LI.I
remanet relatione ꝑ intellectum abſtracta. Et ideo alijdicunt ꝙ abſtracta ꝓprietate ꝑſonali neqꝫ ꝑſona neypoſtaſis remanet. Ad cuius euidētiam ſcienduꝫ ꝙ alter ſe habet circa abſtractionē forme naturalis ⁊ formerōnalis q̄ eſt differētia. Nam abſtracta ẜm rem vel ꝑ intellectum forma naturali remanet ſub̓m idem ẜm remſicut abſtracta albedine ideꝫ corpus ⁊ abſtracta formaignis eadem numero materia pͥma. abſtracta vero forma rōnali ſcꝫ differētia non remanet ideꝫ aīal ẜm remſed ẜm rōnem generis. ꝓprietas autē relatiua in diuīsſe habet ꝑ modum differētie. ⁊ nō ꝑ modum forme naturalis. nam nihil abſolutū pōt intelligi ſub̓m relationi ꝑ modum ſuppoſiti. quia ſic abſolutum diſtingueretur. vnde ſuppoſitū relatōis in diuīs nō eſt niſi relatiꝓpt̓ qd̓ d̓r ꝙ relatio affirmaat ſecū ſuū ſuppoſitū. qꝛ idēē ī deo relatio ⁊ relatum. relatio autē ad id qd̓ refert̉ inqͣꝫtum hmōi ſe habet ꝑ modum ꝯſtituētis dr̄ie ſicut albedo ad album. ⁊ ideo remota paternitate vel filiatiōenō poteſt remanere idem ſuppoſitū relatiōis qd̓ ē ypoſtaſis diuīa. qͣꝫuis ẜm ītellectuꝫ remaneat ītellectꝰ ypſtaſis ī generali. ¶ Ad pͥmum ergo dd̓m ꝙ lꝫ ꝓprietasad dignitatē ꝑtines ſuꝑaddat̉ ad ītellectum ypoſtaſisabſolute īcluditur tamē in ītellectu ypoſtaſis in diuīsſicut rōnale īcludit̉ in ītellectu aīalis qd̓ ē homo qͣꝫuisnō aīalis ſimpliciter ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ qͣꝫtum ad modum ītelligendi qͥ eſt ex ꝑte noſtra bonitas ſapientia et.hmōi ſuꝑaddūtur eſſentie diuine ꝑ modum forme naturalis quia ſignificāt̉ vt aſſequētia ſub̓aꝫ ẜm Dam̄ .ſꝫrelatio ſuꝑadditur ad ypoſtaſim in diuīs ꝑ modū differentie. ⁊ ideo nō eſt ſimile. ¶ Ad tertiū ptꝫ ſolutio exdictis naͣm remota differētia remanet genus. non qͣſivnum qͥd ẜm rem ſꝫ ſolū rōne.D tertiuꝫ ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ actus ꝑſonalis ẜm ītellectum p̄cedat ꝓprietates ꝑſonaˡles. om̄is enī relatio ẜm ītellectum ſeqͥtur idſupra qd̓ fundat̉ ſicut equalitas qͣꝫtitatem ſꝫrelationes originis fundātur ſupra actiones originis.vt patet per ph̓m in. v. meth̓. ergo ꝑſonales actus ẜm intellectum p̄cedunt relationes q̄ ſūt ꝓprietates perſonales. ¶ Pͣ Ad actum aliquem nihil p̄ſupponit̉ ẜm intellectum niſi qd̓ eſt pͥncipium actus. ſed nō ītellecta relatione poteſt intelligi ꝑſona que eſt pͥncipium actus ꝑſenalis. ſeꝑata enī paternitate remanet pater qͣꝫuis vt ingenitus. ergo relatio in diuinis nō p̄cedit ītellectum ꝑſonalis oꝑationis. ¶ Pͣ Sicut ſe habet generatio