¶ TitulusOctauus
Reſpondit diabolus. etiā maior eſt omnibꝰ. qꝛ ꝑip̄m mūdo miſertus eſt deus. et ſiue angeli tranſgreſſores ſiue hoīes dei deſertores adducunt̉ abangelis ante faciē xp̄i crucifixi. et ſic accipiūt ſententiā ignis inextinguibilis. Et ciprianꝰ ad euꝫ.Ego ad xp̄m debeo feſtinare: ne talē penā incurram. Iuraſti mihi ait diabolus ꝑ virtutē quā nemo ꝑiurare p̄t. Ciprianꝰ vero inqͥt ad eum. Cōtemno te et oēs formidātes virtutes tuas. Sedet meip̄m denego meqꝫ cōſignans dico. Gloria tibi xp̄e. Demon recede ex me. Iugiēſqꝫ diaboluseuanuit. Ciprianꝰ aūt acceſſit ad antiſtitē ciuitatis antiniū. et cecidit ad pedes eius dicēs. Famule dei excelſi ſigna me ⁊ cathetiza me in noīe xp̄iPutās autē ep̄s ne forte eccleſiā veniſſet mitterein errorē dixit cipriano. Sufficiāt tibi cipriane h.qͥ deforis ſunt. Nihil potes aduerſus dei eccleſiqꝛ inuicta eſt virtus xp̄i. Sed cū narraſſet ciprinus qͣliter virtus xp̄i et orō ſancte iuſtine virgīab eo demones effugaſſet: ſanctꝰ ep̄s bn̄dixit deum. Pergēs aūt ciprianus ad domū ſuā cōfregioīa idola et ꝑ totā noctē peccata ſua luxit. Et accedēs ad ep̄m cathetizatus ab eo poſtea baptzatus eſt. ¶ Poſt aliquot tꝑs diaconꝰ factus eſt. etgratia data aduerſus demones: et ſanabat infirmos. Exinde ad p̄ſbyteratū ꝓmotus eſt. Tandēbeatus antinius exitu ſuū p̄cognoſcens. ꝯgregauit ſynodū ep̄oꝝ ⁊ ordinauit ciprianū ep̄m. Et ciprianus poſtea fecit iuſtinā diaconiſſaꝫ. et matrēmonaſterij inſtituit virginū. ¶ Poſt hec eutolemius comes orientis. audiēs ꝙ ciprianꝰ ep̄s cuiuſtina virgine gloriam deoꝝ deſtrueret. eos ſibpn̄tari mandauit eiqꝫ dixit. Tu es ciprianus qumultos errare feciſti ꝑ artē magicā crucifixi. Cuiciprianꝰ. Qui verus deꝰ eſt ip̄e me ſaluauit occaſione virgīs ſctē iuſtine. Nā demones ip̄a fugauit qͦs ad eā miſi ꝑ ſignū crucifixi. ip̄e qͦꝫ miſerrimus diabolꝰ coactus eſt ab angelis indicare ſacramentū ⁊ virtutē crucifixi. Comes aūt iuſſit eūſuſpenſum vngulari ⁊ virginē neruis crudis cedi. et alapas a ſpiculatoribus dari. Deinde iuſſitſartaginē ferreā magnā fieri ⁊ picē et adipē et ceram in eā mitti. Et ſuccenſam vehemēter ciprianum ⁊ iuſtinā in eā mitti. Sed ignis factꝰ eſt eisvelut ros. vn̄ in ſartagine poſiti deū laudabant.Athnaſius autē qͥ erat ſacerdos idoloꝝ. rogauitp̄ſidē vt ſuꝑ ſarthaginē .i. iuxta ſartaginē poneretur ⁊ inuocatōe deoꝝ inficerent̉. nō obſtāte arte magica eoꝝ vt deficerēt in ip̄a ſartagine. Qd̓cū obtinuiſſet et ꝓpe ſartaginē veniſſet dicens.magnꝰ eſt deus hercules. magnus pater deoꝝ iouis. Et aſclepius qͥ dat ſanitatē hoībꝰ. hoc eo dicente exiliuit ignis et cōſumpſit illū vſqꝫ ad oſſaDemū decollati ſancti martyres xp̄i ad regnū celeſte migrauerūt. Corꝑa aūt eoꝝ romā dicunturtranſlata. ¶ Libellus aūt qͥ intitulat̉ de pnīa cipriani. inter apocriphos ponit̉. diſt. xv. Sanctaromana. et quedā philateria q̄ dicitur orō cipriani. in qͣ de pnīa eius fit mentio. q̄ cōtinet hoc cuꝫmultis caracteribꝰ et nominibus demonū vt ſuperſtitioſa reprobanda ſunt.
