Capitulum. .VI.Fo. CCXXIX
piternū luctū ⁊ vos viliſſime ꝑſone ꝑpetuū gaudiū. Cui valerianus. homūtiones eſtis nō principes. temꝑe noſtro nati citius morituri. ⁊ plus oībus rōnem reddituri. Et p̄fectus. quid verborūcircuitu immoramur. Offerte dijs libamina ⁊ illeſi abſcedite. Rn̄derunt ſancti. Nos quotidie ſacrificiū deo exhibemus. Quibus p̄fectus. Qd̓ ēnomen eius. Ad quē valerianus. nomen eius inuenire non poteris. etiā ſi pennis volaueris. Cuip̄fectus. ergo iuppiter nomē dei nō eſt. ⁊ valerianus ad eū. Nomē eſt homicide ⁊ ſtupratoris. cuiprefectus. gͦ totus mūdus errat ⁊ tu cū fratre tuoverū deū noſti. valerianus rūdit. Nos ſoli nō ſumus. ſꝫ innumerabilis multitudo hanc ſanctitatērecepit. ¶ Tradūtur ergo ſancti in cuſtodiā maximi. Quibus ille ait. O iuuentutis flos purpureus. o germanus fraternitatis affectus. quomōad mortē quaſi ad epulas feſtinatis. Cui valerianus ait. Si crediturū ſe ꝓmitteret. gloriā aīaruꝫeoꝝ poſt mortē videret. ⁊ maximus ad eū. ſulminibus igneis cōſumar ſi nō illū ſolū deū cōfitear.quē adoratis. ſi cōtingat qd̓ dicitis. Ip̄e igit̉ maximus ⁊ om̄is eius familia ac vniuerſi carnificescrediderūt ⁊ a ſancto vrbano qͥ illuc venit occulte baptiſmū ſuſcepit. Igitur dū aurora finem daret cecilia exclamauit dicēs. Eya milites xp̄i. abicite opera tenebraꝝ ⁊ induimini armis lucis. Ducūtur demū ſancti tiburcius ⁊ valerianus quarto miliario ab vrbe ad ſtatuam iouis. ⁊ dū ſacrificare nollent. decollātur pariter. Tūc maximuscū iuramento aſſeruit ſe in hora paſſionis eoꝝ angelos vidiſſe fulgentes. ⁊ animas eoꝝ quaſi virgines de thalamo egrediētes. quas in gremiumſuū angeli detulerūt. Almachius ꝟo audiēs maximū xp̄ianū effectū. plūbatis tamdiu cedi iuſſitquouſqꝫ ſpūm deo reddidit. cuius corpus ceciliaiuxta tiburciū ⁊ valerianuꝫ iuſſit ſepeliri. ¶ Tūalmachius amboꝝ facultates cepit inqͥrere. ⁊ ceciliam vt cōiugem valeriani iuſſit aſtare. mādāsvt ydolis immolaret aut ſententiaꝫ mortis ſuſciperet. Cūqꝫ ad hoc a parentibus vrgeret̉ ſuaſionibus. vehemēterqꝫ flerent eo ꝙ puella tam pulcra tam nobi lis vltro ſe morti traderet. Dixit adeos. hoc boni iuuenes nō eſt iuuentutem perdere ſꝫ mutare. dare lutū ⁊ acciꝑe aurū. dare vile habitaculū ⁊ acciꝑe p̄cioſum ⁊c̄. Concludens credtis his q̄ dico. ⁊ illi. Credimus xp̄m veꝝ eſſe deūqͥ talem poſſedit famulā. Uocato igitur vrbanoep̄o quadringeti ⁊ amplius baptiſati ſunt. ¶ Fecit aūt almachius ceciliam ad ſe adduci. ⁊ cū adinterrogata audacter rn̄deret ⁊ cōfunderet prefectum. ait ille. Ignoras cuius poteſtatis ſum. Reſpondit cecilia. Poteſtas veſtra quaſi vter vētoplenus. quē ſi acus pupugerit. omnis ꝓtinus rigor palleſcit. ⁊ quicqͥd in ſe habere rigidū cernit̉.incuruatur. Nos autē ſcientes ſanctu dei nomenomnino negare nō poſſumus. Melius eſt em̄ feliciter mori qͣꝫ infeliciter viuere. ⁊ almachius. Utquid cum tanta ſuꝑbia loq̄ris. ⁊ illa. Nō eſt ſuꝑbia ſꝫ cōſtantia. Dixit aūt almachius. Iam depone amentiam ⁊ ſacrifica dijs. Cui cecilia. Neſcio
