Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Seite
106r
Einzelbild herunterladen
 

ltima ē a 25. ānis et. huiꝰōi. etatis hoīeˢſūt maiores. Etas aūt illegitīa eſt infra 25.āmmos et huiꝰōi etatis om̄s diciit̉ mīores.E t hoꝝ .ſ. minoꝝ alij dicunt̉ pub̓es alij impub̓es. pub̓es ſūt a 14. anno et ſupͣ. maſculi.et 12. anno ſūt feīe. et hij ec̄ dicunt̉ adulti etadoleſcētes. jmpub̓es u̓o ſūt maſcl̓i mīores18. āuis. iſti ec̄ vocant̉ pueri et puelle mīores 12. ānis. et ſi pr̄eꝫ hn̄t dicunt̉ pupilliImpubeꝝ aūt alij ſūt īfātes .ſ. maſculi et femine a die natītatis vſꝙ ad 4ᵐ ānū. Alijſūt ꝓxī īfātes ut ſūt vij. ānoꝝ et ſupͣ vſqꝫad. ii. ānum dimidiū. feīe vſqꝫ ad io. et diīdium deind̓ u̓o vſqꝫ ad 14. maſcl̓i vſqꝫ ad12. feīe dicunt̉ ꝓxī pub̓tati. Hijs viſis ſciend̓ īfans naͣlit̓ nec ciuilit̓ pt̄ obligari alijnec aliū obligare ſibi. Ille aūt maior ē infante ſuue ꝓxīꝰ ē īfati aut ꝯtrahit aliū obligādo ſibi. et hoc bn̄ pt̄ qͥa pt̄ ſuā vtilitatemface̓ ec̄ ſine tutoris aucͣtate. vt. ff. rem pub̓.ſaluā fore l. ſecuriꝰ Aūt ꝯtrahᵗ ſe obligādoalij. tūc diſtingue. qͥa aūt hꝫ tutorē aūtſi hēt ꝯtrahe̓ pt̄. in duobꝰ caībꝰ .ſ. inſponſalibꝰ de fut̉o qn̄ fit locuplecior. ſi aūthēt curatorē aūt ꝯtrahit eo aūt alio. ſicum eo non tenet ꝯtractꝰ nec obligat̉ naͣlit̓nec ciuilit̓. Si tn̄ ꝯtrahat aucͣtate alt̓iꝰ tutoris ſi ht̄ aliū tutorē. tūc licet ſi deceptus eſſetreſtitucōꝫ pete̓ poſſꝫ. obligat̉ naͣl̓r et ciuilit̓.Si cum alio aūt ꝯtrahit auctoritate tutoris et tūc obligat̉ naͣlit̓ ciuilit̓ licet ſi deceptus fuerit reſtui poſſit. Aūt ꝯtrahit ſine aūctoritate tutoris. et tūc obligat̉ naͣlit̓ tm̄. ſola tam̄ obligaº naͣlis ē inefficax ad agendūtm̄. et ſic ꝯtractus ꝯſtat ex vno lat̓e tm̄ q̓aemit obligatꝰ ē pupillo aūt pupillꝰ ſibi ſit factꝰ dicior ff. de acc̓. emp. iulianꝰ. §. pl̓tEt dictū ē de ꝓxīo infanti. dicend̓ eſt ec̄ deꝓxīo pub̓tati. excepcō vno caū .ſ. qn̄ ꝓxinnpub̓tati ī ꝯtractū ꝯmittit dolū tenet̉ īſolid̓vt inſti. de īutili. ſtip̓. §. pupillꝰ et. §. ſꝫ dix.xixi vitufiuma xj.imus in tex. et g. o. pubes mīor 25. an. ſiueſit pr̄faīlias ſuue filiꝰ faīlias tenet̉ de ꝯtractufacto a p̄deceſſore ſuo. et hoc ſi ip̄e deceſſortenebat̉ alias. de ꝯtractu aūt facto a tutore ſuo quōdā tenet̉ pubes tl̓is ſi tutor cōtͣxitſuꝑ rebꝰ ẜuādo ẜuari non pn̄t. reſtituit̉ in duobꝰ caībꝰ .ſ. ſi paciat dampnū vltradimidiū iuſti p̄cij. ſi tutor dolū ꝯmiſit ec̄ īmodica quātitate. ſi u̓o tutor contraxit ſuper rebꝰ ẜuari poſſūt aūt īt̓uener̄t ea int̓uenire debent .