LI.I

¶ Pͣ Boetiꝰ dicit in li. d̓ duabꝰ na. indiuiduas ſub̓asideo greci ypoſtaſes vocauerūt. quia accidētibꝰ ſuppoſite ⁊ ſubiecte ſunt. ſꝫ ī deo nō eſt aliqd̓ accidēs. ergo ⁊c¶ Cōtra om̄e qd̓ eſt ꝑfectum deo eſt attribuēdum. ſedhoc nomē ypoſtaſis ſignificat ꝑfectum in genere ſub̓e. g⁊cͣ. ¶ Pͣ Augꝰ dicit li. de trini. ꝙ eadem rōne greci dicunt tres ypoſtaſes qͣ nos tres ꝑſonas. ſed ẜm nos nomen ꝑſone ꝯmuniter ponit̉ in diuīs. ergo ⁊ ẜm grecoshoc nomē ypoſtaſis. ¶ ℟º dd̓m ꝙ qͣꝫuis hoc nomē ſubſtantia in latino reſpōdere videatur huic nomī ypoſtaſi in greco. nō tamē oīno idem ſignificat ẜm vſum vtriuſqꝫ lingue. nam hͦ nomen ypoſtaſis apud grecos ſignificat tm̄ ſub̓am ꝑticularē que eſt ſub̓a pͥma vt ꝑ boe. p̄tſed latini vtunt̉ hoc nomine ſub̓e tam ꝓ pͥma qͣꝫ ꝓ ſcd̓a.Sub̓a autē ꝑticularis nihil aliud eſſe videtur qͣꝫ qͥd diſtinctum ſubſiſtens. cum gͦ ī diuinis īuenitur aliqͥd diſtinctū ſubſiſtēs vt ex p̄dictis ptꝫ recte ibi nomē ypoſtaſis dici poteſt ẜm ꝙ diuina ꝟbis hūanis ſignificari cōtingit ¶ Ad primū dd̓m ꝙ Hieroꝰ dicit in hoc nomīevenenū ſub melle latere ꝓpter abuſuꝫ huius noīs. N.heretici apud latinos veram huiꝰ vocabuli ſignificatonē ignorātes introducebāt hoc nomē ac ſi idē ſigniſcaret oīno qd̓ hhoc nomē ſub̓a vt ſic ex pl̓itate ypoſtaſispluralitatē introducerēt eſſentiaꝝ. naꝫ hoc nomē ſub̓aapd̓ latinos eēntiā ſignificat. ſic gͦ hͦ nomē ypoſtaſis d̓venenoſū. non ꝓpter veram ſignificationeꝫ nomīs. ſedꝓpter eius abuſum. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ qͣꝫuis ī diuininō ſit vniuerſale ⁊ ꝑticulare ē tn̄ ibi cōmunicabile ⁊ īcōmunicabile. cōmunicabile aūt nō ſufficit ad rōnem generis vel ſpeciei ſicut incōmunicabile ſubſiſtēs ad ratonē ypoſtaſis. ⁊ ideo lꝫ ī diuīs nō ſit genꝰ vel ſpēs ſub̓ē tn̄ ypoſtaſis. ¶ Ad tertiuꝫ dd̓m ꝙ qͣꝫuis ī diuīs nō ſitaccidēs ſūt tn̄ ibi ꝓprietates q̄ ſignificāt̉ ibi quodāmodo ꝑ modū accidētiū. ⁊ id̓o inqͣꝫtū diuine ꝑſone eis ſubſunt ypoſtaſes ſuntUxta hͦ q̄ritur vtꝝ ī diuīs ypoſtaſis dicat ſolūmodo abſolutū. dd̓m ꝙ hͦ nomē ꝑſona nōdiffert ab hoc noīe ypoſtaſis niſi ꝙ addit determinata naturā qd̓ patꝫ ex hoc ꝙ ypoſtaſis ẜm boe. c̄indiuidua ſub̓a. ꝑſona vero indiuidua ſub̓a rōnalis nature. ypoſtaſis gͦ in rōnali natura accepta: nihil aliud ēqͣꝫ ꝑſona. ſicut animal cuꝫ rōnali actu nihil aliud eſt qͣꝫhomo. vn̄ cum diuina natura ſit rōnalis largo mō accipiendo rōnem ꝓ quolibet ītellectuali oꝑtet ꝙ ypoſtaſisdiuina ſit idē ꝙ ꝑſona diuina. qꝛ hͦ qd̓ ſuꝑaddit̉ in intellectu ꝑſone ſupplet̉ ꝑ additiōem ſicut gͦ hoc nomē ꝑſonain diuinis ſignificat relationē ꝑ modum rei ſubſiſtētisſic ⁊ hoc nomē ypoſtaſis.Einde queritur de ꝓprietatibꝰ ⁊cͣ. ¶ Et circa hͦ q̄rūt̉ tria ¶ Primo vtrū relatiōes ſint ī diuīs. ¶ Secūdovtrū ꝑ eas tm̄ ꝑſone diuine diſtinguātur.