vbi oculos dimiſeris. Nam quos tu deos dicis.nos eſſe ſaxa muta videmus. mitte manū tuam ⁊tangendo diſce. quod oculis non vales videre.Tunc iratus almachiꝰ iuſſit eam ad domum ſuāreduci. vbi tota die ⁊ nocte iuſſit eam in bullientibalneo concremari. que quaſi in loco frigido māſit. nec modicū quidem ſudoris ſenſit. Quod cūaudiſſet almachius. iuſſit eam in ipſo balneo decollari. Quam ſpiculator tribus ictibus in collopercuſſit. nec tamen caput eiꝰ amputare valuit.Et quia decretuꝫ erat ne quartam percuſſionemdecollandꝰ acciperet. eam ſemiuiuentem cruentꝰcarnifex dereliquit. Per triduum autem ſuperuiuens omnia ſua pauperibus diſtribuit. et o m̄esquos ad fidem conuerterat vrbano epiſcopo cōmendauit dicēs: Triduanas indutias mihi a domino poſtulaui. vt hos tue beatitudini ꝯmendarem. ⁊ hanc domū meam eccleſiam conſecrares.Sanctus ergo vrbanus martirio coronatam inter epiſcopos ſepeliuit. ⁊ domum ſuam in eccleſiam vt rogauerat cōſecrauit. Paſſa eſt autem circa annos domī. ccxx. temꝑe alexādri imꝑatoris.Eodē impera. §. XVII.te alexandro vt refert Uincentius in ſpeculo hiſtoriali libro. xij. c. xxvij. Fuit quedam ſancta virgo nomine martina nobilis. rome ex ſplēdido ſenatorum genere orta. ab infantia ſacris ſcripture miſterijs informata. om̄ibuſqꝫ ꝟtutibus adornata. multaſqꝫ poſſeſſiōes ⁊ diuitias habēs pauperibus largiter erogabat. Ad imperatorem aūtalexandrū perſequentem xp̄ianos vt fidelis adducta. aſpectu eius quia pulcerrima erat. in amorem eius exarſit. Unde eam inuitat ad culturaꝫdeorum. vt preſit palatio ⁊ cōſors ſit imperij ſui.Cui martina reſpondit ſe deo vero obtuliſſe. quicorde mūdo ⁊ caſto corpore delectatur. Cū autēintroducta eſſet tēplū appollinis. eiꝰ or̄one terremotu tota roma ꝯcutit̉. appollo ꝯminuit̉. ⁊ qͣrtapars tēpli cadēs oppreſſit ml̓titudinē paganorūcū ſacerdotibꝰ ſuis. ⁊ ait martina imꝑatori. adiuua deū tuū qͥ cōminutus eſt. demū ꝟo in puluereydoli ſe volutās clamabat. o virgo dei martinamagni dei ācilla. de hītaculo ī qͦ ſteti ānis. xcviij.me eijciēs deformē on̄didiſti. cū hr̄em ſb̓ me ſpūscccclxxij. qͥ mihi qͦtidie aīas plurimas offerebāt.nūc ꝟo me tardarico tradis incendio. demō aūtip̄e diſcedens. vn̄ tranſibat deterrimus erat aer.Iuſſa ē exinde virgo cedi ſꝫ carnifices numeroocto clamabāt ſe magꝭ illa torq̄ri. aſſerentes ſe qͣtuor viros videre ſplēdidiſſimos. eis ꝟbera intētantes. Pro ip̄is ergo octo tortoribus ſuis virgodeū exorās ꝯuertit ad fidē effuſo ſuꝑ eos de celolumine cū hac voce ꝑiter. propter or̄oneꝫ famulemee vobis ꝑco. Cōuerſi igit̉ ipſi ad xp̄m. cū iuſſiab imperatore nollent ydolis immolare. poſt ſuſpenſionem in eculeo poſt in toto corpore lacerationem. decapitati ſunt ꝓ xp̄o. ¶ Altera aūt dieimperator martinā an̄ ſe adductā ſpoliari fecit: ⁊carnes eiꝰ gladijs īſcidi. Illa ꝟo apparuit vt nixcādida. ſplendorqꝫ eiꝰ ex corꝑe ꝓcedēs calligare