Paſſus eſt etiā §. XXIIeo tꝑe ſub ip̄o Datiano in hiſpania beatꝰ vincentius. xj. kal̓. februarij. vt refert Uin. in ſpe. hiſto.li. xiij. qͥ genere nobiliſſimꝰ a pueritia litteris traditus gemina ſcīa efficaciſſime claruit ſub beatovalerio ceſaraguſte ciuitatis antiſtite. a quo etiāſanctitate inſignis diaconij artē ſuſcepit. Et qm̄ip̄e ep̄s impeditiorꝭ lingue erat. tradito ei doctrine miniſterio: ip̄e orōni et cōtemplationi ſedulusinſiſtebat. Cū igit̉ datianus p̄ſes ep̄os ⁊ alios eccleſiaſtici ordīs miniſtros capi iuſſiſſet. Ualeriꝰet vincentiꝰ in cōfeſſione deitatis alacriter cucurrerūt. Hos datianus valentiā duci mandauit. etſub carcerali cuſtodia famis miſeriā et cathenaꝝſtridorē ſuſtinere. Et poſt dies iuſſit eos de carcere educi ⁊ ante ſe pn̄tari. eos inuitās ſupplicioruꝫcōminatione ad deoꝝ culturā. Cū aūt ep̄s valerius reticeret. erat em̄ mire ſimplicitatis et innocentie vir. eruditus quidē ſciētia ſed impedituslingua. ait vincē. Si iubes pater reſpōſis iudicēaggrediar. Et ille dudū inqͥt fili chariſſime verbidiuini tibi curā cōmiſerā: et nūc ꝓ fide qͣ aſtamreſpōſa ꝯmitto. Tūc vincentiꝰ ad datianū. apudxp̄ianoꝝ prudentiā nephariū eſſe cognoſce. deitatis cultū abnegando blaſphemare. et ne te longius ꝑtrahā. ꝓfitemur nos xp̄iane religionis eēcultores. ac vniꝰ veri dei famulos et teſtes. in cuius noīe minas ⁊ ſupplicia tua nō timemꝰ: ſed potius mortē ꝓ veritate libentiſſime amplectimur.Tūc datianꝰ iratus ait. Amouete hinc ep̄m iſtū.iuſtū eſt em̄ eū ſubire exiliū: qͥ imꝑiale cōtempſitedictū. Hunc aūt rebellē qͥ in cōtumeliā venit publicā ad eculeū appl̓icate mēbris extēdite: ⁊ totocorꝑe diſſipate. Cū aūt torqueret̉: datianus ait.O vincenti qͥd dicis. vbi tuū miſerabile corpuscōſpicis. At ille dei pn̄tia roboratus alacri vultuait. hoc eſt qd̓ ſemꝑ optaui et votis oībus exqͥſiui. Noli gloriā meā minuas. Tu ſolꝰ votis meiscōcordas. Nemo mihi amicicior fuit Ecce iam inſublime agor et oēs principes tuos ſeculo altiordeſpitio. Inſurge igit̉ ⁊ toto malignitatis ſpiritudebachare. et videbis me plus poſſe dei virtutedū torqueor. qͣꝫ poſſis ip̄e qui torques. Cepit clamare datianus ⁊ in tortores et carnifices amplideſeuire virgīs et fuſtibꝰ ſtridore dentiū frendereet dū martyrē dei lacerat ſe ampliꝰ lacerare. Tandem fatigata lictorū manus ceſſit. et dū ꝑ ſanctilatera pendēt viſcera. defecit exanguis datianuspectore tremēti. et toruis ac minacibꝰ oculis clamare cepit. Quid agitis homicidas pertinaciterobſiſtentes ſepe viciſtis et patricidarum ac magorum alta ſilentia irrupiſtis: ſed pauliſper dexteras cōtinete. vires ſumite vt improbum hoſteꝫinnnouatus miles ad penam durius coherceat.Acrior vngula rimetur intima coſtarum et dolorinteriora penetrans gemitū reddere faciat: nō cōtemptum. Tunc ſubridens vincentius ait. Quiavera ſunt que cōfiteor. torque diutius cōfitentē.Nam quos deos ꝯfiteri iubes. idola ſunt ligneaet lapidea. Tu mortuoruꝫ pontifex fias: ego vni