LI.

ſe ꝯſideratū indiuiſibile eſt vt dicit boetiꝰ in li. d̓ hebd̓.cū gͦ eē tꝑaliū mēſuret̉ tꝑe eſſe euit̓norū euo. gͦ tā tp̄s qͣeuū erūt menſura indiuiſibilis ⁊ ꝑmanēs. ſꝫ et̓nitas ēhmōi. gͦ tā tp̄s qͣꝫ euū erit et̓nitas ⁊ ſic idē ꝙ pͥus ¶ Sꝯtra nihil eſt ab eterno niſi ſub̓a diuina. ſed eternitas ēab eterno. gͦ ⁊cͣ. ¶ PͣDeus nō menſurat̉ alio a ſe cū ſitprima mēſura: mēſurat̉ aūt eternitate gͦ ⁊cͣ. ¶ ℟º dd̓mꝙ ſicut tēpus eſt menſura motus rei tꝑalis ita etiā etenitas eſt menſura eē rei eterne ⁊ euū rei euiterne. motꝰautē de ſui rōne ſucceſſionē habet. ⁊ ꝑ ꝯſequens pluralitatē in ꝑtibus. ⁊ ideo tp̄s eſt mēſura motus ꝑ modunumeri. eſſe vero rei in ſe ꝯſideratum ſimplex eſt nec habet ſucceſſionē niſi ꝑ accidens inqͣꝫtum ſubiacet motuivn̄ illud eſſe qd̓ nll̓o modo motui ſubiacet eſt abſqꝫ ſucceſſione ſiue ſit eſſe ſubſiſtēs ſicut eſſe diuinū qd̓ menſuratur eternitate. ſiue ſit eē inherēs vt eſſe incorporaliūcreaturaꝝ qd̓ d̓r mēſura euo. ⁊ ideo eternitas ē vnitasdiuini eſſe. ⁊ euū eſt vnitas eſſe angelici vel alicuiꝰ creature incorruptibilis. in deo aūt non eſt aliud vnitas⁊vnū. vnde eternitas eſt ip̄m diuinū eſſe ⁊ ꝑ ꝯſequēs d̓uina ſub̓a que nō eſt aliud qͣꝫ ſuū eſſe. Quidam verodictaꝝ triū menſuraꝝ differētiā aſſignāt ꝑ hoc qd̓ tp̄ehabet pͥncipiū ⁊ finem. euū aūt pͥncipiū ſed non finem.eternitas neqꝫ pͥncipiū neqꝫ finem. Sꝫ hoc ē ꝯtra boein fine d̓ ꝯſol̓. qui dicit ꝙ ſi mūdus ſemꝑ fuiſſet ⁊ ſemfuturꝰ eſſet vt plato ponit non tn̄ eſſet eternꝰ. qꝛ totuneſſe ſuum nō eſt ſimul. ¶ Ad primū deus ē cauſa eterntatis dd̓m ꝙ duplex ē eternitas. ſcꝫ ꝑticipata. ⁊ hͦ nihialiud ē qͣꝫ euū. ⁊ hmōi deus eſt cauſa. ⁊ ſic intelligit̉ auctoritas. alia nō ꝑticipata qͣ deus eternus ē. ⁊ hec nō ēcauſata. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ veꝝ eſt de mēſura cōmuni⁊ excedēte nō de menſura ꝓpria ⁊ coequāta. hec enī ſedͥdiuerſā rōnem menſurādi ip̄oꝝ menſuratoꝝ. nō ē aūteadē ratio mēſurandi eſſe ſucceſſiuū ⁊ ꝑmanēs. nec eſſeꝑmānens receptū ⁊ non receptū. qꝛ nō eſt ideꝫ moduseſſendi. ideo nec eoꝝ eadeꝫ eſt mēſura ꝓpria ⁊ coequātaqͣꝫuis ſit eadē cōmunis ⁊ excedēs. ¶ Ad tertiuꝫ dd̓m ꝙqū nomē imponit̉ ꝑfectioni ẜm rōneꝫ ꝑfectōis tm̄ vnūeſt. nō aūt qn̄ imponit̉ ei nomē ẜm modū quo ꝑticipat̉ſine quo ē ī pͥncipio cōmunicāte. ſicut hoc nomē ſenſusnō ꝯuenit deo qͣꝫuis hoc nomē cognitio ꝯueniat deo .