Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

XXVIIDI.

relationis pōt eſſe ſine imꝑfectōe ex vtraqꝫ ꝑte. naꝫ. cūin deo nulla ſit imꝑfectio ꝑ ſolam relatiōem poteſt eſſein diuinis diſtinctio. Ad primū dicendū ꝙ rō illa ꝓcedit in creaturis in qͥbus relationes ſūt accidētia. nōaūt in diuinis in qͥbus habent eſſe ſub̓ale vt dictum ē. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ ypoſtaſes vel perſone ſeip̄is diſtinguūtur ⁊ tamē diſtinguūtur relationibꝰ. quia ip̄e relationes ſubſiſtentes ſunt ypoſtaſes vel perſone Iuxtahoc q̄ritur vtrum ſolum relatiōibꝰ originis diſtinguātur ꝑſone diuine. ℟. dd̓m ꝙ ꝑſone diuine nō poſſūtdiſtingui ꝑ alias relatōes qͣꝫ ꝑ relatiōes originis. Cuiꝰratio ē qꝛ oīs relatio vel eſt idēptitatis vel eqͣlitatis etſil̓itudinis. vel eſt diuerſitatis. vt ineqͣlitas ⁊ diſſimilitudo. nulla aūt relatio idēptitatis pōt eſſe diſtinctiōispͥncigium. ſꝫ talis relatio diſtinctōem p̄ſupponit. eqͣlitas enī n̄ diſtinguit equalia ſꝫ magis vnit. lꝫ non poſſiteſſe niſi diſtinctoꝝ. relatio vero diuerſitatꝭ eſt vno mōẜm aliud habere ſicut cū diſſimilia dicunt̉ inqͣꝫtum diuerſas habent qͣlitates. dextrū ſiniſtrū inqͣꝫtum hn̄t diuerſos ſitus. hoc aūt nō poteſt eſſe in diuīs qꝛ ſic diſtinctio relationis importaret diſtinctōem abſolutoꝝ q̄ adeſſentiā ꝑtinent. Alio modo eſt relatio diuerſitatis ẜmꝙ alio ordine habet̉ idem ⁊ hoc īuenit̉ in relatiōibꝰ originis. nā generās ⁊ generatū habēt aliqͣliter vnam naturā generās enī generat ſibi ſimile. nō aut eodē ordineqꝛ genitum habet eam a generāte in. ſola gͦ diſtinctioneq̄ eſt ꝑ relationes originis p̄t inueniri vnitas abſolutorum ⁊ diſtinctio ẜm relatōes tm̄. ⁊ ideo ꝑ ſolas relatioones originis diuine ꝑſone diſtinguūt̉. OIXXVIIIc queri pōt ⁊cͣ Hiceſt duplex q̄ſtio. Primo de ꝓprietatibus Scd̓a de ꝟbo Circa pͥmum q̄runtur¶Primo quō ſe habeant ꝓprietates ad ꝑſonas.Scd̓o quō ſe habeāt ad ypoſtaſes. Tertio quō ſehabeāt ad actus ꝑſonales.O primum ſic ꝓceditur ⁊ videt̉ ꝙ ꝓprietatesnō ꝯſtituant ꝑſonas. illud enī qd̓ ẜm intellectum ſequit̉ ad aliqͥd nō ꝯſtituit ip̄m ſꝫ ꝓprietas ẜm ītellectum ſequit̉ ad ꝑſonā ſicut acci(dens ad ſub̓am indiuiduā. ergo ꝓprietas ꝑſonam nonꝯſtituit Pͣ Nihil ꝯſtituitur per ſeip̄m ſꝫ ꝑſona ē ip̄aꝓprietas ſubliſtens vt dictum eſt. ⁊ in lr̄a etiam d̓r ꝙprietas patris ē eſſe patrē. gͦ ꝓprietas nō ꝯſtituit ꝑſona.Pͣ Si ꝓprietas ꝑſonam ꝯſtituit