſerendum nifi ꝑ ea q̄ plane in ſcripturisdicuntur valeat approbari. vt Augꝰ docet in li. de doc.xp̄iana ¶ Ad ẜm dd̓m ꝙ hmōi trāflatio corꝑaliū ad diuina nō fit ẜm ſimilitudinē generis vel ſpeciei aut accidētis ſed ꝓportionalitatis vt cum d̓r deꝰ iratus ex hͦ ꝙita ſe habet ad puniendū ſicut homo iratus ad vindicādum. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ in diuīs eſt imago relinquēda qͣꝫtum ad ꝯſideratōis finem ī quo ē iudiciū vt ſcꝫ dediuinis non iudicemꝰ ad moduꝫ corporaliū rerū. nonaūt qͣꝫtum ad pͥncipium ꝯſiderationis. nam ex viſibilibus creaturis q̄ ſub imaginatiōe cadūt oꝑtet in inuiſibiliū diuinoꝝ manuduci intellectum ẜm do ctrinamapl̓i ad Ro. j. ¶ Ad qͣrtū dd̓m ꝙ ꝓpter ſimilitudinē ſpiritualiū creaturaꝝ ad deū poſſet de ſacili exiſtimari ꝙẜm ꝓprietatem ⁊ nō ẜm metaphorā dicerēt̉ de deo ſꝫ decreaturis viſibilibꝰ manifeſtum eſt ꝙ ſcd̓m ꝓprietatemde deo dici non pn̄t.O ſcd̓m ſic ꝓceditur ⁊ videt̉ ꝙ nihil poſſit dici de deo niſi metaphorice. nomē enī vniꝰ reinon niſi metaphorice de alia p̄dicatur ſic̄ cuꝫdicit̉ homo lapis. ſed deꝰ nō noīat̉ a nobis niſi nominibꝰ creaturaꝝ. vnde d̓r in libro de cauſis ꝙ cūdeus d̓r intelligens noīat̉ noīe cauſati ſui pri. ⁊ eadē ratio eſt de alijs quede deo dicunt̉. gͦ nullū nomē dicit̉ d̓deo niſi metaphorice ¶ Pͣ Oē qd̓ dr̄ de aliqͦ ex ſola rōne ſimilitudinis metaphorice p̄dicat̉. ſicut cum d̓r pratum ridet. ſꝫ deum non poſſumꝰ noīare niſi ex ſimilitudine bonitatis eiꝰ in creatura reꝑta. ſic enī in dei cogntionē deuenimꝰ. gͦ oīa nomīa que a nobis de deo dicūt̉metaphorice d̓ eo p̄dicant̉ ¶ Pͣ Oē nomē qd̓ ab aliqͦ verius remouet̉ qͣꝫ affirmet̉ d̓ eo p̄dicat̉ metaphorice ſꝫ talia ſunt diuīa nomīa om̄ia. qꝛ ẜm Dyo. negatōes in diuinis vere ſunt affirmatōes incōpacte. ergo non d̓ deoniſi metaphorice p̄dicāt̉. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ Ambro. diſtinguit noīa trāſlatiua ꝯtra alia diuina noīa. ¶ PͣOēqd̓ d̓rd̓ aliqͦ metaphorice minꝰ vere in eo exiſtit qͣꝫ in eovnde metapbora ſumit̉ ſed q̄dam ſunt nomīa quorumres verius īuenitur ī deo qͣꝫ in creaturis ſicut eē bonuꝫ⁊ alia hmōi. gͦ nō dicūtur de deo metaphorice. ¶ ℟º ꝙcum deus ſit cauſa exēplaris oīm rerū ip̄e creature ꝓponūtur vt q̄dam imago dei ꝑ quā in ip̄m deuenire poſſumus. Similitudo aūt ī aliqͣ imagine reꝑta dupliciterpoteſt ꝯſiderari. Uno modo