ſeternitas noīat duratiōeꝫ ẜm iſtu modū qͦ eſt ī pͥncipioſuo. ⁊ ideo alie duratōes ꝑticipate nō dicūt̉ noīe eternitatis ¶ Ad qͣrtum eſſe oīm ⁊cͣ. dd̓m ꝙ verū eſt ꝓut in ſeꝯſideratur ſed ꝓut ſubiacet variationi ⁊ mutatiōi cauſate ex motu celi ſic quodāmodo ſucceſſionē hꝫ. et ideoeē tꝑaliū inqͣꝫtū hmōi tꝑe menſurat̉ quo ⁊ motus celi.O ſcd̓m ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ nūc eternitatis nō ſit ip̄a eternitas. idem enī eſt nunc eternitatis ⁊ tꝑis ⁊ eui. qd̓ videtur ex hoc ꝙ diciqn̄ motus eſt angelus eſt ⁊ deus ē. ſꝫ tp̄s noneſt eternitas. gͦ nūc eternitatis qd̓ eſt idem qd̓ nūc tēporis nō eſt eternitas. ¶ Pͣ Om̄e nūc eſt indiuiſibile. ſedeternitas eſt diuiſibilis. vn̄ ſignificat̉ in pl̓i numero. inpsͣ. In generatōe ⁊ generatōeꝫ anni tui. id ē. dei. gͦ nūceternitatis nō eſt eternitas. ¶ Pͣ Idē non eſt cauſa ſuiip̄ius ẜm boetiū. ſꝫ nūc ſtans qd̓ eſt nūc eternitatis fac̄eternitatē. gͦ nō eſt ip̄a eternitas. ¶ Cōtra eternitas eſtip̄e deus. ſꝫ ī deo nulla ē diuerſitas. gͦ nec in eternitate.⁊ ſic nūc eternitatis nō differt ab eternitate ¶ ℟º ſicutẜm ph̓m tp̄s eſt mēſura motus ſꝫ nunc tꝑis eſt mēſuramobilis. ita euū eſt mēſura eē euiterni. ſed nūc eui ip̄iꝰeuiterni. Similiter eternitas eſt menſura eē eterni. ſednūc eternitatis eſt menſura eterni. ſicut gͦ ſe hꝫ mobileeuiternū. ⁊ eternū ad actus ſuos. ita ſe habent tp̄s euūeternitas ad ſua nūc mobile aut a motu dupliciter dif-

fert ſcꝫ realiter. qꝛ mobile nō eſt motus. ⁊ ẜm rōneꝫ ſucceſſionis ⁊ ꝑmanētie. cū motus habeat eſſe ſucceſſiuū.ſed ſub̓a mobilis ē ꝑmanēs. id̓o nūc tꝑis ⁊ tp̄s differūtduplicit̓. qꝛ nūc tꝑis nō eſt tp̄s ſed t̓mniꝰ tꝑis. ⁊ ẜm rationē ſucceſſionis ⁊ ꝑmanētie. qꝛ tp̄s eſt de numero ſucceſſiuoꝝ. ſed nūc tꝑis nō. vn̄ ẜm ph̓m. idē eſt nūc qd̓ fertur ꝑ eſſentiā tꝑis. eſſe auteꝫ euiterni ⁊ euiternū differtſolū realiter. qꝛ vnū nō eſt aliud. qꝛ ẜm Auic̄. vbicūqꝫ ēreꝑire genꝰ ⁊ ſpeciē. oꝑtet qͥdditatem ⁊ eē qͥdditatis differre. ⁊ qꝛ ſolū realiter differūt euiternū ⁊ eſſe euiterni:ita ꝙ nō ẜm rōnem ſucceſſionis ⁊ ꝑmanētie ſicut differūt mobile ⁊ motus. id̓o nūc eui ⁊ euū differūt realitereſſe aūt eterni ⁊ eternū nō differūt realiter. id̓o nūc eternitatis ⁊ eternitas nō differūt realiter. ſꝫ ẜm rōneꝫ tm̄.