Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.I

virtutis. vn̄ oꝑtet ꝙ vtriuſqͣꝫ actus notionalis ſit vnꝰnumero ⁊ ꝑ ꝯſequēs ꝓprietas q̄ ītelligit̉ illiꝰ actꝰ notionalis pͥncipiū ſit vna numero ī vtroqꝫ. Ad pͥmum gͦdd̓m ꝙ ī ſuppoſitis diuerſis ꝑeſſentiā nō p̄t eſſe vnusactꝰ numero nec vna ꝓprietas. ſꝫ ſi vnius ſint eēntie pn̄tī vno actu ꝯuenire ⁊ ī vna ꝓprietate. qͣꝫuis oꝑteat actūvel ꝓprietatē pluralit̓ ꝯſignificari ſi adiectiue vl̓ inherēter dicāt̉. n̄ aūt ſi ſubſtātiue Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ ſic̄ diuinitas ī diuīs n̄ ē niſi ſubſiſtēs ⁊ tn̄ vna deitas ē pr̄is ⁊ fi.q̄ ſūt duo ſubſiſtētes ex alia rōne diſtincti. ſil̓r ⁊ de cōſpiratiōe oꝑtet ītelligi. Ad tertiū dd̓m ꝙ ꝓceſſio pͥtelligit̉ ī ꝑſona .ſſ. qd̓ reqͥrit̉ ad hͦ ꝙ ꝓprietas ꝑſonalis ſitvt ſup̄ dictū ē. ⁊ id̓o ē ꝓprietas ꝑſonalis eiꝰ. ſed cōis ſpiratio nō p̄t eē pͥma notio q̄ ī pr̄e vel filio ītelligit̉ cū ordine nat̉e p̄ſupponat̉ generatio cōi ſpirationi inqͣꝫtū generas ⁊ genitū ſil̓ ſpirāt vn̄ nō p̄t eē ꝓprietas ꝑſonalisIVnt enim quedā ⁊c̄. Hic q̄rūt̉ qͣttuor. Primo vtꝝ relatiodei ad creaturā ſit aliquid ī deo. Scd̓ovtꝝ dicat̉ de deo ex tꝑe. Tertio vtꝝ aliqͥd abſolutuꝫd̓ dco poſſit dici ex tꝑe. Quarto vtrū aliqͥd ſignificāsrelatōem dei ad creatura poſſit dici de deo ab eterno.O pͥmū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ noīa q̄ imꝑtantrelatōem dei ad creaturā aliquā relatōem indeo realiter ponāt. ſupra enī dictuꝫ ē ꝙ pr̄ eſpͥncipiū filij ⁊ creature ⁊ nō oīno eqͥuoce ſecd̓r pͥncipiū filij ẜm aliquā relatiōem q̄ eſt ī deo realiter.gͣ ⁊ deꝰ filiꝰ d̓r pͥncipiū creat̉e ẜm aliquā relatōeꝫ realemPͣ Quedā ſūt relatiua ẜm dici vt ſcīa q̄dā ẜm eſſe vtpr̄ ⁊ filius. ſꝫ de deo reſpectu creaturarū dicūt̉ ⁊ ea queſūt relatiua ẜm eſſe ſicut dn̄s ⁊ alia hmōi. gͦ hmōi relationes nō ſolū ẜm nomen vel ẜm rōneꝫ ī deo ſūt ſꝫ etiāẜm eē Pͣ cuilibet relatōi rn̄det aliqͣ relatio oppoſitaī creaturꝭ ē aliqͣ relatio realis ꝑ quā referūt̉ ad deū gͦ alcubi ad deū. gͦ alicubi ē oppoſita relatio. ſꝫ nō ī creatuip̄is neqꝫ ī ītellectu. qꝛ ſic n̄ referūt̉ niſi ad creat̉as ⁊ adītellectū. gͦ hmōi relatio eſt ī deo ad quē creatura nō refert̉. Sꝫ ꝯtra relatiua ſūt ſimul natura ẜm ph̓m. ſquicqͥd ī deo eſt. ē oī eo qd̓ ē ī creatura pͥus naturalitegͦ ī deo n̄ ē aliqͣ relatio ad creaturā realit̓. Pͣ Quicqͥeſt ī deo eſt ſubſiſtēs ⁊ eſt eēntia diuina. ſi galiqͣ relatioad creaturā eēt ī deo realiter ſeq̄ret̉ ꝙ eēt diuina eēntia⁊ ita cū relatio depēdeat ab eo ad qd̓ d̓r ſeq̄ret̉ ꝙ deꝰ ẜmeſſentiā