Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Seite
49r
Einzelbild herunterladen
 

dicit̉ dare el̓iam ꝓpt̓ deū. Sil̓r ē triplex malum moris .ſ. malū ẜm ſe vt odire deū malūex circūſtantia vt dare el̓am ꝓpt̓ vanaꝫ gl̓aꝫet malū ex gene̓ vt occide̓ hoīeꝫ. Int̓ hec aūtoīa eſt reꝑire mediū. Nam int̓ malū et boꝰẜm ſe ſūt qͣi media illa ſūt bona ẜm ſenec mala ẜm ſe vt ſūt bona mala ex gene̓vl̓ excircūſtantia. Int̓ bonū eciā et malū excircūſtantia ſūt media tam ī drīa tam bonaqͣꝫ mala ex gene̓ que oīa indrn̄t̉ fieri pn̄t bona vl̓ mala ex circūſtantia Int̓ bonū aūt etmalū ex gene̓ cadit mediū indrn̄s ſimpˣ vtcōmede̓ ul̓ feſtucā leuare dicūt boītatēmaliciaꝫ moris et ſic patꝫ diuiſio actōisbonam et malaꝫ qͣꝫtū ad genꝰ oꝑis ē inmediata ī ꝯueīunt coīr oēs. Ex p̄dictispatꝫ loqn̄do de actibꝰ qͣꝫᵐ adgenꝰ oꝑis ſeuactōis aliqͥ actꝰ ſūt indrn̄tes qui .ſ. mediū tenent nnit̓boᵐ et malū. vn̄ ſūt moral̓r bornec mali. Sꝫ alioº poſſumꝰ loqui de actōe qͣꝫºſcꝫ ad modū agētis et dupᵗ quia q̄dam eſtactio hoīs vt rōnal̓ que ē actio ne vt naͣvt bibe̓ et ꝯmede̓ et huiōi et de ſe ē indrn̄set pt̄ eſſe indrn̄s in agente vt actu nechabitu deliberat quare huiōi debēt agi qͥa ſūtactus nat̉e vt ē delib̓atm̄. Alia u̓o ē actiohoīs vt eſt rōnal̓ et delib̓atuꝰ vt loqui. diſpūtare. facta ext̓iora res ordinare. et hij actꝰde ſe ī gn̓ali loquēdo ſūt indrn̄tes. Dicūt tn̄aliqui qn̄ ſūt in exe̓cicio in hoīe actu agētenon ſūt indrn̄tes. cōpetūt enī ei vt ē deliberatuuiꝰ. et ſi tales actꝰ ſūt reſpc̄ū obi debiticum debitis circūſtancijs et ad debitū finē relati ſūt moral̓r boni. ſi at̄ aliq̓d hoꝝ defuit ſt̄moralit̓ mali. et dicit dn̄s. Mᵗ. 21. dev̓bo ocioſo reddet rōꝫ ī die iudicij. et ꝯn̓ˢde oꝑe ocioſo. ſuꝑ v̓bo dic̄ g̓g̓oꝰ. ocioſūv̓bum ē caret rōe iuſte ncc̄itatis pie vtilitatis. Gwval̓. et ē opīo Gwal̓. et tho. etvl̓ rōnabilior ẜm rich̓. Alij dicūt eſt aliqͣoꝑatio ſu int̓ior ſū ext̓ior que ē moral̓r bona nec mala. Nam actio ꝓcedēs a volūtate deſid̓atiuā aut ē ad deū ordinata aūt. ethec eſt diuiſio īmediata. ſi ſic ē bona et mitoria vite et̓ne. vl̓ mito ꝯdigni ſi fiat ex caritate. vl̓ mito ꝯgrui ſi fiat exͣ caritatē. Sieſt ordinata ad deū. Aut hoc ē mordinatāconu̓ſiōeꝫ ad c̓aturaꝫ et ſic ē mala ex ꝯu̓ſiōe.Aūt ꝓpt̓ oꝑātis negligētiā ſic ē mala ex obmiſſiōe. Aut ꝓpt̓ oꝑatis īfiritatē miẜiā neu̓tro ē mala ſꝫ ē īdrn̄s Deus tn̄ exſua pietate dec̓uit ꝓpt̓ nrām infirmitatē ml̓tas oꝑatiōes īputare nob̓ neqꝫ ad mitūnec ad demitū et ex ꝯn̄ti tales actōes reſpc̄unr̄i vident̉ moral̓r bone male vt q̓sloquit̉ alicui ex naͣli pietate vl̓ aliū ſalutatex vrbanitate vl̓ facit aliqͥd ex indigētia ne̓vt quia ambulat vt recreet̉ ꝯmedᵗ vt reficiatur nec tn̄ refert ī deū tales enī actōesnon