¶ Tertio vtrū ſolis relationibus originis.D primū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ relatōes nō ſintī diuinis. qͥcquid enī eſt ī deo p̄dicat̉ de ip̄oad aliqͥd oīno nō p̄dicat̉ vt dicit Boe. in li. d̓tri. gͦ ⁊c. ¶ Pͣ Ubicūqꝫ ē relatio ẜm rem ibi ēaliqua dependentia. relatiua enī a ſcinuicē dependentſed ī deo nulla ē dependētia. ſi enī ab aliqͦ depederet nōeēt neceſſe eē ꝑ ſeip̄m gͦ ī deo nulla eſt relatio. ¶ Pͣ Qd̓aduenit alicui ⁊ recedit abſqꝫ ſui mutatōe nihil ponit īre. ſꝫ relatio eſt hmōi. nam abſqꝫ om̄i mutatiōe poſſumalicui fieri dexter ⁊ ſiniſter. gͦ relatio nec ī deo nec ī alijre ponit aliqͥd ¶ Cōtra in deo vera paternitas inuenit̉ex qͣ etiā oīs paternitas ī celo ⁊ ī terra noīat̉. vt d̓r Eph̓.

iij. ſed paternitas q̄dam relatio eſt gͦ ⁊cͣ. ¶ Pͣ Fides catholica ī deo pl̓es ꝑſonas ꝯfitet̉. gͦ ⁊ ꝑſonaꝝ diſtinctiōꝫqꝛ vbi nō eſt diſtinctio nō eſt numerꝰ. ſꝫ nihil abſolutūē ibi diſtinctū. gͦ neceſſe ē ibi pone̓ relatōes. ¶ ℟º dd̓mꝙ ẜm oēs catholicos neceſſe ē ī diuinis relatōes ponere. alias neceſſe ē incidere ī hereſim arrij vel ſabellij. nacum tres ꝑſonas ꝯfiteamur ī deo ſi eas ẜm aliquid abſolutū diſtinguamꝰ. ⁊ ibi oīno relatōes non recipiamꝰin hereſimarrij labimur qui eſſentiā diuidebat. Si ꝟorelatōes ibi nihil ẜm rem ponere accipiamꝰ. ſequit̉ hereſis ſabellij qͥ ꝑſonas nō realiter ſed ſolū nōialit̓ diſtinguebat. neceſſe eſt ergo relatōes realiter ponere ī diuīs.¶ Sciēdum tn̄ ꝙ relatio dupliciter p̄t ꝯſiderari. Unomodo qͣꝫtum ad id ad qd̓ d̓r ex quo rōem relatōis hꝫ etqͣꝫtum ad hoc nō habet qd̓ ponat aliquid qͣꝫuis etiaꝫ exhoc nō habeat ꝙ nihil ſit. Sūt enī qͥdam reſpectꝰ quiſunt aliquid ẜm rem. Quidā vero qui nihil qd̓ in alijsgeneribꝰ nō inuenit̉. Alio modo qͣꝫtum ad id in quo eſt⁊ ſic qn̄ habet cauſam ī ſub̓o realiter ineſt. ⁊ ip̄e reſpectꝰeſt realis. Qn̄ vero nō habet cauſam ī ſub̓o ſed in re aliavel ī ſola rōne tūc nō eſt reſpectus realis ſed rōnis tm̄.Sic gͦ relatōes ī deo reſpectus reales ſunt. qꝛ reſpiciūtip̄am eſſentiā cōmunicatā. Ex ꝯſideratōe autē hac duplici relatōis diuerſe