habet quādā ſimilitudinem cū differētia ꝯſtitutiua q̄ ſpeciem ꝯſtituit. ſecquot ſunt dr̄ie ꝯſtitiue tot ſunt ſpēs per eas ꝯſtitute ſiaccipiantur finales differentie. cum gͦ p̄dicte notionesſint finales. qꝛ vlterius diuidi nō poſſunt vt dictuꝫ eſtvidet̉ ꝙ ſint tot ꝑſone quot notiones. ⁊ ita dicet̉ deusnō ſolum trinus ſed etiam quinꝰ Pͣ Differentie ꝯſtitutiue adinuicē nō diſtinguūt̉ ſi ſint ī eodē niſi ẜm magis cōmune ⁊ minus cōmune. ſꝫ notiōes in eodē exiſtētes ſcꝫ in patre adinuicem diſtinguūtur nō ẜm magisꝯmune ⁊ minus cōmune vt ptꝫ d̓ naſcibilitate ⁊ patenitate. gͦ hmōi ꝓprietates nō tenent in diuiuis ꝑſonislo cum differētie ꝯſtitutine vt ꝑſonas ꝯſtituant. Sꝫꝯtra vnaqueqꝫ ſpecies denoīatur a forma ꝑ quā ꝯſtituitur vel ab aliquo qd̓ accipitur loco eius. ſed nomīa ꝑſonarū ſumūtur a ꝓprietatibus. gͦ ꝓprietates ꝑſonas cōſtituūt. Pͣ In alijs rebus eadē ſunt differētie ꝯſtitutiue ⁊ diui ſiue. ſed ꝑ ꝓprietates ꝑſone diſtinguūtur abinuicem vt in lr̄a d̓r. ergo ꝓprietates ꝑſonas ꝯſtituunt ℟ dd̓m ꝙ ſicut ī diuinis nō differt quo ē ⁊ qd̓ ē qͣꝫtūad eſſe ſimpliciter. ita nec qͣꝫtum ad eſſe hoc vel illd̓. qꝛ

quicquid de deo d̓r eſt eius eſſe ſicut idem ē bonitas indeo ⁊ bonum ſapīa ⁊ ſapiens. ⁊ ſimiltier oꝑtet dicereꝙ in deo ſit idem paternitas ⁊ pater ex hac rōne qͥdamdicere voluerunt ꝙ ꝓprietates ſunt ip̄e ꝑſone. non aūtꝑſonis inſunt nec eas cōſtituūt non attēdentes ꝙ ea q̄in deo ẜm rem ſunt idem. rōne diſtinguūt̉. ex quo ꝯtingit ꝙ qͣꝫuis deitas ſit ip̄e deus. tn̄ deus ſignificat̉ vt cōſtitutus ꝑ diuinitatem ſicut homo ꝯſtitutus ꝑ humanitatem. ⁊ ita etiam pater ſignificat̉ vt cōſtitutus ꝑ paternitatem. ⁊ ſic ītelligendum eſt ꝙ ꝓprietates ꝑſonasꝯſtituūt. Ad primū ꝙ in patre eſt duo cōſiderare. ſcꝫmodum ſub̓e ⁊ rōnem relationis. qͣꝫtum ad primū relatio ītelligit̉ vt adueniens. ⁊ ſic habet rōneꝫ ꝓprietatisQuātū autē ad ſcd̓m ītelligitur vt ꝯſtituens. qd̓ qͥdemin creaturis accidere nō poteſt qꝛ diſtinguūtur ⁊ conſtituūtur in eſſe ꝑſonali ꝑ aliqͥd abſolutuꝫ ⁊ ſub̓ale. vndeꝓprietates creaturaꝝ ſunt tm̄ ꝓprietates. Ad ſcd̓m dicendū ꝙ qͣꝫuis pater ⁊ paternitas ſint idem re differūttamē rōne vel modi ſignificādi vt dictum eſt. Ad tertium dd̓m ꝙ nō om̄es ꝓprietates ſeu notōes ꝯſtituūtꝑſonas. ſed ille tm̄ qͥbus ꝑſone abinuicē diſtinguūturſic̄ paternitas diſtinguit patrē ab alijs ꝑſonis et filiatio filium ⁊ ꝓceſſio