ſ. dec̓tum iudicis et cā̓ l̓timavt ſi mīor gͣuabatur debito fenatico tūc tenetur. de dāpno tn̄ eciā modico reſtituitur.aut int̓uenreūt ſꝫ aliquod eoꝝ defuit. et tc̄ tenē. Circa u̓o ea ip̄e pubes geſſit diſtīguo qͥa aūt hr̄ curatorē aūt non habꝫ. ſi hētnon obligatur ſine tutoris aucͣtate. ſi nonhabet obligat̉ naͣlit̓ et ciuilit̓. ſi tn̄ eſt deceptꝰī modico dāpno ec̄ mīori dimidio iuſti p̄cijIIIIo6.du̓mō ſit ita ꝑuū p̄iudicet maiori reivl̓ ſūme pt̄ reſtitucōꝫ in integꝝ pete̓ toto tꝑemīoris etatis ea finita pꝰ q̄drieniū ꝯtinuūhanc at̄ reſtitucōꝫ pot̓it pete̓. de hijs amiſiti. dedit et de hijs acqͥſiuit. ut ſi delatāſibi hrditatē repudiaᵗ. de hoc alic̓ oneriſe implicuit .i. ſi ꝓalio fideiuſſit. et ad hocreſtituat̉ debet ſe mīorē ꝓbare et ſe deceptūfuiſſe. Sunt tamē qnͥqꝫ ca̓ꝰ in qͥbꝰ mīor detractu in ito ab eo non reſtituit̉ ec̄ ſi ꝓbet ſedeceptū. pͥmus ē ſi ſtatū mutauit ſe vēdendoalicui vl̓ alienādo ad p̄ciū lucrū ꝑticipand̓.qͥa in hoc reſtituit̉. 2ꝰ ē ſi maiori rei ul̓ ſūme p̄iudiciū generē̉. i. ſi petat reſtitui ꝓmīma ꝑte īqua dic̄ ſe deceptū. qͥa meliꝰ ē tolleret dāpnū illiꝰ mīme ꝑtis quā totꝰ ꝯtractꝰinfrīgatur. 3ꝰ eſt ſi mīor ſit vſus iure cōi utqͥa heditatē locupletē adijt vl̓ ẜuum ncc̄iūemit. pꝰ ea res nate ꝑierūt ẜuꝰ interijt.non enī vl̓ deceptꝰ ſi iure cōi ſit vſus. 4ꝰ ē ſidolum incōtractu cōmiſit. quintus eſt ſi jurauit. in quo diſtingue quia aut iurauit ſe vētuꝝ ꝯtͣ ꝯtractum aūt iuraᵗ ſe maiorē.ſi iurauit pͥmū v̓bo tm̄ iuram̄tum illꝰ nichil oꝑatur ſꝫ ſi ſpōte iurauit corl̓r facit vale̓ꝯtractum alias non valeret pͥuat ip̄mminorē reſtōne. ſi u̓o iurauit ſe maiorē corpa liter nullomoº poterit petere reſtitucōeꝫ.Si at̄ iuraᵗ tm̄ v̓bo pt̄ pete̓ reſtōeꝫ ſi ꝓbet ſeminorē fuiſſe inſtr̄m factū de die ntītatiſue. alit̓ audi̓ ec̄ ſi vellet ꝓbae̓ teſtesSꝫ qͥd ſi tm̄ v̓bo dic̄ ſe ma iorem. ℟º aūt hocdixit inductꝰ adu̓ſarij calliditate tūc pete̓pt̄ reſtōꝫ. aut ſua ſimplici voce tūc ſi dixᵗ ſciēs ſe minorē reſtōꝫ non pt̄ pete̓ qͥa vt̓dolum ꝯmitte̓. Si u̓o hoc dixit cͤdens ſe maiorē tūc pt̄ reſtitucionē pete̓ ſꝫ ſi dubitat̉pt̄ pete̓ .ſ. de modico dāpno. qͥa vl̓ dolū ꝯmittere. tn̄ de enormi pt̄ iuram̄to obſtante.Perſone at̄ viciant ꝯtractū rōe ꝯdicōnisſūt in duplici drīa .ſ. filiuſfaīlias ẜuꝰ eo non ſūt ſui iuris ſꝫ alieni filiꝰ fa. igͦ. ē ſb̓iectus pt̄ati pr̄is aui vl̓ ꝓaui. ſi ꝯtrahatcum pr̄e ſuo auo ꝓauo obligat̉ alit̓ int̓p̄tacione iuris ē eadē ꝑſona filij et pr̄is depeculio caſtrenſi qͣi caſtrēſi. de pt̄ ꝯtrahere pr̄e. qͥa ī ip̄o tāquam pr̄ifaīlias hēt̉Sꝫ ſi ꝯtrahat cum qͦcumqꝫ alio naͣlit̓ ciuilit̓obligatur non tn̄ ꝑmittitur ei pr̄is obligare ſine ꝯſenſu eius. In mutuo u̓o licetnaͣlit̓ et ciuilit̓ oblige̓. defendi tn̄ excepcōꝫmacedoniaī ſenatꝰ ꝯſulti ē fct̄a ī odiᵐ fene̓atoꝝ pt̄ ei filiꝰ faīl̓ renūciare. vn̄ ſipecuniā u̓e ficte recepᵗ mutuo tenē̓ad eam reddēdam pr̄ eiꝰ. Ideo autē dc̄m ēvere ficte. qͥa ſi mutuū ficte fiat ut ſi filiuſfa. emat vnū equū ſoluat pecuīaꝫꝓmittat tamē ſolue̓ notariꝰ inſtrum̄tumfecerit mutuo filiꝰ fa. pt̄ oppone̓ excepcōꝫmacedonij. ȳmo tenet̉ Sunt tn̄ aliq̓ caꝰ in qͥbꝰ