ſūt mitorie quia ad deū referunt̉. dijxiiilecūdiscere u̓o eēnt demitorie durū videret̉fiant ꝓpt̓ inordinatā ꝯu̓ſiōꝫ ad cͤaturaꝫ obmittunt̉ ad deū refri ꝓpt̓ loqn̄tis negligētiaꝫſed tm̄ ꝓpt̓ qͣꝫdaꝫ infirmitatē que ē in nob̓ excorꝑe corruptibili aggͣuante aīaꝫ. huiꝰ ſnīe ēbon̄. li. 2. di. 41. vbi optime tractat qōꝫ iſtaꝫ.huic ec̄ opi. ꝯcordare vtͣ Ibꝰ. in epl̓a quadaꝫet auꝰ. eſt in nu̓o epl̓aꝝ eiꝰ. 16. dicēs anibulare. dige̓re aluo ſtercora ꝓice̓. ꝓice̓ ſpūtūnec bonū malū ē. Si obiciat̉ iᵈ. i. coꝝ. 10.ſiue manducatis ſū bibitis ſū aliqͥd aliud faciatis oīa in gl̓am dei facite. Dicūt iᵈ eſtcōſiliū p̄ceptū et iᵈ obmitte̓ ē ſemꝑpeccatū. Ad iᵈ qd̓ dỉ pͥma opi. de v̓bo dn̄ipt̄ dici actꝰ refert adboᵐ finē eſt ocioſꝰſed ſemꝑ oportet referat̉ explicite ad finem qui ē deꝰ ad ſit ocioſus ſꝫ ſufficit referat̉ ad aliqͣꝫ bonū finē ciuilem. corꝑishoneſtam rec̓atōꝫ. nec tn̄ oīs talis actꝰ ē remun̓atōe dignꝰ. rich̓. Sꝫ nūquid vnꝰ īdem actꝰ pt̄ bonꝰ et malus. Rn̄ᵗ. Gwal̓. duplex ē actꝰ .ſ. int̓ior ſimplex et ī diuiſibilis ſtatim tranſiēs. et ext̓ior ꝯtinuus et diuiſibil̓ dui manēs. pͥmꝰ pt̄ ſil̓ bonꝰ etmalus ẜm morē ſit ī diuiſibil̓. 2ꝰ aūt pt̄.quia in ſui micio pt̄ eſſe bonꝰ et in fine malꝰ.Huiōi tn̄ actꝰ licꝫ ſit vnꝰ ẜm naͣm ē tam̄vnus ẜm morē. ſꝫ ſūt due oꝑatōes morales.vt q̓s īcepit p̄dicare ꝓpt̓ deū et ꝓpt̓ vanaꝫgl̓am finit. He bonitate. ⁊malitu niteriorisctus voluntatisOſtea cōſiderand̓ ē de bonitate et malicia int̓ioris actꝰ volūtatis. et pͥmo īſe. in ꝯꝑatōe ad ꝯſcīaꝫ. in ꝯꝑatōead volūtatē dinaꝫ. Circa pͥmū pl̓a querūctur .ſ. quid facit volūtatē bonā. ℟º ẜm anẜ.de gr̄a et lib̓o ar. c. ii. triplex ē volūtas. pͥmaeſt inſtr̄m ſu poͣ aīe. et ē bona ex habitu bono vl̓ v̓tute. ſic̄ paries ē albꝰ albedīe. boᵐ enīeſt qd̓ hꝫ qͣlitatē bonā vt dt̉ pͥº tōpicoꝝ. Scd̓aē hītus diſpō ſū affectio volūtatis derelictaex actu volūtatis ſū vſu. et volūtas ē bona ex bona acciōe et mala ex mala. qͥa qͣlesſūt actꝰ tales gn̓ant̉ habitꝰ diſpoſitōes ex. ethi. c. 3. Tercia ē actꝰ volūtatis potētie.et hoc p̄ter naͣlem boītatē quā hꝫ eo ē q̄damactio hꝫ totā bonitatē ex eiꝰ ordine ſufficientiad debitū finē. Ad huiōi aūt ordinē alicꝰ actus reqrunt̉ qͣtuor .ſ. duo ex ꝑte finis. pͥmū ēvt illud quis appetit vl̓ vult vt finē ſit ī ſebonū quia et ꝓpt̓ finē oꝑat̉ qͥs quia finis ſꝫqͥa boᵐ et dr̉. z. phi. bonū et finis ſūt idēScd̓m eſt ſit tm̄ in ſe boᵐ ſꝫ ec̄ meliꝰ hijs appetunt̉ ꝓpt̓ ip̄m. et dic̄ auꝰ. 6. de ci. deic. 3. qui laudat deū ꝓpt̓ pecuīaꝫ hꝫ bonūfinem neqꝫ bonaꝫ volūtatē. Terciū eſt ex ꝑteeoꝝ que ordinant̉ in funiē .ſ. ſint ẜm rōꝫ rectam ordīabilia et apta ad talē finē aſſeqn̄dūQuartū ē ex ꝑte ordinatis .ſ. volūtas rōer̓gl̓ata ordinet velit bona ī gene̓ ī drīa ad