ſuam eēt dependēs a creaturis qd̓ ē impoſſibile. ℟º dd̓m ꝙ relatio nō ē aliud qͣꝫ q̄dam habitudovniꝰ ad alteꝝ. vnde ẜm ppriā rōnem nō habet ꝙ ſit aliqͥd in eo de quo d̓r. ſed hͦ aliqn̄ hꝫ ex habitudinis cauſa.cauſa aūt habitudinis qn̄qꝫ eſt ī vtroqꝫ extremoꝝ. qn̄qꝫī neutro. qn̄qꝫ ī altero tm̄. in vtroqꝫ ſicut eqͣlitatis cā eſtin vtroqꝫ equalium. ſcꝫ qͣꝫtitas. ⁊ ideo vtrūqꝫ rōne ſueqͣꝫtitatꝭ realiter refert̉ ad alteꝝ. In neutro v̓o ē qn̄ habitudine ſolꝰ ītellectꝰ cauſat ſicut ptꝫ in relatōe idēptitatis. nam ītellectꝰ bis accipiēs eadē rē adinuenit habibitudinē idēptitatis. ⁊ ideo idēptitas nō eſt relatio realis. ſed rationis tm̄. In altero vero tm̄ exiſtit habitudinis cauſa qn̄ vnū depēdet ad alteꝝ. ⁊ nō ecōuerſo ſicutſcīa noſtra depēdet a ſcibili. vn̄ ex hoc qd̓ in ip̄a ſcīa eſtcauſat̉ ī ea habitudo ad ſcibile. ⁊ ſic ī ſcīa eſt realis relatio. ſꝫ ſcibile nō depēdet ad ſcīam nr̄am. vnde ex ꝑte eiꝰnō eſt cā qd̓ referat̉ ad ſcīam ſꝫ ſolū ex ꝑte ītellectꝰ nr̄iintelligit ip̄m ſub rōne eiꝰ ad qd̓ relatio ſcire terminat̉.⁊ ꝓ tanto nō ē falſus nec vanꝰ. qꝛ gͦ deꝰ vel creator n̄ depēdet a creatura ſꝫ ecōuerſo. Inde ē ꝙ noīa q̄ dicunt̉ relatiue d̓ deo ad creaturas ſignificāt ſolū relatōeꝫ rōnis

Que ꝟo dicūt̉ ecōuerſo ſignificāt relatōes reales Adpͥmū gͦ dd̓m ꝙ pr̄ d̓r pͥncipiū filij ꝑ cōicatōeꝫ diuīe eſſentie q̄ ē ī vtroqꝫ eqͣliter. ⁊ id̓o ī vtroqꝫ ē relatio realis. ſꝫdeꝰ pr̄ d̓r pͥncipiū creature inqͣꝫtū cōicat ſibi ſil̓itudineꝫq̄ eſt ī creatura ⁊ non ī deo. ⁊ ideo nō ē ſil̓e. Ad ſcd̓mdd̓m ꝙ nō oīa relatiua ẜm eē imꝑtāt relatōem realemvt ptꝫ de idēptitate ſic̄ nec econtrario relatiua aliqͣ ẜmdici imꝑtāt relatōeꝫ rōnis vt patꝫ in ſcīa. dicunt̉ enī relatiua ẜm dici qn̄ pͥncipale ſignificatū nomīs nō ē relatio ſꝫ aliqͥd aliud ad qd̓ ſeqͥt̉ relatio ſiue illa ſit realis ſiue nō. ſicut pͥncipale ſignificatū huiꝰ noīs ſcīa ē qͣlitasquā ſeqͥtur qͥdā reſpectus. ſꝫ ẜm eē relatiua dicūt̉ qn̄ pͥncipale ſignificatū noīs eſt ip̄a relatio ſiue ſit realis ſiuenō Ad tertiū dd̓m ꝙ cuilibet relatiōi opponit̉ alia relatio. q̄ qn̄qꝫ ē ī re ad quā relatio termīat̉ qn̄qꝫ ē ī intellectu tm̄ nō ſicut ī relato. ſꝫ ſicut ī intelligēte aliquid ſubrelatōe. vnde nō oꝑtet ꝙ oppoſita relatio referat̉ ad intellectū. ſꝫ ad rem q̄ ꝑ ītellectū ītelligit̉.O ſcd̓m ſic procedit ⁊ videt̉ ꝙ hmōi relatiuanō dicāt̉ de deo ex tꝑe. ſꝫ ab eterno. qd̓ enī eſtī potētia ⁊ nō ī actu ē imꝑfectū. ſꝫ deꝰ ab eterno fuit dn̄s creature ī potentia. ſi gnon fuit dn̄s ī actualiqͥd īꝑfectionis ī ip̄o cadit qd̓ ē