DI.XIX

non eſt cauſa materialis noſtra ſed ſe habet ad nos ī ratione efficiētis finis ⁊ forme exemplaris nō inherētis.iſta ergo noīa que imꝑtant rōneꝫ pͥncipij ꝑ moduꝫ efficientis vt creator vel finis vt bonum recipiunt additionē ꝓnominū vt creator noſter bonū noſtrū. illis autēque ſignificant̉ ꝑ modū forme inherētis qualia ſūt iſtanomīa que ſignificant diuinā eſſentiaꝫ in abſtracto vtbonitas ⁊ ſapiētia. ⁊ ſic de alijs nō addūtur dicta ꝓnomina. ſed ſi inueniāt̉ addita exponēde ſunt ille locutiones magis qͣꝫ ampliāde. ¶ Ad primuꝫ de dono dd̓m ꝙdonum dicit tm̄ reſpectum habitualem ad creaturamſed datū actualem. ideo nō dicit̉ donum noſtrum: ſeddatum noſtrum. ¶ Ad ſcd̓m poteſt dici ſpūs noſter dicendū ꝙ nō eſt ſimile. quia ſpūſſanctus eſt q̄dam circūlocutio īuenta ad expͥmendū ꝑſonā ſpūſſancti ip̄e autēinqͣꝫtum ꝑſona ſubſiſtēs non dicit actualem reſpectuꝫad nos. ⁊ id̓o non dicit̉ ſpūſſanctus noſter. ſed ſpūs dicit actum ſpirandi ī nos. ideo poteſt dici noſter ſpiritꝰ¶ Ad tertium filius datus eſt. dd̓m ꝙ verum eſt nō tn̄in filium. ſed ī doctorē. ⁊ ideo dicit̉ doctor noſter ſaluator noſter nō filius noſter. ¶ Ad qͣrtum dd̓m ꝙ deus ⁊deitas qͣꝫuis ſint idem re differūt tamē rōne. naꝫ deusſignificat vt res ſubſiſtēs q̄ eſt alicuius rei pͥncipiū ꝓpt̓oꝑationē a qua imponit̉ nomen hoc. hͦ autē nomen diuinitas ſignificat per moduꝫ forme inherentis. ⁊ ideonon eſt ſimile.¶ DI.XIXUnc poſtqͣꝫ coeternitatem. ¶ Hic q̄runtur duo. ¶ Primo deIequalitate. ¶ Scd̓o de illis in qͥbus attenditur equalitas. ¶ Circa primū q̄runt̉ duo. ¶ Primoan in diuinis ſit equalitas ¶ Secūdo an ſit ibi mutuaequalitas.O primū ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ nō ſit ī diuinis equalitas. ꝓprium enī eſt quātitatꝭ ẜmeam equale vel inequale dici. vt dicit̉ in p̄diſed in deo nō eſt genus quātitatis. qꝛ vt diciAugꝰ ip̄e ē ſine quātitate magnꝰ. ergo nō poteſt dici eqͣlis vel inequalis. ¶ Pͣ Aut penes eſſentialia attenditur in deo equalitas aut penes ꝑſonalia. ſed nō peneseſſentialia. quia penes vnitatē eſſentie attēditur idemptitas nō equalitas. nec penes ꝑſonalia. quia ī ꝑſonalibus diſtinctio eſt nō ꝯuenientia. ergo nullo modo eſt īdeo eqͣlitas. ¶ Pͣ In diuinis nō eſt quātitas molis ſꝫvirtutis. virtus vero potius eſt qualitas qͣꝫ quantitasẜm qualitatē vero dicit̉ ſimilitudo nō equalitas. ergoin deo nō eſt equalitas ſed ſimilitudo ¶ Pͣ Equalitascum ſit ſpecies ꝓportionis dicit ꝓportione ⁊ cōmenſurationē quandā ſed infinitoꝝ non eſt aliqua cōmēſuratio nec ꝓportio. cum ergo diuine ꝑſone infinite ſint nulla equalitas eſt in eis ¶ Cōtra in ſimbolo Athanaſij d̓citur ꝙ totē tres ꝑſone coet̓ne ſibi ſūt ⁊ coeqͣles. ¶ ℟dicendū ꝙ quia magnitudo in rebꝰ nobis notis ē ſpēsquātitatis. ideo ea que ꝯueniūt ī magnitudine dicunt̉eſſe equalia. nominū vero impoſitō trāſumit̉ a nob̓ adres diuinas. ⁊ ideo etiā vnitas magnitudīs ī diuinis ēratio ītelligendi eqͣlitatem in deo qͣꝫuis ip̄a nō ſit ſpēsquātitatis in deo ⁊ ſimilitudinis rō eſt d̓ alijs ẜm q̄ attēditur equalitas ī diuinis ⁊ ꝑ hoc patꝫ reſpōſio ad primū. ¶ Ad ſcd̓m autem penes eſſentialia dd̓m ꝙ peneseſſentialia attendit̉ equalitas nō vt ſignificātur ꝑ modum eſſentie. ſꝫ ꝑ modum quātitatis ſiue ſpēi eiꝰ ¶ Atertiū dd̓m ꝙ qͣꝫuis ꝑ ꝯꝑationē ad ſub̓m qd̓ ꝑficit ſit qͣlitas. tamen ꝑ ꝯꝑationem ad obiecta in que poteſt penes que attendit̉ eius diuiſio ꝑ modum quātitatis ha

