Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.XXI

reſpectū ſoluꝫ ad id qd̓ eſt extra. ſed ꝟtus imꝑtat ꝑfectionē inꝓprio ſub̓o ⁊ ordinē ad effectuꝫ qꝛ ẜm ph̓m. ꝟtuseſt que bonū facit habentē ⁊ opus eius bonū reddit. etid̓o ſub quātitate ꝟtutis īcludit̉ nō ſolū qͣꝫtitas magnitudinis ſpūalis q̄ eſt ẜm ꝑfectōem nature ſꝫ etiā quātitas duratōis q̄ ē ẜm ꝑmanētiā actus eſſendi.D ſcd̓m ſic ꝓcedit̉. ⁊ videt̉ ꝙ pr̄ nō ſit in filionec ecōtrario. ſi enī filius eſt ī patre in qͦcūqꝫeſt pater ē filius. ſi gͦ pater ē in filio ⁊ filiꝰ eritin filio. ⁊ ſic idem in ſeip̄o. qd̓ eſt ꝯtra ph̓m inqͣrto phic̄. Pͣ Simplicium quoꝝ vnuꝫ eſt in alterovnū nō diſtinguit̉ ab altero vt ſi punctꝰ ſit in puncto. ſpater diſtinguit̉ a filio ⁊ ecōuerſo. gͦ non eſt in filio nececōuerſo Pͣ Si eēt due eſſentie diuine impoſſibileeēt ꝙ vna eēt in alia eēt enī eſſentiaꝝ ꝯfuſio. qꝛ vna nōpoſſet alteri illabi. Cū ergo ꝑſone diuine eque ſint ſimplices impoſſibile eſt ꝙ vna ſit in alia. Contra Ioh̓.xiiij. Ego ī pr̄e ⁊ pater ī me eſt Pͣ Ubicūqꝫ eſt eſſentiapatris eſt pater. ſꝫ tota eſſentia patris ē in filio. ergo ī filio eſt totus pater. ℟º pater eſt ī filio ⁊ ecōuerſo. ⁊ q̄libet ꝑſona in alia. ⁊ ecōuerſo duplicit̓ Primo ẜm AuHyl̓. ⁊ Ambro. ꝓpter vnitateꝫ eſſentie. cum enī eſſentiapatris ſit eadeꝫ numero ī filio ⁊ ecōuerſo. ⁊ eſſentia patris ſit ip̄e pater. ⁊ ſil̓iter eſſentia filij ſit ip̄e filius. ideod̓r pater eſſe in filio ⁊ ecōuerſo. ⁊ ẜm hoc ille modus habet ſimilitudinē cū modo eſſendi in qͦ genus ē in ſpecieſiue quo natura cōmunis eſt ī ſuppoſito. qꝛ ſic patrē eēin filio nihil aliud eſt qͣꝫ eſſentiā ꝯmunē eē in filio. Aliomodo ẜm Dam̄. pater d̓r eſſe in filio ⁊ ecōuerſo. ꝓpter relationē patris ad filium. de natura enī relatiuoꝝ eſt.vnū dat intelligere aliud. ⁊ ẜm hoc ille modus reducuad iſtum modū quo aliqͥd eſt in alio ſicut ī pͥncipio mouente ⁊ efficiente. qͣꝫuis enī pater non ſit pͥncipiū efficientis filij tamē eſt origo ip̄ius. vnde pater eſt ī filio ſic̄ īeo qd̓ eſt ab origine. filius autem in patre vt in origināte ⁊ ẜm hoc ꝙ per hanc prepoſitionem in. diuerſa intelligitur habitudo cum dicitur pater eſſe in filio ⁊ econuerſo ẜm ꝙ diuerſa eſt relatio patris ad filiū ⁊ ecōuerſo Ad pͥmum qͥcqͥd ē ī pr̄e ē. dd̓m ꝙ fallacia ē figure ditionis qꝛ mutāta qͥd ad aliqͥd Ad ſcd̓m de pūctis dicendū ꝙ nō eſt ſimile nā puncta tm̄ diſtinguunt̉ penesdiuerſitatē ſitus que tollitur. ſi pūcta