Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Seite
48v
Einzelbild herunterladen
 

.X.actu et qnͥqꝫ exteriori actu interiori vtvult age̓. Nota tn̄ obmitte̓ actuminteriorē ext̓iorē dt̉ ī hoīe volūtariū qn̄ſcit pt̄ et dꝫ velle vl̓ imꝑare ſic̄ ſi nauis ꝑeatꝓpter abn̄tia̓ eiꝰ qui pt̄ vl̓ neſcit ul̓ dꝫeam regere dỉ ſubmerſio eiꝰ volūtaria inillo ſꝫ in eo pt̄ ſcit et dꝫ. hec Gval. Attēdendum ec̄ velle di dupl̓ ẜm tho. vnoºꝓut ſuītur in vi vniꝰ dc̄onis .ſ. nolle. vndeſic̄ dt̉ nolo lege̓. ſenſꝰ ē volo lege̓. ſic ī eſt velle lege̓ ſigͣtur velle legere etvelle cauſat inuolūtariū. Alioº ī vi or̄oiset tūc affirmat̉ actus volūtatis et huiōivelle cauſat inuolūtariū. Circa 2ᵐ ſciendum qd̓ inuolūtariū cant violētia et ignorantia. vn̄ ph̓s. z. ethicoꝝ. c. i. dic̄ inuolūtariū eſt qd̓ violētia ignorātia factū eſt. licet igit̉ violētia poſſit infri volūtati qͣꝫꝰad pͥmū eiꝰ actū qui ab ip̄a īmediate elicit̉ .ſ.velle. pt̄ tn̄ qͣꝫᵐ ad actus ab ea īperant̉ vtambulare et loqui inqͣꝫᵐ violētiā impediripn̄t mēbra ext̓iora ne volūtatis imperiū exequant̉. Cauſat igit̉ violētia inuolūtariūquia dirce oppont̉ volūtario volūtariū ſita pnͥcipio intnͥ ſeco. violentū u̓o ab ext̓n̓ ſecōet ſic ē ꝯͣ volūtatē et ꝯn̄s inuolūtariū Ignorantia ant ca̓t īuolūtariū ea rōne pͥuatcogͥtiōeꝫ exigit̉ ad volūtariū. volūtariūenī ẜm dicit ph̓s. 3. ethicoꝝ. et dam̄. 2. li. ēcutꝰ pnͥcipᵐ ē in ſeip̄o ꝯgnoſcēte ſingula etoportet oꝑari .i. cuiꝰ gr̄a oportet. Non tn̄ qͥlibet ignorantia pͥuat ꝯgnitionē huiōi. Ignorantia enī tripl̓r ſe hꝫ ad actū volūtaᵐ .ſ.comitāt̓ ꝯſeq̄ꝫt̓ et an̄cedent̓. cōcomitāt̓ qn̄ ignorantia ē de eo qd̓ agit̉ et tn̄ eciā ſi ſciret̉ageret̉ et talis ignorātia facit volūtariūvt ph̓s. dicit quia cauſat aliquid repugnans voluntati ſꝫ facit non volūtariū quianon pt̄ eſſe actu volitū qd̓ ē ignoratū Conſequent̓ autē ſe hꝫ ignorātia ad volūtatē inquantū ip̄a ē volūtaria et hoc ꝯtingit diipᶠ.vnoº qn̄ actꝰ volūtatis refert̉ ī ignorantiaꝫvt hēat excuſatōꝫ pct̄i vl̓ retͣhat̉ a pct̄o.et hec dl̓ ignorātia affcāta. Alioº dỉ ignorātia volūtaria etꝰ qd̓ quis ſcire pt̄ et dꝫ. ſic autē age̓ et velle di̓ volūtariū vt ſupͣ dc̄mē.hoc autē dỉ ignorātia dupᶠ. vnoº qͥsnon ꝯſiderat qd̓ cōſiderare dꝫ eſt ignorantiamale electōis ex paſſiōe habitu ꝓueīens de pt̄ intelligi iᵈ ꝓu̓ .34. errāt oꝑant̉ iniquitatem. Vlioº quis noticiā quā dꝫ hr̄e noncurat acqͥre. et ſic ignorātia iur̓ quā qͥs ſciretenet̉ volūtaria dỉ qͣi ex negligētia ꝓueīenset de hac ītelligit̉ iᵈ .1. coꝝ. 14. ignorās ignorabit̉. et hijs modis ignorātia pt̄ care īuolūtaᵐ. ca̓t enī ẜm qͥd īuolūtariū inqͣꝫᵐ p̄cedit motū volūtatis ad agend̓ qui eēt ſcīa exiſtēte. Antecedent̓ ſe hꝫ ad volūtatē ignorantia