paſſiua ad filium ita generatio actiua ad patrē. ſed generatio paſſiua ẜm intellectuꝫ p̄cedit filiationē filij. ergo ſimiliter p̄cedit generatio actiua paternitatē patrꝭ. ¶Idem videtur ex hoc ꝙ in lr̄a d̓r ꝙ ideo eſt pater: quigenuit. Sed contra pͥus eſt ītelligere ꝑſonam qͣꝫ actuꝫperſone. ſed ꝓprietas relatiua conſtituit perſonam. ergo ẜm intellectum p̄cedit actum ꝑſone. ¶ Pͣ Propriaforma cuiuſlibet eſt pͥncipium ꝓprij actus eius. ſꝫ ꝓpriaforma patris inqͣꝫtū hmōi eſt ip̄a pr̄nitas ergo ẜm intelectum eſt pͥncipium generatiōis q̄ eſt ꝓpria oꝑatio patris. ¶ ℟. dd̓m ꝙ qͥdam dixerunt ſimpliciter relatōesẜm ītellectuꝫ ſequi actus ꝑſonales. ſed illud nō poteſtītelligi ſuppoſito ꝙ ꝑſona ⁊ ypoſtaſis in diuīs relatiōibus diſtinguātur ⁊ ꝯſtituātur vt ſupra oſtenſuꝫ eſt. Etideo aliter dicendū eſt ꝙ nihil ꝓhibet relatiōi aliqͥd cōuenire vt relatio ē ⁊ aliqͥd vt ſubſiſtens ē ẜm enī ꝙ relatio eſt ſic ẜm ītellectum ſeqͥtur actum a qͦ relatio intelligit̉ īnaſci. ſcd̓m aūt ꝙ ſubſiſtēs ē. p̄cedit intellectū oꝑationis ſicut ⁊ ſub̓a precedit actionem. ⁊ ideo ypoſtaſispatris p̄cedit ẜm ītellectuꝫ actū generatiōis. ⁊ qꝛ id qd̓cōſtituit ⁊ diſtinguit ypoſtaſime ẜm ītellectū pͥus ypo
ſtaſi Inde ē ꝙ relatio ſignificata ꝑ modū forme ꝯſtituētis p̄cedit actū ꝑſonalē. vt in ītelligēdo talis ordo ẜuetur vt pͥmo ītelligatur paternitas. ſcd̓o pater. tertio generatio actiua qͣꝫuis ẜm rem oīno ſint idē in deo ſicut ītellectus ītelliges intelligere. ¶ Ad primū dd̓m ꝙ obiectio illa ꝓcedit de relatiōe ẜm ꝙ relatio ē ꝓut vero ē cōſtitutiua ꝑſone ſic ecōuerſo ſe hꝫ. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ remota paternitate nō remanet ypoſtaſis patrꝭ vt diſtincta ī diuīs ꝑ hoc enī ꝙ pater ē ingenitꝰ nō pōt diſtinguiniſi a genito qͥ eſſe nō poteſt paternitate remota. vnde īdiuīs ītellectus ingeniti ſeqͥtur ītellectū paternitatis.⁊ ideo remota paternitate nō remanet īnaſcibilitas q̄ ēꝓprietas ꝑſone. qͣꝫuis poſſet remane̓ vt attributū eſſentie. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ aliter eſt de generatōe actiua ⁊paſſiua. nā generatio actiua ē a forma generātis. ⁊ id̓oẜm ītellectum ſeqͥtur paternitatē ꝓut eſt forma patris.ſꝫ generatio paſſiua nō eſt a forma geniti. ⁊ ideo quolibet modo p̄cedit filiatōem. ¶ Ad qͣrtum dd̓m ꝙ magiſter accipit generare loco proprietatis ꝑſonalis que eſtpaternitas vt p̄t patere ꝯſiderādo verba eius in hac diſtinctiōe ⁊ in p̄cedenti. vel pōt dici ꝙ magiſter nō intēdit ponere ordinē cauſe ſed cuiuſdā ꝯcomitātie. qꝛ eſſepatrem ⁊ generare ſe ꝯſecūtur ſicut eſſe filiū ⁊ eē genitūEinde querit̉ de verlb0. ¶ Et circa hoc q̄runtur duo ¶ Primovtruꝫ ꝟbū in diuinis dicat̉ ꝑſonaliter veleſſentialiter. ¶ Scd̓o vtrum dicat̉ de ſpūſancto vel tm̄ de filio.O primū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videtur ꝙ v̓bū in diuiseſſentialiter dicat̉. Augꝰ enī dicit. ix. de trini.verbū qd̓ inſinuare intēdimus cū amore noticia eſt. ſed tā amor qͣꝫ noticia ſūt eſſentialia. gͦ verbuꝫeſſentialit̓ d̓r in diuīs ¶ Pͣ Quicqͥd d̓r eſt v̓bum. ſꝫ ẜmAnẜ. ī monologion. tā pr̄ qͣꝫ filius qͣꝫ ſſ. d̓r. ergo qd̓libeteoꝝ eſt ꝟbum. ⁊ ſic ꝟbum eſſentialit̓ d̓r. ¶ Pͣ Quilibetdicens habet aliqd̓ verbū. ſed ẜm Anẜ. pater ⁊ filius etſpūſſanctus ſūt vnꝰ dicens ergo eis eſt cōmune vnumverbū. ⁊ ita verbū eſſentialiter d̓r. ¶ Pͣ Om̄e illud qd̓dicit reſpectuꝫ ad creaturā eſt eſſentiale ſed verbum eſthmōi. v̓bū Augꝰ exponit. dixit ⁊ facta ſunt .i. verbū genuit in quo erat vt fierēt. gͦ ⁊cͣ ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ Auḡ.dicit in .vj. de tri. ꝙ ſolus filius dicit̉ ꝟbum. ¶ Pͣ Ad hͦeſt aucͣtas Richar. de ſan. vic. qͥ dicit in lr̄a ſcꝫ de trini.ſolū filium ꝟbum dici ¶ ℟. dd̓m ꝙ verbum in diuinisꝓprie loquēdo nō poteſt dici niſi ꝑſonaliter. ⁊ hoc patꝫſi inſpiciamꝰ qͥd ſit verbū ī mēte nr̄a. qd̓ nihil aliud eē īuenitur qͣꝫ aliqͥd actualiter intellectū ſiue ꝯceptū ītellectu qd̓ ē vocis ꝟbo ꝓnūciabile. om̄e aūt actualiter ītellectum ſiue ꝯceptū vel excogitatū a nobis eſt exp̄ſſū abaliquo ſiue exortū ſalteꝫ ſicut actualiter ꝯſideratū oritur ex habituali cognitōe. ⁊ ideo ſi in diuis oīno ꝓprietas ꝟbi ſeruetur verbum ſignificabit qd̓ eſt realiter abalio exortum. om̄e aūt tale ē ꝑſonale in diuinis. ⁊ ideo.ꝟbuꝫ loquēdo ꝓprie nō dicit̉ niſi ꝑſonaliter ⁊ huic etiāatteſtatur coīs vſus ſcpͥture ¶ Ad primū ergo dd̓m ꝙAugꝰ loqͥtur de noticia actuali q̄ ſola ē verbum vt ideꝫAugꝰ dicit. xiiij. de tri. ita vt ꝑ noticiā intelligamus idqd̓ ītellectu cōcipitur hoc aūt in ſe implicat ortū ex aliovt dictū eſt ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ non ſolū d̓r verbum ſedetiam res ꝑ v̓bum que ſcꝫ verbo manifeſtat̉. ⁊ qꝛ verbūqd̓ pater ꝓfert eſt manifeſtiſſimū pr̄is. ⁊ .ſſ. ideo pr̄ nonglꝰdicit ſolum filiū. ſed etiā ſe ⁊ ſpiritūſanctū ¶ Ad tertiūa:dd̓m ꝙ ẜm Augꝰ. v. d̓ trini. ſolus pater eſt dicēs qꝛ ip̄eſolus emittit verbū Anẜ. aūt accipit large dicere ꝓ intelligere. ¶ Ad qͣrtuꝫ dicendū ꝙ in v̓bo non imꝑtatur