ponant̉ eē ī inuicem. ꝑſone autē diuine diſtinguūt̉ ꝑ relatiōes originisex qͥbus ſeqͥtur ꝙ ſint ī inuicē. Ad tertiū dd̓m ꝙ noneſt ſil̓e qꝛ nec in eis eſſet aliquid vnū numero ſieut eſt inꝑſonis diuinis. nec vna eēt materialis reſpectu alteriꝰqd̓ exigeret̉ ad hͦ ꝙ vna eēt in alia.Ed iam ad ꝓpoſitumredeamꝰ Hic q̄ritur de duobꝰ ẜm duasrōnes que ī locutōe habentur. Circa prininis ſit totū integrale. Scd̓o an ibi ſit totū vniuermā ꝓbationē q̄runt̉ tria. Primo an ī diſale. Tertio an̄ ibi ſit pͥncipiū materiale.O primū ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ in diuinisſit totū integrale. vbicūqꝫ enī eſt reꝑire rōneꝫqͣꝫtitatis ibi eſt reꝑire rōneꝫ totius ītegralis.qꝛ qͣꝫtitas diuiſibilitateꝫ hꝫ in ꝑtes ſuas ſꝫ indiuinis eſt ratio qͣꝫtitatis. qꝛ ibi eſt qͣꝫtitas ꝟtutis. ergoin eis eſt totū integrale. Pͣ Numerꝰ om̄is eſt totū integrale ad quālibet ſuā vnitatē. ergo ternariꝰ triuꝫ ꝑſonarū eſt totū integrale ad quālibet ſuā vnitatē ꝑſonalePNat̉a totius integralis eſt p̄dicari de oībus ſuisꝑtibus ſimul ⁊ de nulla ꝑ ſe ſed ſic ſe habet trinitas adꝑſonas. ergo reſpectu eaꝝ habet rōnem totius integralis. Contra om̄e totuꝫ ītegrale cōpoſitum eſt ex ſuis

ꝑtibus. ſed ī diuinis nulla ē cōpoſitio gͦ ⁊cͣ. Pͣ Om̄etotum integrale reſolubile eſt in ſuas ꝑtes. ſꝫ deus noneſt ī aliquid reſolubilis. qꝛ ſic nō eēt primū pͥncipiū. ergo nō ꝯuenit ei rō totiꝰ ītegralis. ℟º rō totiꝰ ītegralis conſiſtit in compoſitiones. ratio aūt partis integralis habet imꝑfectionē annexā qͥbus diuina ſimplicitas⁊ ꝑfectio repugnat. vnde non p̄t eē ibi totū integrale etꝑs. Ad primū dd̓m ꝙ qͣꝫuis in deo ſit qͣꝫtitas ꝟtutisnon tamē eſt in eo totū integrale. qꝛ diuiſio p̄dicte qͣꝫtitatis attendit̉ ẜm aliqͣ extrinſeca nō intrinſeca. partesaūt ītegrales ſūt intra ſuū totū ideo ei nō ꝯuenit ratiototius ītegralis. Ad ſcd̓m ꝙ numerus ẜm ꝑfectaꝫ rationē ſuam dicit numeratoꝝ diuiſionem ẜm eſſentiā.qꝛ dicit numeratoꝝ coaceruationē. coaceruatio auteꝫeē non p̄t niſi a rebus diſtinctis ẜm eſſentiā. id̓o numerus ſumptus ẜm ꝑfectam ſuā rōnem totius ītegralis īdeo nō eſt. qꝛ non dicit numeratoꝝ diuiſionē ẜm eſſentiam. ſed tm̄ diſtinctionē ꝑſonarū. ideo non ſumit̉ ẜmꝑfectam ſuam rōnem. ⁊ ideo numero in diuinis nō cōuenit ratio totius ītegralis. vel dd̓m ꝙ numerꝰ dupliciter p̄t ꝯſiderari. Uno mō ex ꝑte numeratoꝝ ⁊ ſic numerꝰ ē totū ītegrale. ſicut ⁊ numerata q̄ qͥdē habēt rōeꝫtotiꝰ ītegralis ẜm ꝙ ſunt ꝑ eſſentiā