¶ Ad primū idem eſt nūc dd̓m ꝙ falſum ē. ⁊ qn̄ d̓r qn̄ ēmotus ē angelꝰ ⁊ deus p̄t ſignificari ꝑ ly qn̄ triplex nūcvel eternitatis. vel eui. vel tꝑis. ſi ſignificet̉ nūc tꝑis tūcdicet̉ eſſe motus ī illo ſicut ī ꝓpria mēſura. Angelꝰ autē⁊ deus dicētur eſſe ī illo nō ẜm rōnem mēſuratōis. ſedſolū ẜm ꝯcomitātiam. ſi aūt ſignificet̉ nunc eternitatisꝑ lyquādo. tūc dicetur deus eſſe ī illo ſicut in menſuraꝓpria ⁊ adeqͣta. angelꝰ aūt ⁊ mobile ſicut ī mēſura excedente. ſi autē ſignificet̉ nūc eui ꝑ ly qn̄. reſpōdebit angelo ſicut mēſura ꝓpria ⁊ adeqͣta ⁊ ideo ẜm ꝯcomitātiā etmobili ſicut mēſura excedēs. ¶ Ad ſcd̓m eternitas ē. dicēdū ꝙ falſū eſt ⁊ ꝙ pluraliter aliquādo ſignificet̉. hoceſt rōne mēſure inferioris cui ꝑ ſe accidit diuiſio ſcꝫ raton tēporis. vn̄ ſenſus eſt. anni tui. id ē. eternitas ſub qͣpoſſibile eſſet ꝯtineri plures annos. ſicut ī mēſura excedēte. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ boetiꝰ accipit facere ẜm rōneꝫītelligēdi tm̄. ſicut enī eſſe ẜm rōnem ītelligēdi ꝯſeqͥturpͥncipia ip̄ius entis qͣſi cauſas. ita etiam mēſura entisſe habet ad mēſuram eſſendi ẜm rōnem cauſe. vn̄ nunceternitatis ẜm rōnem videt̉ eſſe cauſa eternitatis. ſꝫ exhͦ nō oſtēditur diuerſitas ī re ſꝫ ī rōne tm̄. ſicut nec īterip̄m diuinū eſſe ⁊ ens qd̓ eſt deus.Irca tertiū querūturduo. ¶ Primo an magnitudo deo ꝯueniat. ¶ Scd̓o de ſigno eqͣlitatis ī magnitudine diuinaꝝ ꝑſonarū ẜm ꝙ in ſe inuicemeſſe dicuntur.D pͥmū ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ magnitudodeo nō ꝯueniat. magnitudo enī eſt quātitasꝯtinua. ſꝫ in deo nō eſt quātitas ꝯtinua cumnon ſit corpus. gͦ nec magnitudo. ¶ Pͣ Magnitudo eſt ꝯditio materie in deo nulla eſt ꝯditio materialis. gͦ nec magnitudo. ¶ Pͣ In deo nō ē quātitas niſi v̓tutis. gͦ male ꝯdiuidit̉ magnitudo ꝯtra potētiam q̄nihil eſt aliud qͣꝫ ꝟtus. ¶ Cōtra in psͣ. mag. do. ⁊ mag.vir. gͦ magnitudo eſt in deo. ¶ ℟º dd̓m ꝙ quātitas alicuius rei p̄t ꝯſiderari tripliciter. primo qͣꝫtū ad ſub̓amrei. ſcd̓o qͣꝫtum ad actus. tertio qͣꝫtuꝫ ad effectum. ſicutrei corporalis quātitas qͣꝫtum ad ſub̓am eſt ip̄a dimenſio qͣꝫtuꝫ ad actū primū q̄ eſt eē. ⁊ ẜm qͥ eſt oꝑari eſt tp̄sQuātū vero ad effectū potētia. in rebus vero ſpūalibꝰq̄ dimēſione carēt quātitas ſub̓e eſt ẜm ꝑfectionē nature. quia ẜm Augꝭ. in rebus q̄ nō mole magna ſunt ideꝫeſt eſſe maius qd̓ melius ſit. gͦ in deo equalitas q̄ eſt relatio ſuꝑ quātitatē fundata attēditur qͣꝫtū adtria qͣꝫtūad magnitudinē rōne ꝑfectionis nature qͣꝫtum ad eternitatem rōne durationis actus eſſendi ⁊ oꝑationis diuine qͣꝫtum ad potētiā rōne effectuū. ¶ Ad pͥmū ⁊ ſcd̓ꝫde magnitudine dd̓m ꝙ non accipitur hic magnitudomolis que eſt ꝯditio materie ⁊ quātitas continua. ſedmagnitudo ꝟtutis. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ potentia dicit