Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

rōnem vt in lr̄a d̓r. ⁊ hoc patet ſi cōſideretur qͣliter differt in nobis eſſentia ⁊ ꝑſona. nomīe enī eſſentie ſigniricāt̉ ſola eſſentialia rei pͥncipia. ſed in nomīe ꝑſone includūtur oīa quecūqꝫ poſſunt ei uenire ſiue ſint eſſentialia ſiue accidentalia. gͦ ꝑſona ſignificat̉ ꝑmoduꝫ totius. ſed eſſentia ꝑ modum ꝑtis. in omnibꝰ ergo rebusin qͥbus inuenitur aliquid p̄ter pͥncipia eſſentialia. differt eſſentia ⁊ perſona realiter. ⁊ hoc eſt ī omni creatura in deo aūt p̄ter eſſentiam ſuam nō īuenitur aliquidꝙ ſit realit̓ diſtinctū. ſed rōne tm̄. ſi aūt p̄ter eſſentiā indeo nō eſſet aliquid nec re nec rōne differēs tunc eſſentia eſſet idem ꝙ ꝑſona re ⁊ rōne Ad primum dd̓m ꝙẜm hͦ ꝑſona rōe differt ab eſſentia ꝙ includit ī ſuo intelectu ꝓprietatem nō autē eſſentia. ⁊ ideo ex hoc ꝙ rōnediſtinguūtur eēntia ⁊ ꝑſona ꝯtingit ꝙ ꝑſona ē incōmunicabilis ⁊ eſſentia cōmunis. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ perſona qꝛ includit ī ſuo intellectn quicqͥd rōne eſt in diuīsideo ſignificat̉ ꝑ modum totius. id ē. vt ſuppoſitū ſubſiſtens nō autem eſſentia. vn̄ cum generare ſit rei exiſtētis ſolum ex ip̄a differētia rōnis ꝯtingit ꝙ ꝑſona generat ⁊ eſſentia nō generat. Ad tertiū dd̓m ꝙ ꝓprietasꝑ quā eſt indiuiduatio vel incōmunicabilitas in diuīsnon eſt aliud ab eſſentia re. ſed rōne tm̄. ⁊ ideo nec ꝑſona ab eſſentia.O ſcd̓m ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ incōuenienter in lr̄a appropriātur eſſentialia attributa ꝑſonis diuinis. ſapīa enī eſt pͥncipium ꝟbi ſedpͥncipium verbi in diuīs eſt pater. gͦ ſapīa debet appropriari patri ⁊ nō filio. Pͣ Potētia in diuīsd̓r vel ad actuꝫ notionalē vt generare vel ad actū eſſentialem vt creare ſed neutra potētia patri appropriaturnam potētia generādi eſt ei ꝓpria. potentia autē creandi nō imꝑtat pͥncipium diuīe ꝑſone. gͦ patri potētia nōappropriatur. Pͣ Uirtus ad potētiam ꝑtinet. qꝛ ē vltimum potentie ẜm ph̓m in. j. c. ⁊. m. ſed virtus appropriatur filio. j. ad Coꝝ. jͣ. xp̄m dei ꝟtutem ⁊ dei ſapīaꝫ⁊. ſſ. Luc̄. vj. virtꝰ de illo exibat ⁊ ſanabat oēs. ergo oīspotentia nō debet appropriari patri Pͣ Bonitas habet. rōnem cauſe finalis ad quā alia referuntur ſed ẜmHyl̓. pater eſt ad quē alie ꝑſone referunt̉. gͦ bonitas magis eſt approprianda patri qͣꝫ ſpūiſancto Pͣ Bonitasnō eſt amor ſed amoris pͥncipium cum gͦ ſpūſſanctꝰ ſitamor bonitas nō debet ſpūiſancto appropriari. ſed patri vl̓ filio. ℟. dd̓m ꝙ ſicut ſuꝑius dictum eſt duplici rōne fit appropriatio in diuīs ſcꝫ rōne ꝯuenientie adꝓpria diuinaꝝ ꝑſonaꝝ ⁊ rōne differentie ad ꝓpria humanaꝝ ꝑſonaꝝ vtroqꝫ aūt modo ꝯuenit appropriatioque in lr̄a ponitur diuīs ꝑſonis. naꝫ apud nos patresꝯſueuerunt eſſe om̄es impotētes ꝓpter ſeniū. ⁊ id̓o deopatri ꝑ ꝯtrariuꝫ appropriat̉ potentia. filij apud nos ſūtinſipientes ꝓpter inexꝑientiaꝫ. ⁊ ideo filio dei appropriatur ſapīa in nobis. etiam ex multitudine ire maior attractio vel expulſio ſpūs fit ꝓpter accēſionem ſanguīscirca cor ⁊ ꝓpter hoc nomen ſpūs in quādā aſperitatēſonat ẜm illud Eſa. xv. Spūs robuſtoꝝ qͣſi turbo impellens parietem. ⁊ ideo ſpūiſancto attribuit̉ bonitasſimiliter potētia habet rōnem pͥncipij ⁊ ſic habet ſimilitudinem cū ꝓprijs patris qͥ eſt pͥncipium totius deitatis. ſapīa vero cum filio qͥ ꝓcedit vt ꝟbum qd̓ ad ſapientiam ꝑtinet. bonitas vero .ſſ. cōgruit que procedit vtamor cuius tota rō eſt bonitas vnde appropriatio ī lr̄apoſita eſt ꝯueniens. Ad pͥmum gͦ dd̓m ꝙ in nomīe ꝑſonali patris nō imꝑtatur aliquid ad ſapīam ꝑtinensſicut imꝑtatur in nomīe ꝑſonali filij qd̓ eſt ꝟbum. ⁊ itaſapīa non ita patri vt filio appropriat̉. ⁊ p̄cipue cum verbum ſit ſapīa in actu in quo cōpletio ſapīe inuenitur.

Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ potētia ẜm ꝙ appropiat̉ patri accipitur in ordine ad actum eſſentialē. hec autē potētia lꝫnon ſit pͥncipium diuīe ꝑſone. ex hocip̄o tn̄ ꝙ eſt pͥncipium alicuius habet ſimilitudinē cum pͥncipio ꝑſonali. ⁊ ita patri appropriat̉. Ad tertiuu dd̓m ꝙ ꝟtus p̄ttripliciter ꝯſiderari. Uno modo ẜm ꝙ radicat̉ in potētia. ⁊ ſic cōpetit patri. Alio modo ꝓut ꝑ eaꝫ potētia operatur. ⁊ ſic competit filio ꝑ quem pater oꝑatur. Tertiomodo ꝓut opus bonū reddit. ⁊ ſic ſſ. cui appropriaturbonitas. Ad qͣrtum dd̓m ꝙ ad bonitatem nō refert̉aliquid niſi per viam amoris. ⁊ ideo bonitas .ſſ. qui eſtamor appropriat̉. Ad qͥntum dd̓m ꝙ ex hocip̄o ꝙ bonitas eſt amoris pͥncipiū. ⁊ ideo habet quādam cōuenientiam cū amore. ⁊ ita appropriari poteſt ſſ. nō autēpatri vel filio. qꝛ in ꝓprijs eorū noībꝰ nō ītelligit̉ aliqͥdad bonitatē vel ad amorē ꝑtinens.Einde querit̉ de hisq̄ trāſlatiue de deo dicūtur Et circa hocqͥruntur duo. Primo vtrum noīa creaturaꝝ debeāt de deo trāſlatiue dici Secūdo vtrū or̄a q̄ de eo dicūt̉ trāflatiue dicāt̉.O pͥmum ſic ꝓceditur. ⁊ videt̉ ꝙ de deo nihiltrāſlatiue dici debeat. ī diuīa enī doctrina caueri debet hoc qd̓ p̄t eſſe occaſio erroris. ſꝫ cōſideratio creaturaꝝ p̄cipue corporeaꝝ fuit ocaſio idolatris errādi circa deum. ẜm illud Sapīe. xii.Creature dei mediū facte ſunt pedibꝰ inſipientiū. ergonomīa creaturaꝝ corporaliū non dicūtur trāſlatiue indei p̄dicationem aſſumi. Pͣ Inter deum ⁊ creaturānō poteſt attēdi aliqua ſimilitudo. qꝛ neqꝫ genere neqꝫſpecie neqꝫ accidēte ꝯueniūt. ſed trāſlatio attēditur ẜmaliquā ſimilitudinē vt ptꝫ ꝑ ph̓m. ergo noīa creaturarum in deū aſſumi nō debent Pͣ Plus accedunt addei ſil̓itudinem ſub̓e ſpūales qͣꝫ corporales. ſed in diuinam p̄dicationem nō trāſſumūtur nomīa ſpūaliuꝫ creaturarū. non enī d̓r aliter deus angelꝰ vel anima. ergomultominꝰ nomīa corporaliū creaturaꝝ ſunt in diuinam p̄dicationem trāſſumēda. Pẜm boe. in lib̓. detrini. in diuinis nō oꝑtet ad imaginationē deduci. ſedhmōi trāſſumptio ad imaginationē deducit. gͦ incōuenienter fit in diuīs. Sed ꝯtra deus vnicuiqꝫ creature ꝓuidet ẜm modum ſuum. vn̄ d̓r Mat. iij. dedit vnicuiqꝫ ẜm ꝓpriam ꝟtutem ſed modus ꝯnaturalis homīeſt vt ex ſenſibilibꝰ cognitionē accipiat. gͦ ꝯueniēter homini tradunt̉ diuina ſub metaphora ſenſibiliū rerum.Pͣ Diuina myſteria ſūt infidelibꝰ occultāda Mat.vj. Nolite ſanctū dare canibus ſed qͥdaꝫ modus occultandi eſt dum ſpūalia ſub corporalibꝰ figuris tradunt̉ꝯuenienter fit trāſſumptio hmōi corporaliū in diuīa ℟. dd̓m ꝙ ẜm ph̓m aīa quodāmodo eſt oīa inqͣꝫtumeſt potentia ad omēs ſpēs ītelligibiliuꝫ ⁊ ſenſibilium ꝑhunc ergo modū anima homīs debet in diuina cognitione ꝑfici ꝑ quem moduꝫ in creaturis diuīa bonitasdiffundit̉ quaꝝ q̄dam ꝑcipiunt diuinā bonitatē īmaterialiter vt incorporea. quedaꝫ vero materialiter. vt corporalia. ⁊ ideo ad hͦ ꝙ homo ꝑfecte dei noticia ꝑficeret̉oportuit ꝙ ꝑtim de diuinis inſtrueret̉ ītelligibiliter ⁊ īmaterialiter qd̓ fit ꝑ intelligibiles dei nominatiōes vtcum docemur deum eſſe bonū ⁊ ſapiēteꝫ. ꝑtim vero qͣſiviſibiliter ⁊ corꝑaliter vt cum nobis diuina ſub ſimilitudinibꝰ rerum corporaliū deſcribūtur. ⁊ ſic rebus diuinis vnimur. et qͣꝫtum ad ītellectum ⁊ qͣꝫtum ad ſenſum ꝓut poſſibile eſt. ⁊ hāc cauſam aſſignat Dyo. ī cpiſtola quam ſcribit ad Titū. Ad primū gͦ dd̓m ꝙ erroris occaſio tollitur ꝑ alia q̄ in ſcripturis d̓ deo dicūtur