qͣꝫtum ad rōnem forme. etſic imago ab exēplari non diſſidet ⁊ id qd̓ notat formāimaginis pōt etiam exemplari ꝯuenire. Alio mō ꝯſideratur qͣꝫtum ad eſſe qd̓ habet ī imagine. ⁊ ſic diſſidet abexēplari. vnde qd̓ ſic de imagine d̓r exēplari nō cōuenitſicut eſſe cuprum nō ꝯuenit homini. ſed eē ſic effigiatūnomīa gͦ illa qͥbus deſignat̉ ratio forme ẜm quā creatura ē dei qͣſi imago de deo ⁊ cicatura dicūt̉ ꝑ pͥus d̓deocum illa ratio forme a deo in creaturā effluat. Noīa vero in quoꝝ ſignificatōe includit̉ etiam ꝓpriū eſſe creat̉enō cōueniūt deo niſi metaphorice ſicut oīa que ſpeciescreaturarū deſignāt vt homo lapis ⁊ hmōi. ⁊ ſic ptꝫ ꝙnon om̄ia metaphorice dicūtur de deo. ¶ Ad primū gͦdd̓m ꝙ nomē ītellectus dicit̉ eſſe creature inqͣꝫtū ex creature inſpectōe ip̄m imponimꝰ. qꝛ tam ē nō eſt impropriū ad id qd̓ eſt ꝓprium creature. ſed ad id ī quo creatura deum repreſentatꝭ p̄t etiam de deo abſqꝫ metaphoradici. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ ī nominibꝰ metaphorice dictꝭcum ſimilitudine etiam includit̉ diſſimilitudo. ſꝫ noīaqͥdam ſunt q̄ id ſoluꝫ ſignificāt in quo creatura deo eſtſil̓is. ¶ Ad tertium dd̓m ꝙ noīa hn̄t aliquid ex modoītellectus noſtri quā ſignificāt. ⁊ qͣꝫtum ad hoc oīa nomina que ſūt a nobis impoſita incōueniēter deo appro

rei qua ſignificāt. ⁊ ẜm hoc aliqͣ nomina deo aptant̉ nōmetaoriceIDI.XXXVVnqꝫ ſupra diſſeruimus ⁊cͣ. ¶ Hic querūtur qͥnqꝫ. ¶ Primolvtrū in deo ſit ſciā. ¶ Scd̓o vtꝝ ſua conſideratio ſit ſua ſub̓a. ¶ Tertio vtrum cognoſcat ſeip̄m.¶ Quarto vtrum cognoſcat alia. ¶ Quinto vtrū cognoſcat ſingularia.G pͥmū ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ ſcīa deo nōcōueniat. deo enī nō ꝯuenit aliquid qd̓ depēdet ab aliqͦ pͥncipio. qꝛ in eo nihil eſt cauſatuꝫſed ſciētia dependet ab aliqͦ pͥncipio. nam ſciCentie pͥncipium eſt ītellectꝰ ẜm ph̓m in .vj. eth̓. gͦ ſciētiain deo nō eſt ¶ Pͣ Nihil pōt deo ꝯuenire qd̓ receptiōeꝫī eo imꝑtet. ſed ſciētia imꝑtare videt̉ receptiōeꝫ quādaꝫcū ītelligere dicat̉ non ẜm motum ad res. ſed ẜm motūad intelligentē. ergo ſciētia ī deo nō eſt. ¶ Pͣ Id qd̓ eſt īmēte noſtra ſublimiꝰ eſt infra deū. ſed illud qd̓ eſt ī mēte noſtra ſupremū nō deputat̉ ſcīe ſed ſapiētie ẜm Aug.ergo in deo nō eſt ſciētia ¶ Sꝫ ꝯͣ qd̓ d̓r in psͣ. Mirabilis fa. ē ſci. ⁊cͣ. ¶ Pͣ ẜm Anẜ. ome qd̓ eſt ſimplex ⁊ oīnomelius eſſe qͣꝫ non eſſe deo attribuēdū eſt. ſed ſciētia eſthmōi. ergo eſt deo attribuēda ¶ ℟o dd̓m ꝙ neceſſariūeſt in deo ponere ſciētiam qd̓ ſic ptꝫ. oꝑtet enī id qd̓ ē rerum oīm pͥncipium ſūme ꝑfectum eſſe. qꝛ omnia imꝑfecta reducūtur ad aliqd̓ ꝑfectum ſicut ad pͥncipiū. ſicutſemen ad plantā vel aīal. ſūma autē ꝑfectio non pōt īueniri niſi ī cognitione. nam res nō cognoſcēs habet ſuaꝫꝓpriam ꝑfectōem. ⁊ de ſūt ſibi ꝑfectōes omniū aliaꝝ rerum. res autē cognoſcēs nō ſolum habet ꝑfectiōem ꝓpriam ꝑ quā in natura ſua ſubſiſtit. ſed etiam alioꝝ inqͣꝫtum alia ꝑ formas ſuas poſſūt eſſe apud cognoſcēteꝫ⁊ oīm ſi res illa cognoſcēs nata ſit om̄ia cognoſcere qd̓non pōt eſſe niſi habeat cognitōem ītellectualem. namcognitio ſenſitiua vltra corporalia ſe nō extēdit oꝑtetgͦ deum qͥ eſt ꝑfectiſſimus ⁊ a quo om̄is ꝑfectio deriuatur ītellectiuam cognitiōem habere qͣꝫ ſciētiam dicimꝰad pn̄s. ¶ Ad primū ergo dd̓m ꝙ ſcīa de deo non dicit̉niſi qͣꝫtum ad id qd̓ ꝑfectionis eſt .ſ. rōne certitudīs nōaūt ẜm qd̓ in nobis īuenitur ꝑ quendā diſcurſū ab intellectu pͥncipioꝝ deducta. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ ratio illa ꝓcedit de ſcīa que eſt a rebus accepta. talis aūt nō eſtdiuīa ſciētia. ſed potius cauſans res ¶ Ad tertiū dd̓mꝙ diuina cognitio ⁊ ſapīa dicit̉ inqͣꝫtuꝫ ſeip̄m deus cognoſcit. ⁊ ſciētia inqͣꝫtum res tꝑales intuet̉ qͣꝫuis ⁊ ip̄aſapīa etiam apud nos ſciā q̄dam ſit cōmuniter nomīeſciētie accepto lꝫ ẜm aliquā ſciētie acceptionē ꝯtra ſapientiam diſtinguat̉.O ſcd̓m ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ oꝑatio ītellectualis dei nō ſit ſua ſub̓a. oīs enī oꝑatio ēab aliquo oꝑante. ſed diuīa eſſentia nō eſt abaliquo. gͦ diuina eſſentia nō eſt ip̄a oꝑatio intellectualis dei. ¶ Pͣ ẜm eſſentiā ſuam deus nō habetreſpectū ad creaturas. ſed ẜm oꝑationem intellectualēad creaturas refert̉. ergo ip̄a dei cōſideratio nō eſt ſub̓aſua ¶ Pͣ Si eſſentia dei eſt idē qd̓ eius intelligere parirōne erit ideꝫ qd̓ eius velle. ſed qͣcunqꝫ vni ⁊ eidē ſunteadē. ſibi inuicē ſūt eadem. gͦ deo eēt ideꝫ velle ⁊ intelligere qd̓ falſū videtur multa enī intelligit que nō vult ⁊ſic dei eſſentia nō eſt ſuum ītelligere vt videt̉. ¶ Sed ꝯip̄e deus eſt ſua beatitudo vt boetiꝰ ꝓbat in li. de ꝯſo.ſed beatitudo ſiue felicitas eſt oꝑatio ītellectꝰ ẜm ph̓mergo oꝑatio ītellectualis ī deo ē ip̄e deus ¶ PͣPꝑatio