diuiſa qd̓ in deo nōeſt. Alio modo ex ꝑte numerātis. ⁊ ſic ẜm ꝙ numeranscolligit plures vnitates ex rebus diſtinctis. numerus ēquoddā totū integrale. ⁊ ſic numerus diuinaꝝ ꝑſonarū habet rōnem totius ẜm rōnem ⁊ non ẜm rem Adtertiū dd̓m ꝙ hoc ꝯtingit in toto ītegrali rōne dupliciſcꝫ rōne ineqͣlitatis totius ad ꝑtes ſingulas. ⁊ rōne diſtinctionis ꝑtium ſingulariū ab alijs. ꝙ auteꝫ trinitasnon p̄dicet̉ de ꝑſonis ſingulis ꝯtingit rōne diſtinctōistm̄. ⁊ ideo nō hēt rōnem totius ītegralis.D ſcd̓m ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ ī diuinis nōſit totū vniuerſale. quicqͥd enī p̄dicatur d̓ aliquo ſubſtātialiter ⁊ nō ꝯuerſim p̄dicatur deip̄o vt totuꝫ vniuerſale de ꝑte ſubiectiua. ſedeſſentia diuina hͦ modo p̄dicatur de patre. pater enī eſteſſentia diuina. ſed non qͥcunqꝫ eſt eſſentia diuina ē pater. gͦ eſt ibi totū vniuerſale. Pͣ Uniuerſale ⁊ ꝑticulare differunt ſicut ꝯmune ⁊ ꝓprium. ſꝫ ī diuinis eſt ꝯmune ⁊ ꝓprium. quia eſſentia eſt cōmunis et relatio ꝓpriaeſt perſone. gͦ eſt ibi vniuerſale ⁊ ꝑticulare. Pͣ Quātoaliqua forma eſt ſimplicior tāto vniuerſalior ſꝫ eſſentiadiuina eſt forma ſimpliciſſima. gͦ maxima vniuerſalis. Cōtra vbi eſt aliquid ꝑticulare ibi ē aliqͥd ens hic etnūc ſed ī diuinis nihil tale ē. gͦ nō eſt ibi ꝑticulare. ergonec vniuerſale. Pͣ Om̄is natura ī qua vniuerſale eſt⁊ ꝑticulare eſt ī genere determinato. ſed natura diuinanō eſt ī genere determīato. quia non eſt finita. ergo ⁊cͣ.℟º in diuinis nō eſt totum vniuerſale nec ꝑs ſubietiua. ⁊ hmōi ſunt qͣttuor rōnes. Una ẜm Auic̄. qꝛ vbicunqꝫ eſt genus ⁊ ſpēs oꝑtet qͥdditatem ⁊ eſſe qͥdditatꝭdifferre. Alia eſt. qꝛ natura vniuerſalis non eſt vna numero ī oībus ſuis inferioribus. diuina aūt eſſentia eſtvna numero ī tribus ꝑſonis. Tertia rō ē qꝛ vniuerſaleeſt quodāmodo in potētia que ī deo eē nō pōt. Quartaquia ꝑticulare addit ſupͣ vniuerſale ⁊ contrahit illud ⁊ideo nec vniuerſale nec ꝑticulare nec genus nec ſpēs indeo īuenitur. Ad primū ꝙ p̄dicatur de aliquo ⁊cͣ. dicendū ꝙ plus qͣꝫ hic exigitur ſcꝫ ꝙ illud qd̓ p̄dicatur nōcōuerſim multiplicet̉ ẜm illoꝝ multiplicatōem de quibus p̄dicatur. ſic autē nō multiplicat̉ diuina eſſentia ⁊ideo ⁊cͣ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ verū eſt nō tamē vniuerſale⁊ ꝑticulare. differūt enī illa quia cōmune ē de ſe nō determinat an id qd̓ cōmunicat̉ pluribꝰ ſit idem numerovel non ī illis pluribꝰ. ſed vniuerſale hoc determīat. qꝛ