incōueniēs. PͣẜmAmb̓. hoc nomē dn̄s nomen ē ptātis. ſed dei ptās fuitab eterno. gͦ hoc nomē dn̄s ab eterno deo ꝯuenit. PͣNihil ꝓhibet relatōem rōnis eē entis ad non ens ſicutdicimur pͥores his qͥ futuri ſūt. ſꝫ relatōes dei ad creaturas ſūt ẜm rōnem tm̄. gͦ nihil ꝓhibet eas dici de deoetiā creaturꝭ nō exn̄tibꝰ. ⁊ ſic pn̄t dici d̓ deo etiā ab et̓no Sꝫꝯͣ dn̄s nō d̓r niſi qͥ hꝫ ẜuū. ſꝫ nihil fuit ab et̓no qd̓deo ẜuiret. gͦ deꝰ nō p̄t dici dn̄s ab eterno. Pͣ Ad hͦ ēaucͣtas Aug. q̄ ī lr̄a hēt̉. ℟º dd̓m ꝙ qn̄cūqꝫ relatio ērealiter ī vno relatiuoꝝ tm̄. illd̓ in qͦ nō ē relatio nō d̓rrelatiue. qꝛ ip̄m referat̉. ſꝫ qꝛ aliud refert̉ ad ip̄m ſicut d̓ſcibili ph̓s dicit ī. v. me. vn̄ ptꝫ ꝙ noīa p̄dicta dicūturꝭdeo relatiue ex hͦ ſolo ꝙ creat̉a refert̉ ad ip̄m. qꝛ ꝑ hoctelligit̉ a nobis ip̄e referri ad creaturaꝫ. vn̄ cū creaturanō ab et̓no referat̉ ad deum ſꝫ ex tꝑe ex quo cepit ptꝫ ꝙhmōi relatiua nō dicūt̉ de deo ab eterno. ſꝫ ex tꝑe Adprimū gͦ dd̓m ꝙ ſicut hmōi relatiōes deo attribuūt̉ nōqꝛ ip̄e referat̉. ſꝫ qꝛ creatura refert̉ ad ip̄m ita dicūtur d̓deo ī actu vel ī potētia per hͦ ꝙ crcatura ē ī potētia vel īactu Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ hͦ nomē dn̄s d̓r eē nomen poteſtatis nō ſic̄ ꝓximi ſignificati ſed ſic̄ cauſe ꝓximi ſignificati. ſignificat enī ꝓxime relatōem q̄ ſupra poteſtateꝫfundat̉ ſicut ſi diceret̉ ꝙ eqͣlitas ē nomē qͣꝫtitatis Adtertiū dd̓m ꝙ ens nō ītelligit̉ referri ad non ens ex hͦ ꝙnō ens refert̉ ad ip̄m ſicut ē īꝓpoſito. ⁊ id̓o rō nō ſeqͥt̉.D tertiū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ aliqd̓ abſolutuꝫpoſſit de deo dici ex tꝑe deus enī ex tꝑe d̓r homo qd̓ ē p̄dicatū abſolutū. gͦ aliqͥd abſolutuꝫde deo p̄dicat̉ ex tꝑe. Pͣ Propter hec relatiua de deo ex tꝑe dici pn̄t vt videt̉ qꝛ nō dicūt̉ de deo ẜmrē ſꝫ ẜm rōneꝫ tm̄. ſꝫ alia abſoluta pn̄t hmōi eē ⁊ p̄cipuenegatiua. qꝛ negatio nihil ē niſi ẜm rōnem. gͦ aliqͥd abſolutū de deo dici p̄t ex tꝑe. Pͣ Om̄e relatiuū ſuꝑ aliqd̓ abſolutū fundat̉ ſꝫ aliqͣ relatiua de deo dicūt̉ ex tꝑevt dictū eſt. gͦ oꝑtet aliqd̓ abſolutum de deo dici ex tꝑe.Sed ꝯͣ ome nomē qd̓ abſolute p̄dicat̉ in diuīs ſignificat eſſentiā diuinā ſꝫ ip̄a eſt eterna. gͦ nihil abſolutumde deo p̄t dici ex tꝑe. Pͣ Cuicūqꝫ ꝯuenit de nouo aliqͥd abſolutū hoc neceſſe ē mutari. ſꝫ deus ē īmutabilisgͦ nihil abſolutū de deo p̄t dici ex tꝑe ℟º dd̓m ꝙ vbicūqꝫ aliqͥd de nouo d̓r oꝑtet ꝙ hͦ ſit ex aliqͣ mutatiōe p̄cedēte. vel circa ip̄m de qͦ d̓r. vel circa aliqͥd aliud mutatio aūt nō pōt ꝯſiderari ī deo ſꝫ ī creaturis ſolum. ⁊ id̓o