ſſ. īnaſcibilitas ꝟo cum ſit negatio⁊ ſic ſuꝑ affirmationē fundetur nō poteſt eſſe pͥncipiuꝫdiſtinguens ꝑſonam. ſed ſeqͥtur ꝓprietatem ꝑſone diſtincte. ⁊ ſic ſunt tres tm̄ ꝓprietates ꝑſonales .i. ꝯſtituentes ꝑſonas. īnaſcibilitas autē eſt ꝓprietas ꝑſone ſednō ꝑſonalis. cōmunis vero ſpiratio nec eſt ꝓprietas ꝑſone nec ꝑſonalis. qꝛ nō diſtinguit aliquā ꝑſonā ab oībus alijs. ⁊ ſic patet qͣre deus nō debet dici qͥnus ꝓpterqͥnqꝫ notiōes. qꝛ ꝑ eas nō ꝯſtituūtur niſi tres ſubſiſtentes. Ad qͣrtum dd̓m ꝙ plures ꝓprietates vel notōesvni ꝑſone inherētes nō differūt re ſed rōne tm̄ inqͣꝫtuꝫꝑ eas diuerſimode īnoteſcit ꝑſona ſicut ptꝫ de attributis eſſentialibꝰ nec aliqͣ eaꝝ habet rōnem differētie cōſtitutiue niſi vna. ꝓprietates ꝟo ꝑſonales realit̓ diſtinguūtur ſicut ⁊ ꝑſone rōne oppoſitōis relatiue.D ſcd̓m ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ remotis relationibꝰ ꝑ ītellectum ypoſtaſes remaneāt remoto enī qd̓ additur alicui remanet ẜm ītelAectum id cui ſuꝑadditur. ſed ꝓprietates ad dignitateꝫꝑtinētes ī diffinitōe ꝑſone ſuꝑaddūtur ad ypoſtaſim.eſt enī ꝑſona ypoſtaſis ꝓprietate diſtincta ad dignitatēꝑtinente. gͦ abſtracta ꝓprietate a ꝑſona remanet ẜm ītellectum ypoſtaſis. Pͣ Sicut ſe habēt attributa eſſentialia ad eſſentiam. ita ꝓprietates ad ypoſtaſim. ſed ẜmboe. in li. de hebd̓. remota ꝑ intellectum bonitate a deoadhuc ī ītellectu eiꝰ eſſentiā manet. gͦ remotis ꝓprietatibus adhuc remanet ypoſtaſis. Pͣ Proprietas cōſtituit ꝑſonam ꝑ modum differētie ꝯſtitutiue ſed remotꝭdifferētijs ꝯſtitutiuis ẜm ītellectum adhuc remanet illud cui differētie ſuꝑaddūtur. gͦ remotis ꝓprietatibusadhuc remanet ypoſtaſis cui ꝓprietates ſuꝑaddūtur. Sꝫ ꝯtra ypoſtaſis nomīat aliqͥd incōmunicabile indiuinis: ſed remotis ꝓprietatibus nihil eſt ibi incōmunicabile. qꝛ p̄ter ītellectum relationū in diuinis nihil ēniſi eſſentia q̄ ꝯmunis eſt. gͦ abſtractis ꝓprietatibꝰ yp̄oſtaſis nō manet ẜm ītellectum. PͣDam̄. dicit ꝙ pater ⁊ filius ⁊ .ſſ. in oībus ꝯueniunt p̄ter ingeneratiōemgeneratōem ⁊ ꝓceſſionem. remotis ergo ꝓprietatibusnun manet aliquid in quo tres ꝑſone nō ꝯueniant ſedꝯueniunt in ypoſtaſi. ergo ypoſtaſis nō remanet. ℟.dd̓m ꝙ hicē duplex opinio. qͥdam enī dicunt ꝙ abſtracta ꝑ ītellectum ꝓprietate ꝑſonali remaneat ī diuinisypoſtaſis diſtincta. ſed hoc nō eſt verum. qꝛ in diuinisnihil poteſt eſſe diſtinctū niſi relatiue dictū. ⁊ hoc non