bet. ¶ Ad qͣrtum dd̓m ꝙ equalitas in creaturis ē quedam ꝓportio que non attēditur ẜm vnam quātitatē innumero ſed in ſpecie menſure vtpote quia vtraqꝫ eſt bicubita ꝓportio enī attēditur ī diuerſis. ſꝫ in diuinis dicitur eqͣlitas ẜm vnā numero magnitudinē. ⁊ id̓o noneſt ibi ratio cōmēſuratōis vel ꝓportionis.O ſcd̓m ſic ꝓceditur. et videtur ꝙ in diuinisnō ſit mutua eqͣlitas. Dicit enī Dyo. l. de di.no. ꝙ in cauſa ⁊ cauſatis nō recipimꝰ cōuerſionem ſimilitudinis ⁊ equalitatis. cum gͦ pater ſit pͥncipium filij. filiꝰ ē equalis ei ⁊ ſimilis ⁊ nō ecōuerſo. ¶ Pͣ Heb̓. j. qui cuꝫ ſit ſplēdor gl̓ie. glo. Chryẜ.dicit ꝙ filius ē equalis patri ⁊ nō ecōuerſo. ¶ PͣHyl̓.imago ſi ꝑfecte implet id cuius ē imago ip̄a coequaturei non id imagini ſue. ergo filius equat̉ patri nō ecōuerſo cum ſit imago patrꝭ ¶ Cōtra ī relatiuis equiparātiefit reciprocatio equale eſt relatiuū eqͥparātie. ergo in eqͣli fit reciprocatio. gͦ ſicut filius ē equalis patri ita econuerſo. ¶ Pͣ Maior eſt eqͣlitas mutua ⁊ reciproca qͣꝫ q̄nō eſt ſic̄. ſed equalitas diuinaꝝ ꝑſonaꝝ eſt maxima. gͦͦmutua ⁊ reciproca. ¶ ℟º differūt equalitas ⁊ adequatio. equalitas dicit relationē eqͥparātie. ſꝫ adequatio dicit motum ſiue acceſſum ad hāc relationē qͣꝫuis autē indiuinis nō ſit aliqͥs motus ē tamē ibi receptio ẜm quāvna ꝑſona dicit̉ ab alia recipere. ſed quia in diuinis ꝑſonis vna eſt eſſentia ẜm quā relatio eqͥparātie ī eis attēditur non tamē pater recipit a filio hac eqͥperātiaꝫ ſiue eſſentiā in qua attēdit̉ eqͥperātia ſed ecōuerſo. ⁊ id̓oin diuinis ꝑſonis eſt mutua equalitas ẜm ꝙ pater dicitur eqͣlis filio ⁊ ecōuerſo. nō tamē mutua adequatioquia pater nō adequātur filio qͣꝫuis ſit ecōuerſo. ¶ Adprimū in cauſa ⁊ cauſato ⁊cͣ. dd̓m ꝙ hoc ītelligit̉ de cauſato iſto qd̓ n̄ ꝑfecte recipit ſimilitudinē ſue cauſe ſicutimago ceſaris aſſimilat̉ ceſari. ſed nō ecōuerſo. filiꝰ aūtperfecte recipit totam ꝑfectionem patris. ideo ſimilis ⁊eqͣlis poteſt ei dici ⁊ ecōuerſo ¶ Ad ſcd̓m de Chryẜ. dicendū ꝙ equalitas ſumit̉ ibi ꝓ adequatiōe. vn̄ pater nōdicit̉ equalis filio. quia nō adequat̉ filio ſed potius ecōuerſo. ¶ Ad tertium dd̓m ꝙ qͣꝫuis pater nō coequet̉ filio tn̄ equalis eſt filio. ⁊ ratio dicta eſt: qꝛ coequatio importat acceſſum ad equalitatē. equalitas autē hunc acceſſum non imꝑtat.Irca ſcd̓m querunturduo. ¶ Prīmo de eternitate. ¶ Scd̓o demagnitudīe. ¶ De potētia ꝟo q̄ritur infrain his enī tribꝰ attēdit̉ equalitas. ¶ Circaprimū querunt̉ duo. ¶ Primo qͥd ſit eternitas ẜm rem¶ Scd̓o quō ſe habeat nūc eternitatis ad eternitateꝫ.D primū ſic ꝓceditur ⁊ videt̉ ꝙ eternitas nōſit diuina ſub̓a. nihil enī eſt cauſa ſuij p̄iꝰ. ſeddeus eſt auctor eternitatis vt dicit Augꝰ. li.lxxxiij. q. gͦ eternitas nō ē ip̄e deꝰ. ¶ PͣEodēmēſuratur pͥncipium ⁊ id qd̓ eſt a pͥncipio. ſicut motuspͥmi mobilis. ⁊ oēs alij motus inferiores cauſati ab eomēſuratur tēpore. ſed eſſe diuinū eſt pͥncipium omniuꝫaliorum eſſe. ergo eodem mēſuratur. ſed eſſe aliorū mēſuratur euo ⁊ tꝑe eē aūt diuinū et̓nitate. ergo eternitaseuū ⁊ tempus ſunt eadeꝫ mēſura. ſed tēpus ⁊ euū nonſūt ſub̓a diuina. gͦ ⁊cͣ. ¶ Pͣ In oībꝰ ꝑticipationibꝰ diuīebonitatis ē cōmunitas ī noīe ⁊ ī rōne analogie int̓ pͥncipiū cōmunicatōis ⁊ ꝑfectōeꝫ ꝑticipatā. ſic̄ ptꝫ d̓ bonitate ī d̓o ⁊ ī creaturꝭ. ſꝫ ẜm Dyo. ſic̄ deꝰ d̓r ſapīēs inqͣꝫtūimplet alios ſapīa. ita ꝑ hoc d̓r eternꝰ qd̓ eſt cauſa eui ⁊⁊ temporis. ergo euū ⁊ tempus debent dici eternitas.¶ Pͣ Mēſura eſt ꝓportionata mēſurato ſed om̄e eē in