que ē voluntaria tn̄ eſt ca̓ volendi hoc qd̓ al̓ vellet ſic̄ ignorat aliqͣꝫ circūſtantiā actus qua tenebat̉ ſcireet ex hoc aliqͥd agit qd̓ age̓t ſi ea̓ ſciret. vtcum quis diligētia adhibita neſciens aliquētranſire viā̓ ꝓicit ſagittā int̓ficit trāſeūtem et talis ignorātia ca̓t inuolūtaᵐ ſimꝑhec tho. Sꝫ quid de metu. ꝯcupīa. ira. ebrietate nūquid cānt inuolūtaᵐ.. metus enī non ca̓t. ym̄o vt dt̉. z. ethicoꝝ. c. 2. etidem ipᵗ nazēzenꝰ li. de hoīe. opiniōes metu fiūt ꝑtim ſūt volūtarie ꝑtim īuolūtarie .i.mixte magis tn̄ ym̄o qͣi ſimpʳ ſūt volūtarieqd̓ patꝫ ſic vnūqd̓qꝫ iudicand ē ẜm iᵈ qd̓ ē qn̄eſt in actu ẜm iꝰ qd̓ in apprehēſione ꝯſiderantis ē autē metu fiunt ſūt in actu voluntarie fiunt. quia volūtas mouet organavt dt ibidem Inuolūtaria at̄ ſūt ex apprehēſione dāpni vtꝫ in eo qui ꝓicit mͥces ī mareet hec ē ſnīa ph̓i. et ſua ibidē. Nec ec̄ ꝯcupīa cāt īuolūtariū. vt iyᵗ ph̓us. z. ethi. c. 4.qͥa ꝯcupīa ē pn̓cipꝰ mouēs intn̓ſecū extuſecū īferēs violētiaꝫ ſꝫ alliciēs ꝯplacētiāEt ml̓tomīꝰ ca̓t īuolūtaᵐ ira quia ē paſſiomagis volūtaria ſit mīꝰ a nat̉a qͣꝫ ꝯcupīavn̄ g̓g̓. nazazenꝰ li. de hoīe. c. 29. iratꝰ ebriꝰmalū volūtarie agūt. De ebrietate tn̄ diſtīgue qͥa ſi ſit cauſa eiꝰ facit īuoluntaᵐ. ſiu̓o ſit eiꝰ facit īuoluntaᵐ. Aliqͥs eiin exꝑtus v̓tutē vini volēs iꝰ bibe̓ ſi ſcireteam bibe̓t. ſi tꝑate bibit et inebriat̉ puto opus ſeqn̄s huiōi ebrietatē iudicand̓ ſit īuoluntarium. hec Gwal̓. De bonitate malna actui hūanoꝝ ī cōiE inde cōſiderand̓ eſt de boītate et malicia actuū hūanoꝝ et pͥº ī cōi. ī ſpāli. de boītate malicia actuū int̓ioꝝ etexterioꝝ. de boītate m alicia actuū ext̓ioꝝ2ᵉª de hijs que ꝯſecunt̉ bonitatē vl̓ malitiaꝫactuū hūanoꝝ Circa pͥmū eſt vidend̓ vtꝰbonū et malū ſint drīe et qͣles drīe actuū humanoꝝ vtᵐ aliq̓s actꝰ ſit īdrn̄s. ſciend̓ igt̉ actuū ip̄iꝰ hoīs quidā ſūt morales vtilli ꝓcedūt ab hoīe actū libe̓ volūtatiˢet taliū drīe eſſenciales ſūt bonū et maliiquidā u̓o ſr̄ morales vt illi ꝓcedūt ab hoīe actū libere volūtatis. et iſti pn̄t dupᶠ̓ ꝯſiderari. vnoº inqͣꝫᵐ ſt̄ quēdā eēntie ne. Alioªinqͣꝫᵐ ſūt morales. et pͥmo diuidunt̉ boᵐ malū morale tanqͣꝫ drās eſſētiales et ſpecificas. ſic̄ ec̄ artificialiū inqͣꝫᵐ ſūthuiōi ſūt aliqͥ drīe eēnles tn̄ rōe matie deſūt eis ſūt accͣules. Eſt aūt triplex drīa bonimoralis et ſil̓r mali qd̓dam ē boᵐ ẜm ſe vtdilige̓ deū boᵐ ex circūſtantia vt occide̓ hoīeꝫꝓpt̓ iuſtitiā. et boᵐ ex gene̓ ꝓp̓r ſit genꝰſꝫ qͥa ē ꝯforme gn̓i. qͥa ſic̄ genꝰ di̓ ens in potēti a ad ens ꝯpletū potētia ꝯplet̉ et ſpecificat̉ actū differētiaꝝ ſic actꝰ trāſiēs ſuꝑ maꝫ debitam ē boᵐ moris tn̄ īꝑfct̄m qͥa ē indrn̄s adhoc bn̄ fiat male et circūſtantias det̓mīat̉ qd̓ammō ſpecificat̉ et ꝯplet̉ vt aliq̓s