ꝓceſſerūt opiniones qͥbuſdā dicētibus relatiōes aliquid eē. qͥbuſdam vero ꝙ nihil. qd̓ ſieſſet vſqꝫquaqꝫ verum relatio genꝰ entis nō eēt. nec ꝑſone diuine realiter diſtinguerētur. ¶ Ad primuꝫ gͦ dd̓mꝙ boe. loquit̉ de relatiōe ẜm primam ꝯſideratōeꝫ ex qͣnō habet ꝙ aliquid p̄dicet ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ rō illa ſeq̄ret̉ ſi diceret̉ deus dependere ad aliqͥd ẜm eſſentiā diuerſam ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ cum aliqͥd refert̉ ꝑ reſpectūręalē qͣꝫuis altero mutato ei adueniat vl̓ abſcedat actualis reſpectus ſine ſui mutatōe. nō tamē radicaliter ſiue cauſaliter. qꝛ ⁊ ſi deſtruat̉ ille cui ſum equalis vt ſicactu eqͣlis ſibi eſſe nō poſſim tn̄ adhuc ī me manet qͣꝫtitas rōne cuiꝰ adhuc equalis eſſem ſi aliter a priſtina diſpōſitōē nō receſſiſſet.D ſcd̓m ſic ꝓteditur ⁊ videt̉ ꝙ relationibꝰ ꝑſone diuine non diſtinguātur ꝑſona ſignificatſub̓am indiuiduā rōnalis nature. ſꝫ ſub̓alisdiſtinctio non fit ꝑ relatōes ſiue ꝑ quaſcunqꝫꝓprietates. gͦ relatōes oppoſite nō ſufficiēter diſtinguūtꝑſonas. ¶ Pͣ Simpliciſſima ſeip̄is diffiniūt̉ ⁊ diſtinguūtur. ſed diuīe ꝑſone ſūt ſimpliciſſima. ergo nō relationibꝰ. ſed ſeip̄is diſtinguūt̉ ¶ Cōtra boetiꝰ dicit ꝙ indiuinis ſola relatio multiplicat trinitatē. ſꝫ ab eodemeſt multiplicatio ⁊ diſtinctio. gͦ ſola relatio eſt pͥncipiuꝫdiſtinctiōis ī diuinis. ¶ ℟º dd̓m ꝙ circa hoc ē duplexopinio. Quidā enī dicūt ꝙ relatōes nō diſtinguūt ypoſtaſes diuinas. ſed notificāt diſtinctōes eaꝝ que ſeip̄isdiſtinguūtur. Sꝫ hͦ nō videt̉ verum. naꝫ ypoſtaſis autſignificat aliquid abſolutū tm̄. ⁊ ſic nullo modo diſtingui p̄t. aut ſignificat relatōeꝫ tm̄. ⁊ ſic ypoſtaſes a ſeip̄isdiſtingui nihil aliud ē qͣꝫ relationibꝰ diſtingui ꝑſonasdiuīas. aut ſignificat vtrūqꝫ. ⁊ ſic ptꝫ ꝙ cū n̄ diſtinguit̉qͣꝫtū ad aliqͥd abſolutū remanet ꝙ diſtinguit̉ qͣꝫtum adrelatōes tm̄. ⁊ ideo remanet ꝙ ſola relatio ſit ī diuinisdiſtinguēs vt alij dicūt. ⁊ huius rō eſt. qꝛ om̄is alia diſtinctio imꝑfectionem imꝑtat ī altero diſtinctoꝝ. aut īvtroqꝫ. naꝫ alia ē diſtinctio ẜm materiā ⁊ qͣꝫtitatē. ⁊ ſitī vtroqꝫ ponit ꝑtialitatē. vel eſt ẜm oppoſitiōeꝫ formaliq̄ qͥdem ſi attēdatur ẜm affirmatiōem ⁊ negatiōem vepriuatōem ⁊ habitū ꝯſtat ꝙ ī altero ponit defectū. Similiter ſi attēdat̉ ẜm ꝯtrarietatem. nam alterum horūꝯtrarioꝝ ſemꝑ eſt imꝑfectū ẜm ph̓m. ⁊ qͣſi priuatio reſpectu alteriꝰ ſic̄ nigrū reſpectu albi. ſola autē oppoſitio